T.C. MİLLÎ EĞİTİM
BAKANLIĞI

Matematik ve Bilim Uygulamaları Dersi Ortaokul Seçmeli Dersler

1. Tema: Günlük Hayatta Bilim

Bu temada günlük hayatta ışığın yansımasının kullanıldığı alanlara yönelik bilgi toplanması, elektrikli ev aletlerinde elektrik tasarrufu için geliştirilen teknolojik uygulamalara yönelik bilimsel çıkarım yapılması ve günlük hayatta tesadüfi keşfedilen buluşların bilime katkısına yönelik bilgi toplanması amaçlanmaktadır.
Ders Saati
14
Alan Becerileri

FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma

Kavramsal Beceriler

KB2. 6. Bilgi Toplama

Eğilimler

E1.1. Merak, E1.5. Kendine Güvenme (Öz Güven), E2.2. Sorumluluk, E3.4. Gerçeği Arama, E3.5. Açık Fikirlilik, E3.6. Analitiklik, E3.7. Sistematiklik, E3.8. Soru Sorma

Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği, SDB3.3. Sorumlu Karar Verme

Değerler

D3. Çalışkanlık, D5. Duyarlılık, D14. Saygı, D16. Sorumluluk, D17. Tasarruf, D19. Vatanseverlik

Okuryazarlık Becerileri

OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB2. Dijital Okuryazarlık, OB3. Finansal Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık, OB6. Vatandaşlık Okuryazarlığı, OB8. Sürdürülebilirlik Okuryazarlığı

Disiplinler Arası İlişkiler
Fen Bilimleri, Bilişim Teknolojileri ve Yazılım, Teknoloji ve Tasarım
Beceriler Arası İlişkiler
KB2.2. Gözlemleme
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri

MBU.BU.2.1.1. Günlük hayatta ışığın yansımasının kullanıldığı alanlara yönelik bilgi toplayabilme 

a) Bilgi toplamak için kullanacağı araçları belirler.

b) Belirlediği araçları kullanarak günlük hayatta ışığın yansımasının kullanıldığı alanlara yönelik bilgileri bulur.

c) Günlük hayatta ışığın yansımasının kullanıldığı alanlara yönelik bulduğu bilgileridoğrular.

d) Günlük hayatta ışığın yansımasının kullanıldığı alanlara yönelik bulduğu bilgileri kaydeder.

 

MBU.BU.2.1.2. Elektrikli ev aletlerinde elektrik tasarrufu için geliştirilen teknolojik uygulamalara yönelik bilimsel çıkarım yapabilme

a) Elektrikli ev aletlerinde elektrik tasarrufu için geliştirilen teknolojik uygulamalara yönelik nitelikleri tanımlar.

b) Elektrikli ev aletlerinde elektrik tasarrufu için geliştirilen teknolojik uygulamalara  yönelik veri toplar ve kaydeder.

c) Elektrikli ev aletlerinde elektrik tasarrufu için geliştirilen teknolojik uygulamalara yönelik topladığı verileri yorumlayarak değerlendirir.

 

MBU.BU.2.1.3. Günlük hayatta tesadüfi keşfedilen buluşların bilime katkısına yönelik bilgi toplayabilme

a) Bilgi toplamak için kullanacağı araçları belirler.

b) Belirlediği araçları kullanarak günlük hayatta tesadüfi keşfedilen buluşların bilime katkısına yönelik bilgileri bulur.

c) Günlük hayatta tesadüfi keşfedilen buluşların bilime katkısına yönelik ulaştığı bilgileri doğrular.

d) Günlük hayatta tesadüfi keşfedilen buluşların bilime katkısına yönelik ulaştığı bilgileri kaydeder.

İçerik Çerçevesi

Günlük Hayatta Işığın Yansıması

Günlük Hayatta Elektrik

Günlük Hayatta Keşfedilen Buluşların Bilime Katkısı

Anahtar Kavramlar

buluş, elektrik tasarrufu, ışığın yansıması

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme)

Öğrenme çıktılarının değerlendirilmesinde yapılandırılmış grid, çalışma kâğıdı, tanılayıcı dallanmış ağaç, eşleştirme testleri, açık uçlu sorular ve performans görevleri kullanılabilir. Ayrıca tema sürecinde ortaya çıkan öğrenci ürünleri değerlendirme amaçlı kullanılabilir. Günlük hayatta ışığın yansımasının kullanıldığı alanlara yönelik bireysel ya da grup olarak hazırlayabilecekleri poster, afiş, resim, rapor vb. hazırlamalarına yönelik performans görevleri verilebilir. Performans görevini değerlendirmek için analitik dereceli puanlama anahtarı kullanılabilir. Günlük hayatta tesadüfi keşfedilen buluşların bilime katkısına yönelik broşür, poster, afiş, resim, rapor vb. hazırlamalarına yönelik performans görevi verilebilir. Performans görevini değerlendirmek için analitik dereceli puanlama anahtarı kullanılabilir.

Temel Kabuller

Öğrencilerin ışığın yansıma kurallarını bildikleri kabul edilmektedir. Elektriksel direnç konusunda ön bilgilere sahip oldukları kabul edilmektedir.

Ön Değerlendirme Süreci

Işığın yansıma kurallarına ilişkin temel kabullere sahip olma durumlar görsel tamamlama içeren testlerle değerlendirilebilir. Elektriksel direnç kavramları ile ilgili temel kabullere sahip olma durumları açık uçlu sorularla sorgulanabilir.

Köprü Kurma

Günlük hayatta ışığın kullanıldığı alanlar ile yansıma kanunları arasında ilişki kurabilir. Günlük hayatta tesadüfen keşfedilen buluşlara ilişkin haberlerden örnekler sunularak öğrencilerin konuyla günlük yaşamı ilişkilendirmeleri sağlanabilir.

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları

MBU.BU.2.1.1.

Günlük hayatta ışığın yansımasının kullanıldığı alanlara yönelik mevcut bilgileri açık uçlu sorularla açığa çıkarılabilir. Bu aşamada öğrencilerden konuya ilişkin merak ettikleri soruları sormaları istenir (E1.1, E3.8). Öğrencilere günlük hayatta ışığın yansımasının kullanıldığı alanların neler olabileceği ile ilgili bireysel ya da grup olarak hazırlayabilecekleri poster, afiş, rapor vb. performans görevleri verilir (SDB2.2, SDB2.1, OB1).  Performans görevi sürecinde planlı davranmaları, iş birliği içinde çalışmaları ve sorumluluk bilinciyle hareket etmeleri desteklenir (SDB1.2, E2.2, E3.7). Günlük hayatta ışığın yansımasının kullanıldığı alanlar ile ilgili bilgilere ulaşmak için kullanacakları araçları belirlemeleri beklenir (E2.2, SDB3.3, D3.3). Bu araçlar genel ağ adresleri, basılı kaynaklar, dijital içerikler, yazılı ve görsel kaynaklar olabilir (OB1, OB2, OB4). Belirledikleri araçları kullanarak günlük hayatta ışığın yansımasının kullanıldığı alanlara yönelik bilgi toplamaları istenir (OB1, E3.4). Bu aşamada ışığın yansımasının sürdürülebilirliğe katkısına değinilmesi beklenir (OB8, D5.2). Ulaştıkları bilgileri doğrulamaları istenir. Bu doğrulama işlemini öğretmeninden, alan uzmanından vb. yardım alarak, arkadaşları ile tartışarak veya bilimsel kaynaklara başvurarak yürütmeleri sağlanır (D3.3, OB1). Doğruladıkları bilgileri kaydetmeleri istenir (OB1). Güvenilir genel ağ adreslerinden yararlanma, dijital sunum, video hazırlama noktasında bilişim teknolojileri dersiyle ilişki kurulur (OB2). Doğruladıkları bilgileri kullanarak hazırladıkları poster, afiş, rapor vb. sunmaları beklenir. Performans görevi süreci analitik dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir. Sürecin tamamına ilişkin değerlendirmede tanılayıcı dallanmış ağaç, açık uçlu sorular vb. kullanılabilir.

 

MBU.BU.2.1.2.

Öğrencilere günlük hayatta kullanılan elektrikli ev aletleri sorulur. Öğrencilerden sık kullanılan elektrikli ev aletleri ile ilgili örnekler vermeleri istenebilir (E1.5). Bu aletlerde enerji tasarrufuna ilişkin teknolojik uygulamalar olup olmadığı sorgulanır (E1.1, E3.4). Elektrikli ev aletlerinde elektrik tasarrufu için ne tür teknolojik uygulamaların olduğu sorularak akıl yürütmeleri sağlanır (E3.4, E3.5, E3.6). Öğrencilerin elektrikli ev aletlerinde elektrik tasarrufu için geliştirilen teknolojik uygulamalara ilişkin nitelikleri tanımlamaları istenir (E3.4). Ardından öğrencilerin gruplara ayrılıp elektrikli ev aletlerinde elektrik tasarrufu için geliştirilen teknolojik uygulamalara  yönelik araştırma yaparak veri toplamaları ve kaydetmeleri istenir (SDB2.1, SDB2.2, D16.3, OB1).  Bu süreçte güvenilir genel ağ, basılı kaynaklar vb. yararlanmaları desteklenir (OB1, E3.4). Araştırma sonucunda ulaştıkları verileri sınıf ortamında tartışmaları ve yorumlayarak değerlendirmeleri istenir (E3.5, D14.1). Ev aletlerinde kullanılan akıllı termostat, zaman ayarlı çalıştırma, ledler, hareket sensörleri vb. teknolojik uygulamalardan bahsedilir. Elektrik tasarrufunun, israfı azaltma ve ülke kaynaklarını koruma açısından önemi vurgulanarak farkındalıkları artırılır (D17.2, D19.3). Elektrik tasarrufu için alınabilecek önlemler öğrencilerle birlikte kısaca özetlenir (OB3, D17.1, SDB3.3). Bu önlemler sayesinde kaynakları tasarruflu kullanmanın aile ve ülke bütçesine katkısını açıklamaları sağlanır (OB3, OB6, D17.1, D19.3). Sürecin tamamına ilişkin değerlendirmede çalışma kâğıdı, açık uçlu sorular, eşleştirme testleri vb. kullanılabilir. 

 

MBU.BU.2.1.3.

Öğrencilerin günlük hayatta tesadüfi keşfedilen buluşların bilime katkısına yönelik mevcut bilgileri açık uçlu sorularla açığa çıkarılabilir (E1.1). Ardından günlük hayatta tesadüfi keşfedilen buluşların bilime katkısı ile ilgili bireysel ya da grup olarak hazırlayabilecekleri broşür, poster, afiş, resim, rapor vb. performans görevi verilir (SDB2.1, SDB2.2, OB1). Bu süreçte röntgen, mikrodalga fırın vb. buluşları araştırmaları sağlanır (E3.4, D3.3, E2.2).  Buluşların bilime katkısı ile ilgili bilgilere ulaşmak için kullanacakları araçları belirlemeleri istenir (SDB3.3, D3.3).  Bu araçlar genel ağ adresleri, basılı kaynaklar, dijital içerikler, yazılı ve görsel kaynaklar olabilir (OB1, OB2, OB4). Belirledikleri araçları kullanarak günlük hayatta tesadüfi keşfedilen buluşların bilime katkısına yönelik bilgi toplamaları istenir (OB1,  D16.3). Ulaştıkları bilgileri doğrulamaları beklenir. Bu doğrulama işlemini öğretmeninden, alan uzmanından vb. yardım alarak, arkadaşları ile tartışarak veya bilimsel kaynaklara başvurarak yürütmeleri sağlanır (D3.3, OB1). Doğruladıkları bilgileri kaydetmeleri istenir (OB1). Ardından broşür, poster vb. yöntemlerle arkadaşlarına sunmaları beklenir. Güvenilir genel ağ adreslerinden yararlanma, dijital sunum, video hazırlama noktasında bilişim teknolojileri dersiyle ilişki kurulur (OB2). Tesadüfen keşfedilen buluş örnekleri çeşitlendirilerek sunulur. Bu buluşların ortaya çıkmasında bilimsel bakış açısının etkili olduğu vurgulanarak bilim insanın özelliklerine değinilir. Bilim insanlarının bilimsel çalışmalardaki özverilerinin değerinden bahsedilerek bu çalışmalara gereken önemi vermeleri desteklenir (D14.1, D16.3).  Performans görevi süreci analitik dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilir. Sürecin tamamına ilişkin değerlendirmede tanılayıcı dallanmış ağaç, açık uçlu sorular vb. kullanılabilir.

 

Zenginleştirme

Günlük hayatta ışığın yansımasının kullanıldığı alanların tanıtımına yönelik bir dijital içerik tasarlayıp paylaşmaları istenebilir. Öğrencilerin reostanın icadı hakkında araştırma yapmaları ve elde ettikleri bilgileri arkadaşlarına sunmaları istenebilir. Işığın yansıması ve yansıma kanunlarına ilişkin basılı ya da dijital poster hazırlatılabilir. Evlerindeki araç-gereçlerden tesadüfi olarak keşfedilenleri tespit etmeleri sağlanarak bu araç-gereçlerin keşif serüvenlerini araştırarak sunmaları istenebilir. 

Destekleme

Evlerde elektrik tasarrufu sağlayan araç-gereçlerin görselleri inceletilerek bu uygulamaların kullanım amaçları açıklanabilir. Maddelerin yoğunluk farklarını gösteren, bireysel öğrenmelerine olanak tanıyan animasyon, simülasyon gibi dijital öğrenme araçları uygulanabilir. 

Güncelleme tarihi: 24.08.2026