4. Ünite: Kültür Ve Medeniyetimizin Sanat Önderleri
KB2.6. Bilgi Toplama KB2.14. Yorumlama
E3.1. Muhakeme, E3.3. Yaratıcılık, E3.10. Eleştirel Bakma
SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği, SDB2.3. Sosyal Farkındalık
D5. Duyarlılık, D7. Estetik, D15. Sevgi, D16. Sorumluluk, D19. Vatanseverlik
OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık
KMYV.2.4.1. Kültür ve medeniyetimize yön veren sanat önderleri hakkında bilgi toplayabilme
a) Kültür ve medeniyetimize yön veren sanat önderleri hakkında bilgi toplayabileceği kaynakları belirler.
b) Belirlediği kaynakları kullanarak kültür ve medeniyetimize yön veren sanat önderleri hakkında bilgilere ulaşır.
c) Sanat önderleri hakkında ulaştığı bilgileri farklı kaynaklardan doğrular.
ç) Sanat önderleri hakkında ulaştığı bilgileri kaydeder.
KMYV.2.4.2. Kültür ve medeniyetimize yön veren sanat önderlerinin kültür ve medeni yetimize katkılarını yorumlayabilme
a) Kültür ve medeniyetimize yön veren sanat önderlerinin kültür ve medeniyeti mize sağladığı katkıları inceler.
b) Sanat önderlerinin kültür ve medeniyetimize sağladığı katkıları bağlamdan kopmadan dönüştürür.
c) Sanat önderlerinin kültür ve medeniyetimize katkılarını kendi cümleleri ile nesnel, doğru ve anlamı değiştirmeyecek şekilde yeniden ifade eder.
Kültür ve Medeniyetimize Yön Veren Sanat Önderleri
Sanat Önderlerimizin Kültür ve Medeniyetimize Katkıları
arkeoloji, bestekâr, beşerî aşk, Birinci Ulusal Mimarlık Akımı, divan edebiyatı, hikâye, İstik lâl Marşı, kadın hakları, millî şair, Sanayi-i Nefise Mektebi, restorasyon, şehir planlamacılı ğı, Türk popüler müziği
Öğrenme çıktılarının değerlendirilmesinde öğrencilerin ilgi, yetenek ve öğrenme düzeyleri dikkate alınarak dereceli puanlama anahtarı, kontrol listeleri, öz değerlendirme, akran değerlendirme formları gibi çeşitli araçlar kullanılabilir. Öğrencilerden performans görevi kapsamında sanat önderlerinin eserleri veya medeniye timize katkılarını tanıtmak amacıyla afiş, poster, proje dosyası, dijital içerik veya karşılaş tırmalı analiz tablosu hazırlamaları istenebilir.
Sanatçıların toplumun bir parçası olduğuna, sanat eserlerinin (türküler, şiirler, mimari ya pılar vb.) toplumun ortak kültürel özelliklerini yansıttığına ve toplumsal birliği güçlendiren önemli bağlar kurduğuna dair öğrencilerin temel bilgilere sahip oldukları kabul edilmektedir.
Öğrencilerden çevrelerinde gözlemledikleri ve toplumsal birliği güçlendirdiğini düşündük leri kültürel ögelere (düğünlerde söylenen bir türkü, millî bayramlarda okunan bir şiir vb.) örnekler vermeleri istenebilir. Öğrencilere “Sanatçıların ve meydana getirdikleri eserlerin kültür ve medeniyetimizin geli şimine olan katkıları hakkında neler biliyorsunuz? sorusu yöneltilebilir.
Öğrencilerden “Sizce bir şair, yazar veya müzisyen eserlerini üretirken içinde yaşadığı top lumun hangi özelliklerinden etkilenir?”, “Sanatçılar eserlerinde neden toplumun duygula rını, düşüncelerini ve yaşadıklarını anlatma ihtiyacı duyarlar?” gibi soruları cevaplamaları istenebilir. Öğrencilerden “Ailenizde veya çevrenizde herkesin bildiği ve birlikte söylediği bir türkü veya şarkı var mı?”, “Bu tür eserler insanların bir araya gelmesini ve aynı duyguları paylaş masını sağlamada nasıl bir etkiye sahiptir?” gibi soruları cevaplamaları istenebilir.
KMYV.2.4.1
Öğrencilerden küçük gruplar oluşturarak kültür ve medeniyetimize yön veren (Fuzuli, Ka racaoğlan, Hacı Arif Bey, Fatma Aliye Hanım, Mimar Kemâleddin Bey, Mehmet Âkif Ersoy, Ziya Gökalp, Necmeddin Okyay, Ömer Seyfettin, Yahya Kemal Beyatlı, Halide Edip Adıvar, Âşık Veysel Şatıroğlu, Sadettin Kaynak, Ahmet Hamdi Tanpınar, Necip Fazıl Kısakürek, Turgut Cansever, Nevzat Atlığ, Niyazi Sayın, Sezai Karakoç ve Neşet Ertaş) bir sanat önderini seçmeleri; seçtikleri sanat önderinin hayatı, eserleri hakkında bilgi toplamak üzere başvurabilecekleri yazılı, görsel veya dijital kaynakları öğretmen rehberliğinde belirleme leri istenir (OB1, OB2, OB4). Belirlenen kaynaklar üzerinden seçilen sanat önderinin hayatı, eserleri ve çalışmalarıyla ilgili bilgi toplanır (OB1, OB2). Bu süreçte sosyal bilgiler dersinin ortak miras öğrenme alanıyla, Türkçe dersinin Türk sanatı, sanat ve estetik temalarıyla, görsel sanatlar dersinin sanatçılar ve eserleri temalarıyla ve müzik dersinin müzik kültürü temalarıyla ilişki kurulabilir. Ayrıca sanat önderlerini tanımanın ve eserlerine sahip çıkma nın gerekliliğiyle ilgili beyin fırtınası yapılır (SDB2.1). Bu süreçte öğrencilerin sanatsal bakış açısı kazanmaları, sanatsal ve kültürel değerleri koruyup zenginleştirmenin önemini fark etmeleri sağlanır (D7.3, D19.3). Bu süreçte öğrencilerden Okul Dışı Öğrenme Platformu’nu (okuldisiogrenme.eba.gov.tr) ziyaret ederek “Okul Dışı Öğrenme Ortamlarını Keşfet” sayfasındaki keşfet arama butonundan kültür ve medeniyetimizin sanat önderleriyle ilgili sayfaları incelemeleri istenebilir. Duyarlılık ve estetik değerler bağlamında öğrencilerin belirlenen sanat önderlerini tanımanın ve kültürel mirası gelecek nesillere aktarmanın önemini fark etmeleri sağlanır (D5.1, D7.3). Öğrencilerden ulaştıkları bilgileri farklı kaynak larla karşılaştırarak doğrulamaları istenir (E3.10). Ayrıca öğrencilerden seçtikleri şahsi yetle ilgili doğruladıkları bilgileri bilgi kartları hazırlayarak bu kartlara kaydetmeleri istenir. Bu süreçte öğrencilerin sorumluluk değeri kapsamında üzerlerine düşen görevleri yerine getirirken özverili davranmanın önemini fark etmeleri sağlanır (D16.3). Performans görevi olarak öğrencilerden bireysel veya grup hâlinde seçtikleri sanat önderleriyle ilgili topladıkları bilgilerden yararlanarak tanıtıcı bir afiş hazırlamaları ve hazırladıkları çalışmayı sınıfta kısa bir sunumla paylaşmaları istenebilir (SDB2.2). Hazırlanan afişler dereceli puanlama anahtarı veya derecelendirme ölçekleriyle değerlendirilebilir.
KMYV.2.4.2
Öğrencilere kültür ve medeniyetimize yön veren sanat önderlerimizden Fuzuli, Karacaoğlan, Hacı Arif Bey, Fatma Aliye Hanım, Mimar Kemâleddin Bey, Mehmet Âkif Ersoy, Ziya Gökalp, Necmeddin Okyay, Ömer Seyfettin, Yahya Kemal Beyatlı, Halide Edip Adıvar, Âşık Veysel Şatıroğlu, Sadettin Kaynak, Ahmet Hamdi Tanpınar, Necip Fazıl Kısakürek, Turgut Cansever, Nevzat Atlığ, Niyazi Sayın, Sezai Karakoç, Neşet Ertaş’ın kültür ve medeniyetimi ze katkılarıyla ilgili yazılı ve görsel kaynaklardan bilgiler sunulur (OB1, OB4). Sunulan yazılı ve görsel kaynaklardan yararlanarak bu sanat önderlerinin kültürümüze yaptıkları katkılar öğrenciler tarafından incelenir (OB1, OB4). Bu süreçte dijital kaynaklar dan da yararlanılabilir (OB2). Bu aşamada öğrencilerden kültür ve medeniyetimize yön ve ren sanat önderlerinin yaptığı çalışmaları onların yaşadıkları coğrafya, dönemin zihinsel ve sanatsal yapısı, eserlerin ait oldukları sanat ve düşünce geleneğiyle ilişkilendirmeleri iste nir. Öğrencilerin bu şahsiyetleri tarihsel bağlamıyla kavrayabilmeleri için yaşadıkları döne mi tarih şeridi üzerinde, faaliyet gösterdikleri çevreyi ise haritalar üzerinde göstermeleri sağlanır. Öğrencilerden gruplara ayrılarak seçtikleri bir sanat önderinin eserlerinden veya fikirlerinden hareketle medeniyetimize katkılarına örnekler vermeleri istenir (SDB2.2). Örnekler üzerinden bu katkıların millî kültürümüzü nasıl zenginleştirdiği ve toplumsal hayata nasıl yön verdiği ile ilgili “Çember Tartışma” tekniği uygulanabilir (SDB2.1, SDB2.3). Bu sü reçte öğrencilerin sevgi değeri bağlamında sanat ve kültür mirasımızı tanımanın, bu mirası bizlere emanet eden şahsiyetlere ve eserlerine vefa göstererek onları takdir etmenin ve vatanseverlik bilinciyle bu değerleri koruyup gelecek nesillere aktarmanın önemini fark etmeleri sağlanır (D15.2, D19.3). Gruplardan seçtikleri sanat önderinin kültür ve mede niyetimize katkılarının önemini kendi cümleleri ile ifade ettikleri kısa bir sunum, afiş, bilgi kartı hazırlamaları istenir (E3.1, E3.3). Süreç gözlem formu, kontrol listesi veya dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.
Mehmet Âkif Ersoy’un İstiklâl Marşımızı yazdığı dönemin sosyal, kültürel, siyasi ve askerî olaylarını da araştırarak sanatçının bu koşullardan nasıl etkilendiğini ve bu durumu İstiklâl Marşımıza nasıl yansıttığını anlatan bir araştırma yazısı hazırlamaları istenebilir. Öğrencilere sanat önderlerimizden biri ile ilgili bir belgesel izletilir ve öğrencilerden bu sa nat önderinin kültür ve medeniyetimize katkıları ile ilgili çıkarımlarda bulunmaları istenebilir.
Sanat önderlerinden Âşık Veysel Şatıroğlu’nun bir türküsü dinletildikten sonra türküde ge çen temalar (doğa sevgisi, insan sevgisi vb.) üzerine öğrencilerle “Hikâye Anlatımı” tekniği ile sohbet edilebilir. Sınıf panosunda oluşturulan bir “Medeniyet Ağacı”na öğrencilerin sanat önderlerinin kül türümüze yaptığı katkılarını yazdığı yaprakları yapıştırması istenebilir.
Güncelleme tarihi: 21.08.2026