2. Tema: Sağlık Ve Sporda Matematik

MBU.MU.1.2.1.

Öğrencilere sağlık ve spor alanlarında (kilo kontrolü, tüketilen günlük gıda miktarı, koşu,  yüzme, uzun atlama, okçuluk vb.) kullanılan ölçme birimleri ile ilgili sorular sorularak fikirlerini açıkça ifade edebilecekleri bir tartışma ortamı oluşturulur (SDB2.1, E3.5). Tartışma  sırasında zaman ölçüsünün kullanıldığı spor dallarına örnekler verilmesi istenir. Beden  eğitimi ve spor dersi ile bağlantı kurularak  halter, gülle atma, disk atma, güreş gibi spor  dallarında kullanılan kütle ölçme birimlerine vurgu yapılır. Sağlıklı bir yaşam için sporun  yanı sıra beslenmenin de önemli olduğu çıkarımına ulaşmaları sağlanır (D13.1). Sağlık alanında kullanılan ölçme birimlerinin (kg, cm, mL, L vb.) neler olabileceği tartışılır (SDB2.1,  E3.5). Ardından, öğrencilere günlük hayatta ölçme birimlerinin sağlık ve spor alanlarındaki  kullanım alanlarıyla ilgili bireysel ya da grup olarak poster, afiş, rapor vb. hazırlamalarını  içeren performans görevi verilir (SDB2.1, SDB2.2).  Bu görev için araştırma yaparken hangi yolları ve araçları kullanmaları gerektiğini belirlemeleri istenir. Bu süreçte öğrencilerin,  gerekli bilgilere ulaşmak için güvenilir genel ağ kaynakları, basılı yayınlar, alan uzmanlarıyla  görüşmeler vb. kaynaklardan yararlanarak bilgi toplamaları sağlanır (OB1, OB2). Öğrencilerin ulaştıkları bilgileri doğrulamaları beklenir. Bu doğrulama sürecinde öğretmenlerinden,  alan uzmanlarından yardım almaları, arkadaşlarıyla tartışmaları veya bilimsel kaynaklara  başvurmaları sağlanır (E3.10, D3.3, OB1). Doğruladıkları bilgileri kaydetmeleri ve poster,  afiş, rapor vb. dönüştürerek sunmaları istenir (SDB2.1, OB1). Performans görevi hazırlama  sürecinde sorumlu ve planlı davranmaları sağlanır (D3.2, E2.2). Performans görevi, süreç  bileşenlerini dikkate alarak performans kriterlerini barındıran analitik dereceli puanlama  anahtarı ile değerlendirilebilir. Öğrenme çıktısının sonunda açık uçlu sorular vb. kullanılarak değerlendirme yapılabilir.

MBU.MU.1.2.2.

Öğrencilerden uzunluk, zaman ve kütle ölçme birimlerinin sağlık ve spor alanında kullanıldığı problem durumlarına örnek vermeleri istenir. Öğrencilere merak ve ilgi uyandırıcı  problemler sunulur (E1.1). Bu problemlerin seçiminde gerçek yaşam durumlarından yararlanılır. Örneğin sağlıklı bir yaşam sürebilmek için günde alınması gereken protein miktarı  hesabı, haftalık yapılan spor verileri, olimpiyatlardaki koşuların istatistikleri ya da günde ne kadar egzersiz yapılmalı gibi gerçek yaşam durumları problem olarak sorulabilir (D13.1).  Beslenme ve sağlık konulu bu tür problemler, fen bilimleri dersiyle ilişkilendirilebilir. Uzunluk, kütle, zaman vb. ölçülerinin birim dönüşümlerinin sağlanmasına yönelik çalışmalara yer verilir. Örneğin sporcuların koşu mesafeleri m ve km birimleriyle açıklanır. Benzer  şekilde zaman ve kütle ölçme birimleriyle ilgili problemlere de yer verilir. Öğrencilerden  problemlerin çözümü için öncelikle problemle ilgili matematiksel bileşenleri belirlemeleri  istenir. Sağlık ve spor alanlarında kullanılan uzunluk, zaman ve kütle ölçme birimleri ile ilgili  problemlerin çözümünde öğrencilerin verilen ve istenenleri belirlemeleri sağlanır. Daha sonra öğrencilerden verilen ve istenenler arasındaki işlem ilişkilerini tespit etmeleri beklenir. Bu süreçte problemdeki ilişkilere yönelik basit şekil ya da diyagram çizmeleri istenerek  öğrencilerin problemi anlamaları sağlanır (OB4, MAB3). Böylece problemlerin anlaşılıp anlaşılmadığı değerlendirilebilir. Öğrencilerden problem bağlamlarını yorumlarken verilenleri belirleyerek bunları uygun matematiksel temsillere dönüştürebilmeleri ve problemi  kendi ifadeleriyle açıklayabilmeleri beklenir. Problemlere yönelik matematiksel çözümler  geliştirilirken öğrencilerden sonuca ilişkin tahminde bulunmaları ve stratejiler geliştirmeleri beklenir. Öğrencilerin çözüm stratejileri geliştirirken somut, sözel, sembolik, görsel  (tablo, şekil gibi) farklı temsillerden yararlanmaları sağlanır. Bu temsiller bilgisayar, tablet,  akıllı tahta araç ve teknolojilerinden yararlanarak oluşturabilir (OB2). Öğrencilerin seçtik leri farklı stratejiler ile problemleri çözmelerine fırsat verilir (SDB3.3). Çözüm stratejileri geliştirme ve uygulama sürecinde olumlu iletişim dili kullanarak iş birliği içinde grup çalışmaları yapmaları sağlanır (SDB2.1, SDB2.2). Öğrencilerden grup çalışmaları sırasında  çözüm stratejilerini gözden geçirmeleri, çözüme ulaştırmayan stratejileri değiştirmeleri  beklenir. Kullandıkları veya geliştirdikleri stratejileri gözden geçirip alternatif yollara ilişkin çıkarım ve değerlendirmeler yapmaları istenerek stratejilerini paylaşmalarına olanak sağlanır. Problem çözme sürecinde kullandıkları stratejilerin hangi tür problemlerde kullanılabileceğine dair genelleme yapmaları ve yaptıkları genellemelerin geçerliliğini matematiksel örneklerle değerlendirmeleri beklenir. Öğrencilerin benzer türde gerçek yaşam problemleri kurmaları ve problemlerin bağlamlarına yönelik yansıtmalar yapmaları da sağlanabilir (E3.1). Ayrıca çıkarımlarını değerlendirmeleri ve karar verme sürecine ait davranışlarının sorumluluğunu kabul etmeleri sağlanır (SDB1.2, SDB3.3, D16.3). Sağlık ve spor  alanında kullanılan uzunluk, zaman ve kütle ölçme birimleri ile ilgili problemlerde öğrencilerin problem çözme sürecini değerlendirmede kontrol listesi kullanılabilir. Öğrenmelerin  değerlendirilmesi için problem çözme süreçlerini kullanmaları gereken açık uçlu sorular kullanılabilir.

MBU.MU.1.2.3.

Öğrencilere sağlık yaşam ve spor konulu  veriler (beslenme, hareket, adım sayısı, günlük  su tüketimi, günlük uyku süresi vb.)  görsel veya dijital ortamda inceletilerek sınıf içinde  tartışma ortamı oluşturulur (SDB2.1, OB2, OB4, D13.2). Öğrencilerden sağlıklı yaşam ve  spor gibi konularla ilişkili istatistiksel araştırma gerektiren gerçek yaşam durumlarına  örnekler vermeleri istenir. Daha sonra öğrencilerden ilgileri doğrultusunda spor dalları,  sporun faydaları, spor ve sağlık ilişkisi gibi gerçek yaşam durumlarına yönelik araştırma  soruları oluşturmaları istenir (E3.8). Araştırma soruları oluşturulurken fen bilimleri dersiyle ilişki kurularak çevre bilinci, sağlıklı yaşam, israftan kaçınma vb. konulara yer verilirek bilinçlenmeleri ve farkındalık kazanmaları desteklenir (D13.2, D17.2, OB8). Oluşturulan  araştırma soruları; amacın net olması, değişkenlerin belirlenebilir olması, veri toplanarak cevaplanabilir olması ve elde edilen verinin değişebilirliği (doğal ortamdan, müdahaleden  veya ölçümden kaynaklı) kriterlerini sağlayacak şekilde ele alınır. Daha sonra öğrenciler hazırladıkları araştırma sorularını bu kriterler bakımından değerlendirir. Öğrencilerin oluşturdukları araştırma sorusunu nasıl yanıtlayabileceklerine ilişkin fikirlerini paylaşmaları ve bu  fikirler üzerinde grup ya da sınıf olarak tartışmaları beklenir (E3.5, SDB2.2). Veriyi nasıl toplayacakları ve analize nasıl hazırlayacaklarına ilişkin yürütülen tartışma ortamında öğrencilerin veri toplama planı yapmaları teşvik edilir (E2.2). Veri toplamaya karar veren öğrencilerin, veri toplama planı doğrultusunda araştırma sorusu bağlamına uygun anket soruları  hazırlamaları sağlanır (D16.3). Bu anket sorularının açık, anlaşılır ve amaca uygun olması,  sorulacak katılımcıların profiline ve beklenen muhtemel bulgulara göre şekillendirilmesi istenir. Anket soruları hazırlandıktan sonra hedeflenen grup üzerinde ders içi veya ders dışı zamanda öğrenciler tarafından veri toplanması sağlanır. Öğrencilerin toplanan verileri benzer özelliklerine göre sınıflandırmaları istenir. Daha sonra öğrencilerin sınıflandırdığı  verileri analiz etmek için kullanacağı uygun yöntem ve aracı seçmeleri sağlanır.  Topladığı  verileri analiz ederek uygun araçlarla (şekil grafiği, sütun grafiği, daire grafiği, çetele, sıklık  tablosu ve nokta grafiği) görselleştirerek yorumlamaları beklenir (KB2.10, OB4). Araştırma sonuçları ile ilgili çıkarımlarda bulunmaları sağlanır (KB2.8). Öğrencilerin yürüttükleri istatistiksel araştırma süreçlerini gözden geçirerek ulaştıkları sonuçları arkadaşlarıyla  paylaşmaları istenir. Öğrencilerin süreç boyunca istatistiksel araştırma süreci adımlarını  sistematik olarak takip etmesi desteklenebilir (E3.7). Öğrencilerin istatistiksel araştırma  süreci (döngüsünü) ile ulaştıkları sonuçları değerlendirmesi sağlanır. Bu süreçte öğrencilerin etkileşimde bulunarak düşüncelerini ifade etmelerine fırsat sunulur (SDB2.1).Öğrencilerden performans görevi olarak elde ettiği verileri kullanarak sağlıklı yaşam ve spor  konulu poster, broşür vb. hazırlamaları istenebilir (D13.1, OB1). Tasarım görevi sürecinde  görsel sanatlar dersi ile bağlantı kurulabilir.  Öğrencilerin hazırladığı posterler, araştırma  sorusuna göre veri toplama, veri görselleştirme, sonuçları araştırma sorusu bağlamında  yorumlama, posterin tasarımı ve sunumu gibi ölçütlerden oluşan analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Öz değerlendirme formu ile öğrencilerin zorlandığı ve keyif aldığı noktaları açıklamaları ve yeni araştırma süreçlerinde farklılaştıracağı adımları  ifade etmeleri istenebilir (SDB1.1, SDB1.3).

Bir sporcunun performansını değerlendirmek ve artırmak için antrenman süresini, günlük  beslenmesindeki protein miktarını, ortalama hızını vb. içeren bir veri seti oluşturmaları istenebilir. Oluşturulan veri setini değerlendirmeyi içeren bir rapor hazırlamaları istenebilir. Bireysel olarak bir haftada tükettiği su, protein, vb. miktarına ilişkin veri seti oluşturması  ve sağlıklı yaşam standartlarıyla karşılaştırarak değerlendirmede bulunması istenebilir.

Problem çözme basamaklarına yönelik ek açıklamalar/yönergeler sunularak süreçte rehberlik sağlanabilir. 

Veri toplama süreci ve sonrasında ayrıntılı yönergeler verilerek öğrencilere rehberlik sağlanabilir. 

Günlük tüketilen su miktarı ile ilgili verileri kaydederken izleyecekleri adımlara yönelik ek açıklamalar ve yönergeler verilerek öğrenciler desteklenebilir.