4. Tema: Doğada Bilim

MBU.BU.2.4.1.

Öğrencilere doğal sistemlerdeki organizmaların sağladığı süreçler ile ilgili açık uçlu sorular yöneltilebilir. Doğal sistemlerdeki organik maddelerin çürümesi ile atık oluşmadığına yönelik örnekler sunularak öğrencilerden incelemeleri istenebilir (KB2.2, D3.3, D12.3, E1.1, E3.2). Bu aşamada öğrencilerden gözlemlerinden yola çıkarak doğal sistemlerdeki süreçlerin niteliklerini tanımlamaları istenir (OB1, D3.2, SDB3.3). Doğal sistemlerde yer alan süreçlerdeki dönüşümlere yönelik veri toplayıp kaydetmeleri istenir (OB1, OB7, OB8, KB2.2, E3.7). Doğal sistemlerdeki süreçler sayesinde atığın oluşmadığını yorumlayarak değerlendirmeleri sağlanır (E3.10, KB2.14). Yorumları desteklemek için günlük yaşamdan örneklerle doğal sistemlerdeki organizmalar sayesinde atığın dönüştüğünü fark etmeleri sağlanır (SDB2.1, SDB1.3). Doğal süreçler, atık oluşumu vb. konulara kısaca değinilir. Çevresel sürdürülebilirlik için doğal süreçlerin önemini fark etmeleri sağlanır (OB8, D5.2). Kompost kavramı sorulararak öğrencilerin fikirleri alınır (E3.5). Ardından kavram kısaca açıklanır. Evde oluşan organik atıkları kompost olarak değerlendirebilecekleri belirtilir. Öğrencilere doğal sistemlerdeki süreçler sayesinde sürdürülebilirliğe katkı sağlayabilmek adına evdeki organik atıkları kullanarak bir kompost hazırlamalarını içeren performans görevi verilebilir. Performans görevi analitik dereceli puanlama anahtarıyla değerIendirilebilir. Sürecin tamamına ilişkin değerlendirmede açık uçlu sorular, kısa cevaplı testler vb. kullanılabilir.

MBU.BU.2.4.2.

 Organik atık kavramı sorularak beyin fırtınası yöntemiyle öğrencilerin görüşleri alınır (SDB2.1, E3.5). Alınan yanıtlardan yola çıkılarak organik atık kavramı açıklanır. Günlük hayatta evde veya okulda ortaya çıkan atıklardan organik olanları belirlemeleri istenebilir (E1.6). Öğrencilerden günlük yaşamdaki uygulamalarında organik atıkları oluşturmaya ilişkin deneyimlerini gözden geçirmeleri istenir (SDB2.1, E3.2, E3.10). Günlük yaşamdaki uygulamalarında organik atıkları azaltmaya ilişkin deneyimlerine dayalı çıkarımda bulunmaları beklenir. Bunun için ayrılıp birleşme, vızıltı grupları vb. teknikler ile grup tartışması yaptırılır (KB2.18, SDB2.1, SDB2.2). Bu süreçte öğrencilerin açık fikirlilikle kendi davranışlarına ilişkin değerlendirme yapmaları, uygun yöntemleri kullanmaları ve tasarruflu davranma konusunda sorumluluk almaları sağlanır (SDB1.1, SDB1.2, D16.3, D17.2, E3.5). Öğrencilerin uygulamalarında organik atıkları azaltmaya ilişkin ulaşılan çıkarımları değerlendirmeleri sağlanır (KB3.1). Bu aşamada öğrencilerden empati kurmaları desteklenir (D14.1). Atık yönetiminin çevresel temizliğin yanında sürdürülebilirliğin parçası olduğunu ve doğayı koruma açısından önemli olduğunu fark etmeleri sağlanır (D9.3, D18.3, OB8). Bu konuda doğru davranış örnekleri listelenerek uygulama konusunda sorumluluk almalarının önemini kavramaları sağlanır (SDB2.3, SDB3.3, D5.1, D16.3). Öğrencilere evsel organik atıkları doğada olduğu gibi doğal süreçlere dâhil edebilmenin yolları sorulur (E3.6). Geri kazanım kavramı sorularak öğrencilerin görüşleri alınır. Ardından kavram açıklanır. Öğrencilerin organik atıkları değerlendirme yöntemlerine ilişkin fikirleri alınır (SDB2.1, E3.6, E3.10). Değerlendirme için açık uçlu sorular kullanılabilir.

MBU.BU.2.4.3.

Öğrencilerden uzay teknolojileri ile ilgili örnekler vermeleri istenir (E1.5, E3.5). Uzayda kullanılan teknolojilerin uzaya taşınması ve kullanım süreleri hakkında açık uçlu sorular yöneltilebilir. Öğrencilere uzayda sürdürülebilirlik ve çevreyi korumaya yönelik bireysel ya da grup olarak poster, afiş, resim, rapor vb. hazırlama performans görevleri verilir (SDB2.1, SDB2.2, OB1, OB8). Öğrencilerden hazırlayacakları performans görevi ile ilgili bilgilere ulaşmak için kullanacakları araçları belirlemeleri istenir (D3.3, SDB3.3, E2.2). Bilgiye ulaşmak için güvenilir genel ağ adresleri, basılı kaynaklar, alan uzmanlarıyla görüşme vb. farklı yöntemlerden yararlanmaları istenir (OB1, OB2, OB4). Bu süreçte gerçeği arama isteğiyle merak ettiği soruları sorarak hareket etmeleri beklenir (E3.4, E3.8). Belirledikleri araçları kullanarak uzayda sürdürülebilirlik ve çevre korumaya yönelik bilgi toplamaları istenir (OB1, D16.3, D19.3). Öğrencilerden ulaştıkları bilgileri öğretmeninden, alan uzmanından vb. yardım alarak, arkadaşları ile tartışarak veya bilimsel kaynaklara başvurarak doğrulamaları beklenir (KB2.18, OB1). Doğruladıkları bilgileri kaydetmeleri istenir (OB1, OB7). Öğrencilerden doğruladıkları bilgileri kullanarak hazırladıkları bir poster, afiş, rapor vb. arkadaşlarına sunmaları istenir (SDB2.1). Uzayda sürdürülebilirliğin çevreyi korumaya yönelik önemini fark etmeleri sağlanır (OB8, D18.3, SDB2.3). Performans görevi süreci analitik dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir. Uzayda sürdürülebilirlik için yapay zekâdan yararlanılma durumu hakkındaki görüşleri sorgulanır. Uzay çalışmalarında yapay zekânın yerine değinilir. Sürecin tamamına ilişkin değerlendirmede açık uçlu sorular, eşleştirme testleri, kısa cevaplı testler vb. kullanılabilir.

Organik atıkları azaltmaya yönelik yapılan bilimsel çalışmalara ulaşıp bu çalışmaları özetleyen bir rapor oluşturmaları sağlanabilir. Yakın çevresinde atık azaltmaya yönelik farkındalık oluşturabilmek için bir sosyal sorumluluk kampanyası planlayıp uygulaması istenebilir. Büyük ölçekli kompost üretim tesisini araştırarak incelemeleri ve bu tesisin nasıl çalıştığını anlatan bir posterle sunmasını içeren araştırma görevi verilebilir. Uzayda sürdürülebilirlik için bir öneri oluşturup buna yönelik bir proje tasarlaması istenebilir.

Doğal sistemlerdeki süreçler konusunda animasyon, simülasyon ve eğitici videolar yararlanarak öğrenme süreci kolaylaştırılabilir. Basit kompost yapımına ait makinalara ait görseller inceletilerek organik atıkların değerlendirilmesinde kullanılan yöntemlere ilişkin farkındalık oluşturmaları sağlanabilir.