3. Tema: Sanatta Matematik

MBU.MU.1.3.1.

Öğrencilere sanat eserlerinde simetrinin kullanım alanları ile ilgili görseller sunularak  veya dijital ortamda sanal müze gezisi yapmaları sağlanarak dikkatleri çekilebilir (OB2,  OB4). Bu süreçte “Okul Dışı Öğrenme Ortamları” genel ağ sayfasından da yararlanılabilir.  Öğrencilere kilim, çini, ebru, mimari vb. sanat eserlerindeki simetrik durumlar sunulabilir (D7.1). Sunulan görseller veya sanal müze gezisindeki eserlerdeki simetrinin kullanım  alanlarını belirlemeleri beklenir. İncelenen sanat eserlerinde simetrinin kullanımına yönelik "Sanat eserlerinde simetrinin kullanım nedeni nedir?”, “Simetri kullanımının sanat  eserlerine katkısı nedir?" vb. sorular sormaları sağlanır (E3.8). Öğrencilerin sanat eserlerinde ve hologram gibi tekniklerde simetrinin kullanımına dair bilgi toplamaları istenir. Bilgi toplarken dijital platform, görsel ve basılı kaynaklar, vb. yararlanmaları sağlanır  (OB2). Elde ettikleri bilgileri görsel, yazılı veya sözlü sunum tekniklerini kullanarak ifade  etmeleri ve bu bilgilerin doğruluğunu simetri özelliklerini kullanarak etkin bir tartışma ortamında eleştirel bakış açısı ile değerlendirmeleri sağlanır (SDB2.1, E3.1, E3.10, KB2.9).  Örneğin “İncelediğim sanat eserlerinden bazıları simetri özelliği taşıyordu bazıları taşımıyordu.” vb. Daha sonra inceledikleri sanat eserlerinin simetrik olup olmadığına dair çıkarım  yapmaları sağlanır. Örneğin “Bu eser simetriktir çünkü sağ ve sol tarafları birbirinin eşidir.”  vb. (KB2.10). Öğrencilere simetri ile ilgili öğrendiği bilgileri kullanarak özgün bir tasarım hazırlamalarına yönelik performans görevi verilebilir (SDB1.2, D7.2, E3.3). Bu performans görevi analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Öğrenme çıktısı sonunda  kontrol listesi kullanılarak değerlendirme yapılabilir.

MBU.MU.1.3.2. 

Öğrencilerden mimari yapılardaki süslemelere ait görselleri sınıfa getirmeleri istenebilir ya  da öğretmen tarafından bu görseller sınıfa getirilebilir. Sanat eserlerindeki şekil örüntüleri  dijital ortamda da incelenebilir (OB2). Öğrencilerin bu görsellerde bulunan şekil örüntülerini  belirlemeleri istenir (SDB2.1, KB2.9). Daha sonra öğrencilerden belirledikleri şekil örüntülerindeki ilişkileri ortaya koymaları istenir. Ardından öğrencilerin cami, çeşme, geleneksel  Türk hamamı gibi millî ve manevi önemi olan mekânlarda kullanılan süslemelerdeki şekil  örüntülerini araştırarak sunum hazırlamaları istenir (OB1, D19.3). Araştırmalarında “Okul  Dışı Öğrenme Ortamları” genel ağ sayfasından da yararlanmaları desteklenir. Sunumlar so rumluluk bilinciyle grup çalışması veya bireysel olarak hazırlanabilir (D16.3, SDB2.1). Araştırmanın dijital ortamda yapılması hâlinde güvenilir genel ağ adreslerinden (edu, gov vb.)  bilgi toplanmaları beklenir (OB2). Millî ve manevi değeri olan mekânlar incelenirken sosyal  bilgiler dersi ile ilişki kurulabilir (OB5, D19.3). Hazırlanan sunumlar üzerinden tartışma ortamı oluşturularak öğrencilerin sanat eserlerinde bulunan şekil örüntüleri hakkındaki görüşleri alınır (SDB2.1, KB2.9). Daha sonra öğrencilere inceledikleri süslemelerdeki yapıları  dikkate alarak şekil örüntüsü oluşturmalarını içeren performans görevi verilir (D7.2, E3.3).  Performans görevinin değerlendirilmesinde analitik dereceli puanlama anahtarı kullanılabilir. Ayrıca öğrencilerin kendi çalışmaları hakkında yargıda bulunabilecekleri öz değerlendirme formu veya arkadaşlarının çalışmaları hakkında görüşlerini belirtebilecekleri akran  değerlendirme formu da kullanılabilir.

MBU.MU.1.3.3. 

Öğrencilere sanat eserlerinde geometrik şekil ve cisimlerin kullanım alanlarına yönelik açık  uçlu sorular sorularak tartışma ortamı oluşturulur (SDB2.1, E3.10). Örneğin “Geometrik şekil ve cisim modelleri kullanılarak oluşturulan sanat eserlerine örnekler verebilir misiniz?”  gibi sorularla öğrencinin merak duygusu artırılabilir (E1.1). Öğrencilere sanatta geometrik  şekil ve cisimlerin kullanım alanlarına ilişkin bireysel ya da grup olarak poster, afiş, rapor  vb. hazırlayacakları bir performans görevi verilir. Öğrencilerden hazırlayacakları performans görevi ile ilgili bilgilere ulaşmak için kullanacakları araçları belirlemeleri beklenir. Bilgiye ulaşmak için güvenilir genel ağ adresleri, basılı kaynaklar, alan uzmanlarıyla görüşme  vb. farklı yöntemlerden yararlanmaları sağlanır (OB1, OB2). Bu süreçte gerçeği arama isteğiyle merak ettikleri soruları sorarak güvenilir araçları belirlemeleri sağlanır (E3.4, E3.8).  Belirledikleri aracı kullanarak geometrik cisim ve şekillerin kullanım alanları hakkında bilgi  toplamaları istenir (OB7). Ulaştıkları bilgileri doğrulamaları beklenir. Bu doğrulama işlemini  öğretmeninden, alan uzmanından vb. yardım alarak, arkadaşları ile tartışarak veya bilimsel  kaynaklara başvurarak yürütmeleri sağlanır (D3.3, OB7, OB1). Doğruladıkları bilgileri kaydetmeleri istenir (OB1). Kaydedilen bilgiler dijital sunum, poster, afiş vb. yöntemlerle sunulabilir (OB2, SDB2.1). Süreçte görev bilinciyle hareket ederek sorumlu ve planlı davranmaları sağlanır (D3.2, D16.3, E2.2). Performans görevi sürecini değerlendirmek için analitik  dereceli puanlama anahtarı kullanılabilir. Öğrenme durumlarını değerlendirmek için açık  uçlu sorular vb. kullanılabilir.

MBU.MU.1.3.4. 

Öğrencilere üzerlerinde geometrik şekiller (üçgen, kare, daire, dikdörtgen, beşgen, sekizgen vb.) bulunan Türk halı ve kilim motifleri sunulur (OB5). Öğrencilerden halı ve kilim  motiflerindeki geometrik şekilleri belirlemeleri istenir. Bu motiflerin kültürümüzdeki anlam  ve önemine vurgu yapılarak farkındalık oluşturmaları desteklenir (OB5, D19.3). Daha sonra  öğrencilerin resim, heykel, dokuma, mimari ve dijital sanat eseri örneklerini incelemeleri  sağlanır. İnceledikleri eserlerindeki geometrik şekillerin sanat eserine katkısı ile ilgili tartışma ortamı oluşturulur. "Şekillerin sanat eserlerine katkısı nedir?" vb. sorular yöneltilerek öğrencilerin görsel algı ve farkındalıkları artırılır (OB9, D7.1). Buradan hareketle  öğrencilerden geometrik şekillerin sanatsal tasarımlara katkısına yönelik çıkarımda bulunmaları sağlanır. Öğrencilerin çıkarımlarını arkadaşlarıyla tartışarak değerlendirmeleri  istenir (SDB2.1, KB2.17). Sanatta matematiğin düzen, denge ve estetik için kullanıldığı vurgulanır. Estetik bir bakış açısıyla üçgen, dörtgen, kare, beşgen, sekizgen ve daire içeren  özgün tasarım çalışmaları (resim, heykel, dokuma, logo, halı veya kilim deseni tasarımı vb.)  ortaya koymalarına yönelik performans görevi verilebilir. Ürün tasarlanırken geometrik  şekillerin kenar köşe ve açı özelliklerinin dikkate alınması gerektiği vurgulanır. Bu tasarımlar görsel sanatlar dersi ile ilişkili olarak okul ortamında sergilenebilir (SDB2.1, D7.2).  Performans görevinin değerlendirilmesinde içerik, tasarım ve teknoloji kullanımı gibi kriterlerden oluşan analitik dereceli puanlama anahtarı kullanılabilir. Öğrenme çıktısı sonunda açık uçlu sorular, eşleştirme testi vb. kullanılarak değerlendirme yapılabilir.

Mimari, resim, müzik vb. sanat dallarından ya da hologram gibi tekniklerden birini seçerek  bu alanda ünlü bir sanatçının eserlerini simetri bağlamında tanıtan bir poster hazırlamaları  istenebilir.

Mimar Sinan'ın hangi eserlerinde hangi simetrik öğeleri kullandığını araştırarak sınıf ortamında sunmaları istenebilir. 

Geometrik şekillerden küp, prizma, küre, piramit, silindire benzeyen rulo, pet şişe, karton kutu vb. atık malzemeler kullanarak simetrik bir tasarım yapmaları istenebilir. Tasarım  oluşturulurken kesme, katlama ve süslemelerden yararlanmaları sağlanabilir.

Eserlerinde geometrik şekilleri kullanan sanatçıları araştırarak bu şekillerin sanat eserlerine nasıl farklı bir bakış açısı katabileceğini açıklamaları istenebilir.

Mimari, resim, müzik gibi sanat eserlerindeki ya da hologram gibi tekniklerdeki simetrik  durumlara ilişkin video/etkileşimli içerikler yoluyla inceleme yapmaları sağlanabilir. 

Sunulan sanat eseri ve mimari yapılardaki geometrik şekil ve cisimleri bulmalarını içeren  dijital içerikler kullanılabilir.