1. Ünite: Kültür Ve Medeniyet
KB2.14. Yorumlama KB2.10. Çıkarım Yapma
E1.1. Merak, E3.1. Muhakeme, E3.2. Odaklanma, E3.3. Yaratıcılık, E3.5. Açık Fikirlilik
SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği, SDB3.3. Sorumlu Karar Verme
D15. Sevgi, D16. Sorumluluk, D19. Vatanseverlik
OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık
KMYV.1.1.1. Kültür ve medeniyet arasındaki ilişkiyi yorumlayabilme
a) Kültür ve medeniyet arasındaki ilişkiyi inceler.
b) Kültür ve medeniyet arasındaki ilişkiyi bağlamdan kopmadan dönüştürür.
c) Kültür ve medeniyet arasındaki ilişkiyi kendi ifadeleriyle doğru ve anlamı değiş tirmeyecek şekilde yeniden ifade eder.
KMYV.1.1.2. Kültür ve medeniyetin korunmasının kültür ve medeniyetin sürdürülebilirliğine katkısına yönelik çıkarım yapabilme
a) Kültür ve medeniyeti koruma uygulamalarının kültür ve medeniyetin sürdürüle bilirliğine sağladığı faydalara dair varsayımlarda bulunur.
b) Kültür ve medeniyeti koruma uygulamalarının kültür ve medeniyetin sürdürüle bilirliğine sağladığı faydaları listeler.
c) Kültür ve medeniyeti koruma uygulamalarının kültür ve medeniyetin sürdürüle bilirliğine sağladığı faydaları benzerlik ve farklılıklarıyla karşılaştırır.
ç) Kültür ve medeniyeti koruma uygulamalarının kültür ve medeniyetin sürdürüle bilirliğine katkısını açıklayan mantıksal önermeler sunar.
d) Kültür ve medeniyetin korunmasının sürdürülebilirliğe katkısına ilişkin ulaştığı çıkarımları tutarlılık, geçerlilik ve kapsayıcılık ölçütlerine göre değerlendirir.
Kültür ve Medeniyet Arasındaki İlişki
Kültür ve Medeniyetin Korunması ve Sürdürülebilirliği
bilim, din, eğitim, gelenek, görenek, kültür, medeniyet, mimari, müzik, sanat, somut olma yan unsur, somut unsur, sürdürülebilirlik, tarih, yemek
Öğrenme çıktılarının değerlendirilmesinde öğrencilerin ilgi, yetenek ve öğrenme düzeyleri dikkate alınarak dereceli puanlama anahtarı, sunum kontrol listesi, öz değerlendirme, ak ran değerlendirme formları gibi çeşitli ölçme ve değerlendirme araçları kullanılabilir. Öğrencilerden performans görevi kapsamında kültür ve medeniyetin unsurları, kültürel miras ögelerini tanıtmak amacıyla tanıtım broşürü, canlandırma (drama), dijital sunum veya kültürel mirasın korunmasına yönelik çözüm önerileri içeren bir proje dosyası hazır lamaları istenebilir.
Öğrencilerin kültür, kültürel miras, manevi değerler, geleneksel çocuk oyunları, ortak miras, millî kültür, sanat, tarih gibi temel kavramlar ve yakın çevresindeki ortak miras ögeleri hakkında temel bilgilere sahip oldukları kabul edilmektedir.
Öğrencilerden “Kültür ve medeniyet kavramlarını duyduğunuzda aklınıza neler geliyor?” sorusuna cevap vermeleri istenebilir. Öğrencilere “Kültür ve medeniyeti oluşturan unsurların korunması niçin önemlidir?”, “Kül tür ve medeniyeti oluşturan unsurların korunması ve sürdürülebilirliği için neler yapılabilir?” gibi açık uçlu sorular sorulabilir.
Öğrencilerden katıldıkları bayram kutlaması, düğün veya teknoloji fuarlarında gözlemle dikleri kültür ve medeniyete ait ögelere örnekler vermeleri, kültür ve medeniyeti oluşturan ögelerin korunması ve sürdürülebilirliği için bireysel ve toplumsal olarak neler yapıla bileceğini belirlemeleri istenebilir.
KMYV.1.1.1
Öğrencilerden kültür ve medeniyet kavramlarına ilişkin verilen yazılı, görsel veya dijital kaynakları öğretmen rehberliğinde incelemeleri istenir (OB1, OB2, OB4). Kaynakların incelen mesi sürecinde öğrencilerden dil, din, tarih, gelenek ve görenekler, sanat ve mimari, yemek kültürü ve müzik gibi kültürel unsurlara dikkat etmesi istenir. Bu süreçte somut ve somut olmayan kültürel unsurlara değinilir. Vatanseverlik değeri kapsamında millî kimliği tanıma nın ve kültürel mirasa sahip çıkmanın toplumsal aidiyet üzerindeki önemini fark etmeleri sağlanır (D19.2). Ayrıca eğitim, bilim, şehirleşme, yazı sistemleri, hukuk, teknoloji, üretim ve sanayi ile ticaret gibi medeniyeti oluşturan unsurlara dikkat etmeleri istenir. Bu süreç te öğrencilerin Okul Dışı Öğrenme Platformu’nu (okuldisiogrenme.eba.gov.tr) ziyaret ederek “Okul Dışı Öğrenme Ortamlarını Keşfet” sayfasındaki harita üzerinde yaşadıkları ili seçmeleri ve bu ildeki kültür ve medeniyeti oluşturan unsurları tanıtan sayfaları incelemeleri sağlanır. Öğrencilerden kültür ve medeniyetin özelliklerini ayrı ayrı listelemeleri istenir. Hazırladıkları listeleri “Pazar Yeri” tekniği ile paylaşmaları sağlanabilir. Yazı tahtasına “Kültür” ve “Medeniyet” adı ile iki ana başlık açılır. Öğrencilerden belirledikleri özellikleri bu başlıkların altına yazmaları istenir (SDB2.1). Bu aşama, sosyal bilgiler dersinde ele alınan kültür ve medeniyet konularıyla ilişkilendirilebilir. Öğrenciler küçük gruplara ayrılır, kültür ve medeniyet ilişkisini yansıtan farklı tarihî dönemlere ait metin ve görseller üzerinde çalışırlar (SDB2.2). İncele dikleri kaynaklardan kültür ve medeniyet arasındaki ilişkiyi belirleyerek karşılaştırma tablo suna dönüştürmeleri istenir. Bu aşamada kültürün daha çok toplumsal kimliği ve gelenekleri; medeniyetin ise bilimsel, teknik ve kurumsal gelişmeleri ifade ettiği vurgulanır (SDB3.3). Sürecin sonunda öğrencilerden kültür ve medeniyet arasındaki ilişkiyi kendi ifadeleriyle doğru ve anlamı değiştirmeyecek şekilde yeniden ifade eden bir metin yazarak sınıfta pay laşmaları istenir (D16.2). Metin yazma sürecinde öğrencilerin Türkçe dersinde öğrendikleri noktalama ve yazım kuralları, paragraf ve metin yazma kuralları gibi bilgi ve becerilerden yararlanmaları sağlanabilir. Öğrencilerin süreç boyunca yaptıkları çalışmalar kontrol listesi ve dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Öğrencilerden performans görevi kap samında yaşadıkları çevredeki kültür ve medeniyet unsurlarını araştırmaları ve bir tanıtım broşürü veya dijital sunum hazırlamaları istenebilir. Performans görevi; dereceli puanlama anahtarı, bütüncül dereceli puanlama anahtarı, öz değerlendirme ve akran değerlendirme formları ile çok yönlü̈ olarak değerlendirilir.
KMYV.1.1.2
“Kültür ve medeniyetin korunması ve sürdürülebilirliği neden önemlidir?” gibi sorularla beyin fırtınası yapılır. Öğrenciler kültür ve medeniyeti koruma uygulamalarının kültür ve medeniyetin sürdürülebilirliğine sağladığı faydalara dair varsayımlarda bulunur. Öğren cilerin ortaya koydukları varsayımlar, herhangi bir eleştiriye tabi tutulmadan kayıt altına alınır. Ortak varsayımlardan hareketle öğrencilerden kültür ve medeniyeti koruma uygula malarının kültür ve medeniyetin sürdürülebilirliğine sağladığı faydalara dair uygulamaları listelemeleri ve paylaşmaları istenir (SDB2.1). Bu aşamada kültürel mirasın bir emanet ol duğu vurgusu yapılır. Din kültürü̈ ve ahlak bilgisi dersiyle ilişki kurularak “emanet” kavramı ayet ve hadisişeriflerle açıklanarak millî ve manevi sözlerle (veciz sözler, okuma metinleri vb.) desteklenebilir. Vatanseverlik değeri bağlamında öğrencilerin ülke varlıklarına sahip çıkmanın önemini fark etmeleri sağlanır (D19.3). Öğrenciler küçük gruplar oluşturur. Her grup kültür ve medeniyeti koruma uygulamalarına örnek olan gazete haberini inceler. Bu süreçte yazılı, görsel veya dijital kaynaklardan yararlanılabilir (OB1, OB2, OB4).Öğrenciler den incelenen haberden yola çıkarak kültür ve medeniyeti koruma uygulamalarının kültür ve medeniyetin sürdürülebilirliğine sağladığı faydaların benzerlik ve farklılıklarını karşılaştırdığı bir köşe yazısı oluşturmaları ve bunları sınıfta paylaşmaları istenir (SDB2.1). Kültür ve medeniyetin korunmasında ve sürdürülebilirliğinde karşılaşılan sorunlar ile ilgili verilen yazılı ve görsel kaynaklar öğretmen rehberliğinde incelenir (OB1, OB4). ”Vızıltı 44” tekniği kapsamında öğrenciler dört gruba ayrılarak öğrencilerden kültür ve medeniyeti koruma uygulamalarının kültür ve medeniyetin sürdürülebilirliğine sunduğu katkıları ifade eden mantıksal önermeler sunmaları istenir. Gruplarda ortaya çıkan önermeler ise “Öğrenme Galerisi” yöntemiyle sunulabilir. Tüm öğrencilerin galerileri inceleyerek kültür ve medeniyetin korunması ve sürdürülebilmesine dair farklı fikirler edinmeleri sağlanır (E3.5, SDB3.3). Öğrencilerin kültür ve medeniyete ait mirasa sevgi duymaları, bu mirasın korun ması sürecinde duyarlı davranmaları ve onu gelecek kuşaklara aktarmayı toplumsal bir sorumluluk olarak benimsemeleri sağlanır (D15.2, D16.2). Kültür ve medeniyeti koruma uygulamalarının kültür ve medeniyetin sürekliliğine sağladığı faydalara ulaştığı çıkarımları tutarlılık, geçerlilik ve kapsayıcılık ölçütlerine göre delillerle değerlendirir. Öğrencilerden “Kültür ve Medeniyet Miras Elçisi” rolü ile belirledikleri bir kültür ve medeniyet unsurunu korumak üzere halkı bilgilendirici bir doğaçlama etkinliği yapmaları istenir (E1.1,E3.1, E3.2, E3.3). Canlandırma süreci gözlem formu veya derecelendirme ölçeği ile değerlendirilebilir.
Öğrencilerden kültür ve medeniyet arasındaki ilişkiyi anlatan dijital bir sunum veya kart oyunu hazırlamaları istenebilir. Öğrencilerden yaşadıkları şehirdeki veya ülkemizdeki risk altındaki kültürel bir mirası (ta rihî bir bina, unutulmaya yüz tutmuş bir zanaat vb.) seçerek bir kampanya planlamaları istenebilir. Bu kampanya için afiş, broşür veya sosyal medya içeriği gibi görsel materyaller tasarlanabilir.
Kültür ve medeniyet kavramlarına ilişkin görsellerin yer aldığı kart oyunları oynatılabilir. Kültürel mirası konu alan belgesel veya filmler izletilebilir.
Güncelleme tarihi: 21.08.2026


