4. Tema: Kültürden Kültüre Görgü Kuralları Ve Nezaket

GKN.2.4.1.

Öğrencilerin EBA'dan veya MEB onaylı yazılı, görsel ve dijital kaynaklardan farklı ülkeleri inceleyerek bunlar arasından selamlaşma, sofra adabı gibi konularla ilgili bilgi toplamada kullanabileceği kaynakları belirlemeleri istenir (OB1, OB2, OB4, OB5). Öğrencilere çeşitli bilgi edinme araçları (kitap, internet makalesi, aile büyükleriyle görüşme, belgesel izleme, müze ziyareti, röportaj vb.) içeren bir liste verilir. Her öğrenciden bu araçlardan en etkili bulduğunu seçmesi ve nedenini açıklayan kısa bir sunum yapması istenebilir (E1.6).

Sosyal bilgiler dersi kültürel özelliklere saygı duymanın birlikte yaşamaya etkisi konusu ile bağlantı kurulur. Farklı kültürlerde görgü kuralları ve nezakete uymanın neden önemli olduğunu tespit etmek için beyin fırtınası vb. teknikler kullanılabilir (SDB2.1, D5.1). Bu süreçte ülkemizin nezaket ve görgü kurallarına değinilir.

Öğrencilerden bireysel ya da gruplar halinde bir ülke (Örneğin; Türkistan, Balkan ülkeleri, Azerbaycan, Japonya, Nijerya, Fransa, Suudi Arabistan, Fas vb.) seçmeleri istenir. Bir belgesel ya da genel ağ adresi üzerinden seçtikleri ülkenin selamlaşma, misafir karşılama, sofra adabı, hediyeleşme gibi konularıyla ilgili bilgi toplamaları beklenir (SDB2.3). Bilgileri “Kültür Kartı” adlı şablona işlemeleri sağlanır. Öğrenciler edindikleri bilgileri sınıfla paylaşır. Farklı ülkelere ait görgü kuralları ve nezaket unsurları arasındaki benzerlik ve farklılıkları karşılaştırırlar (KB2.7). Bireyin ülkesini ve diğer ülkeleri tanırken saygılı olmanın önemi vurgulanır (OB1, D14.1). Öğrencilerden buldukları bilgileri farklı kaynaklardan kontrol etmeleri istenir. Öğretmen rehberliğinde “Kaynaklar aynı bilgiyi mi veriyor?”, “Kaynakların yayın yeri/ güvenilirliği nedir?” soruları sorularak doğrulama yapılabilir (E3.10). Öğrencilerin doğruladıkları bilgiyi işaretleyerek yeniden yazmaları istenir. Öğrencilerin araştırma sonucunu görsel/afiş/poster olarak sunmaları sağlanarak görsel sanatlar dersi ile ilişki kurulur (E3.3, OB1, OB4, D14.1). Performans görevi olarak öğrencilerden seçtiği ülkeye dair öğrendiği görgü kuralları ve nezaket davranışlarıyla ilgili infografik hazırlaması istenebilir. Performans görevi; dereceli puanlama anahtarı, öz değerlendirme formu, akran değerlendirme formu ve kontrol listesi ile değerlendirilebilir.

GKN.2.4.2

EBA'dan veya MEB onaylı yazılı ve görsel kaynaklardan farklı kültürlerdeki görgü kuralları ve nezaket davranışları incelenir (OB1, OB4). Bu süreçte EBA veya MEB onaylı dijital kaynaklara da başvurulabilir (OB2). Tartışma yöntemi aracılığıyla öğrencilerden inceledikleri kaynaklardan yola çıkarak farklı kültürlerde görgü kuralları ve nezakete uygun davranmanın hayata etkilerini gerekçeleriyle ortaya koymaları istenir (SDB3.3).Tartışma sürecinde ortaya çıkan farklı görüşler ve tutarsızlıklar öğrenciler tarafından tespit edilerek tahtaya listelenir (KB2.5).

Tespit edilen farklı görüş ve tutarsızlıklara ilişkin sınıf değerlendirmesi yapılarak kabul edilen veya kabul edilmeyen görüşler gerekçeleriyle kişisel haklara saygı ve özgürlük çerçevesinde yazılı ya da sözlü olarak öğrenciler tarafından ifade edilir (E3.3, E3.4, E3.5,SDB3.3, D11.3). Sürecin değerlendirilmesi amacıyla kısa veya uzun cevaplı maddeler içeren çalışma yaprakları kullanılabilir.

Öğrencilere farklı ülkelerin nezaket ve görgü kurallarından "Fas'ta naneli çay ikramı misafirperverliğin önemli bir göstergesidir. Japonya'da ise misafire özenle hazırlanmış ikramlar sunulur ve ev sahibi nazik davranışlara dikkat eder." gibi örnekler verilir. Gruplar verilen örneklerdeki davranışların sosyal etkilerini neden-sonuç zinciri ile gösterir. "Ardından "Türkiye'de misafir nasıl karşılanır?" sorusu üzerine konuşulur (E3.10, SDB2.2).

Öğrencilere farklı ülkelere ait davranış örnekleri sunulur. Tartışma yöntemiyle öğrencilerin bu davranış örneklerinin nezakete uygun olup olmadığını tespit etmesi sağlanır. Farklı ortamlarda empatinin önemi sorgulanır (E2.1, E3.5). Tartışma sürecinde ortaya çıkan farklı görüşler ve tutarsızlıklar öğrenciler tarafından tespit edilerek tahtaya listelenir (KB2.5). Öğrencilere “Nezaket evrenseldir.”,“Her toplumda saygı göstermek aynı anlama gelir.”,“Bir davranış bazı kültürlerde olumlu, bazılarında olumsuz olabilir." önermeleri verilir. Her gruptan bu önermeyi çürütmeleri ya da savunmaları istenir. Öğrencilerin kültürel örnekler, yaşamdan olaylar ve gerekçelerle fikirlerini sunmaları sağlanır. Tespit edilen farklı görüş ve tutarsızlıklara ilişkin sınıf değerlendirmesi yapılarak kabul edilen veya kabul edilmeyen görüşler gerekçeleriyle kişisel haklara saygı ve özgürlük çerçevesinde yazılı ya da sözlü olarak öğrenciler tarafından ifade edilir (E3.3, E3.4, E3.5, SDB3.3, D11.3). Öğrencilerin söz varlığını geliştirecek, görgü kuralları ve nezaketle ilgili dilimizin zenginliklerini yansıtan atasözü, deyim vb. ifadelere yer verilir.

Performans görevi olarak her öğrencinin seçtiği ülkeye dair öğrendiği üç nezaket davranışını, kendi cümleleriyle “Kültür Kılavuzu” panosu oluşturarak sunması istenebilir. Performans görevi; dereceli puanlama anahtarı, öz değerlendirme formu, akran değerlendirme formu ve kontrol listesi ile değerlendirilebilir.

Öğrencilerden farklı ülkelerin görgü kuralları ve nezaket biçimlerini gösteren dijital içerikler hazırlamaları istenebilir.

Öğrencilerden “Kültür Kartı” çalışması ile seçtiği ülkenin selamlaşma, misafirlik, sofra adabı ve hediyeleşme geleneklerini tanıtan kartlar hazırlamaları istenebilir.