2. Tema: Sağlık Ve Sporda Bilim

MBU.BU.1.2.1.

 Öğrencilerden bilimin sağlıklı yaşamla ilişkisini örnek olay yöntemi ile tartışmaları istenir (SDB2.1, D14.1). Örnek olay çerçevesinde merak ettiği soruları sormaları istenir (E1.1, E3.8). Öğrencilere bilimin sağlıklı yaşamla ilişkisi konusunda bireysel ya da grup olarak poster, afiş, resim, rapor vb. hazırlamalarını içeren performans görevleri verilir (SDB1.2, SDB2.2). Bu süreçte görev bilinciyle hareket ederek sorumlu ve planlı davranmaları sağlanır (D3.2, E2.2, D16.3). Öğrencilerden hazırlayacakları performans görevi ile ilgili bilgilere ulaşmak için kullanacakları araçları belirlemeleri beklenir (KB3.1). Bilgiye ulaşmak için güvenilir genel ağ adresleri, basılı kaynaklar, alan uzmanlarıyla görüşme vb. farklı yöntemlerden yararlanmaları sağlanır (OB1, OB2, OB4). Bu süreçte gerçeği arama isteğiyle, merak ettikleri soruları sorarak güvenilir araçları belirlemeleri sağlanır (E3.4, E3.8). Belirledikleri aracı kullanarak bilimin sağlıklı yaşamla ilişkisi hakkında bilgi toplamaları istenir (OB1). Ulaştıkları bilgileri doğrulamaları beklenir. Bu doğrulama işlemini öğretmeninden, alan uzmanından vb. yardım alarak, arkadaşları ile tartışarak veya bilimsel kaynaklara başvurarak yürütmeleri sağlanır (D3.3, OB1). Doğruladıkları bilgileri kaydetmeleri istenir (OB1). Öğrencilerden doğruladıkları bilgileri kullanarak hazırladıkları bir poster, afiş, rapor vb. arkadaşlarına sunmaları istenir. Performans görevi süreci analitik dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilir. Yeterli ve dengeli beslenme, düzenli ve yeterli uyku, egzersiz yapma ve bağımlılıktan uzak durmanın sağlıklı yaşam için önemine değinilerek farkındalıklarının artırılması sağlanır (D13.1, D13.2, D13.3). Bu konuda günlük uygulamalarını değerlendirerek yanlış uygulamaları doğru olanlarla değiştirmeleri teşvik edilir (SDB1.2, E3.10, KB3.3). Sürecin tamamına ilişkin değerlendirmede tanılayıcı dallanmış ağaç, açık uçlu sorular vb. kullanılabilir.

MBU.BU.1.2.2.

 Öğrencilerden düzenli ve dengeli beslenmeyi olumsuz etkileyen durumları örnek olay yöntemi ile tartışmaları istenir (SDB2.1, D14.1, E3.10). Örnek olay çerçevesinde merak ettiği soruları sormaları istenir (E1.1, E3.8). Tartışma süreci için gruplara ayrılan öğrencilerin düzenli ve dengeli beslenmeyi olumsuz etkileyen durumlara yönelik mantıksal temellendirme yapmaları sağlanır (SDB2.1, SDB2.2, KB3.3, E3.1). Bu süreçte öğrencilerin grup içinde aktif olmaları, görev bilinciyle çalışmaları desteklenir (D3.2, E2.2, SDB2.2). Düzenli ve dengeli beslenmeyi olumsuz etkileyen durumlara yönelik mantıksal çelişkileri tespit etmeleri sağlanır (E3.6). Gruplarda ortaya çıkan fikirler sınıf tartışmasına açılır. Öğrencilerin düzenli ve dengeli beslenmeyi olumsuz etkileyen durumlara yönelik geçerli fikirleri belirleyerek çürütmeleri veya kabul etmeleri sağlanır (OB1, KB3.3, KB3.1). Ülkemizde görülen obezite ve beslenme bozukluklarına bağlı hastalıklara değinilir. Beslenme bozukluklarından obeziteye odaklanmaları istenir. Sağlıklı beslenme alışkanlıklarının sağlıklı yaşam için önemini kavramaları sağlanır (D13.4). Sürecin tamamına ilişkin açık uçlu sorular, tanılayıcı dallanmış ağaç vb. ölçme araçları değerlendirmeler için kullanılabilir.

MBU.BU.1.2.3.

Bilimin spor dalları üzerindeki etkileri ile ilgili beyin fırtınası vb. tekniklerle öğrencilerin fikirleri alınabilir (SDB2.1, D14.1, E3.5). Bilimin spor dalları üzerindeki etkisine ilişkin grup tartışması tekniğinden faydalanılabilir (SDB2.1, SDB2.2). Öğrencilerin bilimin spor dalları üzerindeki etkisini inceleyerek nedensel ilişkileri ortaya koymaları sağlanır (KB3.3, OB1). Bilimin spor dalları üzerindeki etkilerine örnek olabilecek görseller öğrencilere inceletilir (OB4). Öğrencilerin örnekleri analiz etmesi ve bilimin spor dalları üzerindeki etkisini yorumlamaları sağlanır (OB1). Bilimin spor dalları üzerindeki etkileri konusunda elde edilen bilgileri uyumlu bir bütün olarak açıklamaları sağlanır (OB1). Spor dalları üzerinde bilimin önemli bir etkisinin olduğunu vurgulanır. Serbest dalış, dağcılık vb. alanlarda bilimsel verilerin nasıl kullanıldığından bahsedilir. Sürecin tamamı çalışma kâğıtları, açık uçlu sorular vb. ölçme araçlarıyla değerlendirilebilir.

 MBU.BU.1.2.4.

 Öğrencilerden spor dallarına örnekler vermeleri istenir. Spor dallarında kullanılan ekipmanlar hakkında açık uçlu sorular yöneltilebilir. Öğrencilere seçtikleri bir spor dalına ait ekipman tasarımının bilimle ilişkisine yönelik poster, afiş, rapor vb. hazırlamalarını içeren performans görevi verilir. Bu görev için öğrencilerin gruplara ayrılarak bir planlama yapmaları ve bu plana göre hareket etmeleri sağlanabilir (SDB2.2, D16.3, E2.2). Öğrencilerden seçtikleri spor dalına ait ekipman tasarımının bilimle ilişkisini araştırmak için kullanacakları araçları belirlemeleri beklenir (SDB3.3). Bilgiye ulaşmak için güvenilir genel ağ adresleri, basılı kaynaklar, alan uzmanlarıyla görüşme vb. farklı yöntemlerden yararlanılır (OB4, OB2, OB1). Belirledikleri aracı kullanarak seçtikleri spor dalına ait ekipman tasarımının bilimle ilişkisine yönelik bilgi toplamaları istenir (OB1). Öğrencilerden ulaştıkları bilgileri öğretmeninden, alan uzmanından vb. yardım alarak, arkadaşları ile tartışarak veya bilimsel kaynaklara başvurarak doğrulamaları beklenir (OB1). Seçtikleri spor dalına ait ekipman tasarımında kullanılan bilimsel altyapıyı açıklamaları sağlanır. Bu süreçte öğrencilerin açık fikirli davranmaları, bilimsel bakış açısıyla fikirlerini savunmaları sağlanır (E3.5, D3.3). Doğruladıkları bilgileri kaydetmeleri istenir (OB1). Öğrencilerden doğruladıkları bilgileri kullanarak hazırladıkları bir poster, afiş, rapor vb. arkadaşlarına sunmaları istenir. Bu görev bütüncül dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir. Yüzücü kıyafetlerinin, tenis raketlerinin, farklı spor dallarında kullanılan ayakkabılarının, badminton araç gereçlerinin vb. tasarımında bilimden nasıl yararlanıldığına değinilir. Sürecin tamamına ilişkin değerlendirmede eşleştirme testleri, tanılayıcı dallanmış ağaç, açık uçlu sorular vb. kullanılabilir.

MBU.BU.1.2.5.

 Öğrencilere özel gereksinimli bir bireyin günlük hayatta karşılaştığı zorlukların neler olabileceği ile ilgili açık uçlu sorular sorulur. Öğrencilerden özel gereksinimli bir bireyin hayatını kolaylaştırmak için empatik yaklaşımla bilimsel bir model önermeleri istenir (E2.1, E3.3, E1.5). Gruplara ayrılan öğrencilerden iş birliği içinde mühendislik tasarım döngüsünü kullanılarak bir model tasarlamaları beklenir (SDB2.2, E3.3, E3.6). Süreçte düşüncelerini açık fikirlilikle ifade etmeleri, farklı fikirlere saygı duymaları ve yardımlaşmaları istenir (SDB2.1, E3.5, D14.1, D20.3). Model tasarlama sürecinde plan yapmaları ve planlarını zamanında ve eksiksiz yürütmeleri istenir (D3.2, D12.3, D16.3). Modellerini belirledikleri araç gereçlerden yola çıkarak estetik bakış açısıyla özgün ve bütüncül bir anlayışla tasarlamaları sağlanır (D7.1, OB1, E3.3). Tasarladıkları modelleri diğer modellerle karşılaştırarak tespit ettikleri hata ve eksiklikleri değerlendirip modellerini geliştirmeleri sağlanır (SDB1.3, D16.3, E3.1, KB2.14). Tasarlanan modeller analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Özel gereksinimli bireylere ihtiyaçları doğrultusunda yardım etmenin önemini farkederek bu konuda sorumlu davranmaları desteklenir (D9.1, SDB3.3).

Öğrencilerden, dengeli beslenme ve fiziksel aktivitenin sağlıklı yaşam için önemine ilişkin bir uzmanla görüşerek ulaştığı bilgileri bilgilendirme broşürü olarak sunmaları istenebilir. Bireylerin dengeli ve sağlıklı beslenmesini olumsuz etkileyen davranışlarını değiştirmek için bir sosyal sorumluluk projesi hazırlamaları istenebilir. Belirledikleri bir hazır gıda ambalajlarındaki besin değerlerini inceleyerek bu besin değerlerinin sağlık sorunları üzerindeki etkilerini araştırmaları ve raporlaştırmaları beklenebilir. Dengeli ve sağlıklı beslenme konusunda yürütülen bilimsel çalışmaları araştırarak bir özet raporu oluşturmaları istenebilir. Bir spor dalı belirleyerek gelecekte bu spor dalında kullanılabilecek daha güvenli veya o spor dalını daha etkili hâle getirebilecek ekipman tasarlamaları istenebilir.

Bir gün boyunca yedikleri besinleri not almaları istenebilir. Tükettikleri besinlerin sağlıklı ve dengeli besinlerden oluşan öğünlerle ne kadar uyuştuğunu değerlendirmeleri istenebilir. Özel gereksinimli bir bireyin hayatını kolaylaştırmak için model tasarım sürecinde öğrencilere sürecin aşamaları verilerek rehberlik yapılabilir.