4. Ünite: Kültür Ve Medeniyetimizin Sanat Önderleri
KB2.6. Bilgi Toplama KB2.14. Yorumlama
E3.2. Odaklanma, E3.3. Yaratıcılık, E3.10. Eleştirel Bakma
SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği
D3. Çalışkanlık, D5. Duyarlılık, D7. Estetik, D16. Sorumluluk
OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık, OB9. Sanat Okuryazarlığı
KMYV.1.4.1. Kültür ve medeniyetimize yön veren sanat önderleri hakkında bilgi toplayabilme
a) Kültür ve medeniyetimize yön veren sanat önderleri hakkında bilgi toplayabileceği kaynakları belirler.
b) Belirlediği kaynakları kullanarak kültür ve medeniyetimize yön veren sanat ön derleri hakkında bilgilere ulaşır.
c) Sanat önderleri hakkında ulaştığı bilgileri farklı kaynaklardan doğrular. ç) Sanat önderleri hakkında ulaştığı bilgileri kaydeder.
KMYV.1.4.2. Kültür ve medeniyetimize yön veren sanat önderlerinin kültür ve medeni yetimize katkılarını yorumlayabilme
a) Sanat önderlerinin kültür ve medeniyetimize sağladığı katkıları inceler.
b) Sanat önderlerinin kültür ve medeniyetimize sağladığı katkıları bağlamdan kopmadan dönüştürür.
c) Sanat önderlerinin kültür ve medeniyetimize katkıları kendi cümleleri ile nes nel, doğru ve anlamı değiştirmeyecek şekilde yeniden ifade eder.
Kültür ve Medeniyetimize Yön Veren Sanat Önderleri
Sanat Önderlerimizin Kültür ve Medeniyetimize Katkıları
beste, divan edebiyatı, Divanü Lügati’t-Türk, hat, hattat, hikâye, hürriyet, makam, mizah, musiki, seyahatname, seyyah, Türkistan, vatan
Öğrenme çıktılarının değerlendirilmesinde öğrencilerin ilgi, yetenek ve öğrenme düzey leri dikkate alınarak derecelendirme ölçeği, performans görevi, sanat portfolyoları, eser çözümleme tabloları, dijital sergiler veya grup içi tartışma gözlem formları vb. ölçme ve değerlendirme araçları kullanılabilir. Öğrencilere sanat önderlerinin hayatları, eserleri ve medeniyetimize katkılarıyla ilgili bilgi kartları, afiş veya poster hazırlamaya yönelik performans görevi verilebilir
Öğrencilerin sanat, sanatçı, sanat eseri, sanatın toplum yaşamına etkisi gibi kavram ve konularda temel bilgilere sahip oldukları kabul edilmektedir.
Öğrencilere “Sanatçı kime denir?, “Bir sanatçı hangi özelliklere sahip olmalıdır?”, “Sanat eseri nedir?”, “Bir sanat eserini kalıcı veya uzun ömürlü yapan özellikler nelerdir?’’ gibi so rular sorulabilir. Öğrencilere “Sanat önderi denilince aklınıza hangi isimler geliyor?”, “Sanat önderlerinin eserleri hakkında neler biliyorsunuz?’’ gibi açık uçlu sorular sorulabilir.
Öğrencilere ‘’Bir sanat önderi olsaydınız kimin yerinde olmak isterdiniz?”, “Bir sanat önde rinde olması gereken özellikler nelerdir?” gibi sorular sorulabilir. Öğrencilerden Dede Korkut, Kaşgarlı Mahmud, Ali Şir Nevai, Şeyh Hamdullah, Baki, Evliya Çelebi, Itri, İsmail Dede Efendi, Matrakçı Nasuh, Namık Kemal gibi sanat önderlerinden birini seçerek bu sanat önderinin oluşturduğu eserlerin günlük yaşamımıza ne gibi etkileri olduğuyla ilgili örnekler vermeleri istenebilir.
KMYV.1.4.1
Öğrencilerden küçük gruplar oluşturarak Dede Korkut, Kaşgarlı Mahmud, Ali Şir Nevai, Şeyh Hamdullah, Baki, Evliya Çelebi, Itri, İsmail Dede Efendi, Matrakçı Nasuh, Namık Kemal’den birini seçmeleri, seçtikleri sanat önderi hakkında bilgi toplamak üzere başvurabilecekleri yazılı, görsel veya dijital kaynakları öğretmen rehberliğinde belirlemeleri istenir (OB1, OB2, OB4). Öğrencilerin belirledikleri kaynaklardan yararlanarak sanat önderinin yaşamına ilişkin bilgilere ulaşmaları konusunda öğrencilere rehberlik edilir (E3.2). Bu süreçte öğrencilerin Okul Dışı Öğrenme Platformu’nu (okuldisiogrenme.eba.gov.tr) ziyaret ederek “Okul Dışı Öğrenme Ortamlarını Keşfet” sayfasındaki keşfet arama butonundan kültür ve medeniyeti mizin sanat önderleriyle ilgili sayfaları incelemeleri istenebilir. Bu süreçte sosyal bilgiler dersinin ortak miras öğrenme alanıyla, Türkçe dersinin Türk sanatı, sanat ve estetik te malarıyla, görsel sanatlar dersinin sanatçılar ve eserleri temalarıyla ve müzik dersinin mü zik kültürü temalarıyla ilişki kurulabilir. Seçilen şahsiyetlerin eserlerindeki estetik değer lerin fark edilmesi ve bu sanatsal mirasın gelecek kuşaklara aktarılmasının önemi görsel sanatlar dersinin estetik konularıyla ilişkilendirilerek ele alınır. Duyarlılık ve estetik değeri bağlamında öğrencilerin kültürel zenginliklere değer vermenin, sanatsal ve görsel zevk leri hayatın bir parçası hâline getirmenin önemini fark etmeleri sağlanır (D5.2, D7.3). Bu süreçte öğrencilere sanat önderinin hayatına ilişkin belgesel veya film izletilebilir. Öğren cilerden sanat önderleri hakkında kaynaklardan elde ettikleri bilgileri “Büyük Grup Tartışması” tekniğiyle güvenilirlik, güncellik ve bilimsellik açısından değerlendirmeleri istenebilir (SDB2.1, SDB2.2). Çalışmalar esnasında doğru bilgiye ulaşmak için gösterilen akademik çabanın çalışkanlık değerinin bir parçası olduğu vurgulanır (D3.3). Öğrencilerden seçtikle ri sanat önderiyle ilgili ulaştıkları bilgileri farklı kaynaklardaki bilgilerle karşılaştırarak doğ rulamaları istenir (E3.10). Ayrıca öğrencilerden doğruladıkları bilgilerden hareketle sanat önderlerinin yaşadığı dönem ve eserleriyle ilgili bilgileri tablo, liste veya zaman çizelgesi şeklinde kaydetmeleri istenir. Hazırlanan çalışmalar performans görevi kapsamında bilgi kartına, afişe veya postere dönüştürülerek sınıf panosunda sergilenebilir (SDB2.1, E3.3). Oluşturulan ürünler bütüncül dereceli puanlama anahtarı veya kontrol listesi ile değerlen dirilebilir.
KMYV.1.4.2
Öğrencilere kültür ve medeniyetimize yön vermiş sanat önderlerimizden Dede Korkut, Kaşgarlı Mahmud, Ali Şir Nevai, Şeyh Hamdullah, Baki, Evliya Çelebi, Itri, İsmail Dede Efen di, Matrakçı Nasuh, Namık Kemal’in eserlerinden kısa bölümlerin yer aldığı yazılı-görsel kaynaklardan bilgiler sunulur (OB1,OB4). Bu süreçte dijital kaynaklardan da yararlanılabilir (OB2). Sunulan yazılı ve görsel kaynaklardan yararlanarak bu sanat önderlerinin kültürü müze getirdiği yenilik ve katkılar öğrenciler tarafından incelenir (OB9.3). Verilen kaynaklardan elde edilen bilgiler doğrultusunda sanat önderlerinin katkıları “edebiyat, müzik, görsel sanatlar, bilim, folklor” gibi alanlara göre öğrenciler tarafından sınıflan dırılarak oluşturulan tabloya kaydedilir (KB2.5). Estetik değer bağlamında görsel sanatlar dersiyle ilişki kurularak sanat önderlerinin eserlerindeki sanatsal ve görsel unsurları hayatın bir parçası hâline getirmenin önemi vurgulanır ayrıca öğrencilere bu mirası koru manın bir sorumluluk ve görev bilinci gerektirdiği fark ettirilir (D7.3, D16.3). Bu aşamada öğrencilerden kültür ve medeniyetimize yön veren sanat önderlerinin yaptığı çalışmaları yaşadıkları coğrafya, dönemin zihinsel ve sanatsal yapısı, ait oldukları sanat ve düşünce geleneğiyle ilişkilendirmeleri istenir. Öğrencilerin bu şahsiyetleri tarihsel bağlamıyla kav rayabilmeleri için yaşadıkları dönemi tarih şeridi üzerinde, faaliyet gösterdikleri çevreyi ise haritalar üzerinde göstermeleri sağlanır. Öğrencilerden sanat önderlerinin eserlerinin kültür ve medeniyetimize katkıları yazılı, sözlü veya görsel olarak yeniden ifade etmeleri istenir (E3.3). Bu aşamada Dede Korkut, Kaşgarlı Mahmud, Ali Şir Nevai, Şeyh Hamdullah, Baki, Evliya Çelebi, Itri, İsmail Dede Efendi, Matrakçı Nasuh, Namık Kemal’in kültür ve medeniyetimize katkıları ile ilgili ”İstasyon” tekniği uygulanabilir. Ortaya çıkan ürünler sınıf panosunda sergilenir (SDB2.1). Öğrenci ürünleri, dereceli puanlama anahtarı ve kontrol listesi kullanılarak değerlendirilebilir.
Sanat önderlerinin tanıtımına yönelik panel düzenlenebilir. Öğrencilerden seçtikleri bir sanat önderinden ilham alarak özgün bir eser veya ürün orta ya koymaları istenebilir.
Öğrencilere sanat önderleri ve eser isimlerinin yer aldığı eşleştirme kartları ile oyunlar oy natılabilir. Sanat önderlerine ait eserlerin görselleri (hat, tablo, şiir metni vb.) verilerek öğrencilerden bu eserlerin hangi sanat dalına ait olduğunu belirlemeleri istenebilir. Ayrıca anlam çözüm leme tablosu oluşturulabilir.
Güncelleme tarihi: 21.08.2026