3.Tema: Nazik Öğrenciden Mutlu Okula

GKN.1.3.1

Öğrencilere okul içi iletişimde gösterilen tutum ve davranışlara yönelik EBA' dan veya MEB onaylı yazılı ve görsel kaynaklardan örnekler sunulur (OB1, OB4). Kibar bir dil kullanmak, etkin dinlemek, selamlaşmak, vedalaşmak okulun genel kurallarına ve sınıf içindeki kurallara uymak konularına değinilir. Ayrıca yönetici, öğretmen ve okuldaki diğer çalışanlar ile arkadaşlarına karşı saygılı olmak, zarif davranmak, verilen sözü tutmak, fiziksel özelliklerle alay etmemek, kaba ve uygunsuz şakalar yapmamak, dedikodu yapmamak ve başkasının eşyasını izinsiz kullanmamak gibi davranışlara da yer verilir. Öğrencilerden soru cevap tekniği ile bu durumlar karşısında gösterilen tutum ve davranışları listelemeleri istenir (OB1). Süreçte öğrencilerden, EBA' dan veya MEB onaylı dijital kaynaklardan da yararlanmaları ve kaynak paylaşımında dayanışma içinde olmaları beklenir (OB2, D4.1). Bu çalışma ile topluma yönelik görev bilinci oluşturulur (D16.3). Öğrencilerden “nazik öğrenci nasıl davranmalı" konusunu tartışmaları istenir. Bunun için beyin fırtınası, görüş geliştirme gibi tekniklerle öğrencilerin konu ile ilgili görüşlerini paylaşmaları teşvik edilir (D15.1). Öğrencilerden başlangıçta verilen durumlara somut örnekler vermeleri istenir. Bu örnekler doğrultusunda öğrencilerden okul içinde doğru iletişimi destekleyen davranışları ve bu davranışların iletişim üzerindeki etkilerini yazarak iş birliği içerisinde ortak bir "İletişim Panosu" oluşturmaları istenir (SDB2.1,SDB2.2). Öğrencilerden görev paylaşımına uygun olarak görevlerini yerine getirmeleri beklenir (D3.4, D16.3). Süreç boyunca grup çalışmasında yardımlaşmanın ve dayanışmanın önemine vurgu yapılır (D4.1, D20.2). Ayrıca öğrencilerden konu ile ilgili kendi davranışlarını öz değerlendirme formuyla değerlendirmeleri istenir (D16.1). Öğrencilerin nazik ve görgülü davranmanın ya da davranmamanın kişinin hayatına etkileri konusunda çıkarım yapabilmeleri için drama yapmaları sağlanabilir (E2.1, SDB2.2). Örnek olayların sunumunda EBA içerikleri ile MEB onaylı yazılı, görsel veya dijital kaynakların yanı sıra senaryolu çizgi romanlar ve hikâyeler gibi materyallerden de yararlanılabilir (OB2). Toplum içindeki rollerimizin neler olduğuna dair bir tartışma başlatılarak sosyal bilgiler dersi ile ilişki kurulur. Ardından bu rollerin toplumsal birliğin sürdürülmesine katkısı sorulur. Üstlendiğimiz rollere ilişkin sorumlulukları yerine getirmenin, birbirine karşı nazik olmanın toplumsal birlikteliği sürdürmeye yönelik katkı sağlayacağı üzerinde durulur (D5.1, D16.2).

GKN.1.3.2 

Öğrencilere okul kaynaklarını (elektrik, su, kâğıt, kitap, oyun materyali, laboratuvar araçları, spor malzemeleri vb.) verimli kullanma, temizlik ve tasarruf kültürü ile ilgili görsellerle desteklenmiş deneyimlere dayalı kısa senaryolar sunulur (D17.2, D18.3). Senaryolar üzerinden sınıf içerisinde bir tartışma ortamı oluşturularak istek ve ihtiyaç kavramlarına ulaşmaları sağlanır (E3.10). Öğrencilere, ihtiyaç duydukları kadar malzeme kullanmaları konusunda çalışmalar yaptırılabilir. Fen bilimleri dersi yakın çevresinde atık yönetiminin uygulanabilirliği konusu ile bağlantı kurulur. Okul kaynaklarını verimli kullanma, temizlik ve tasarruf kültürü ele alınırken; Kur’an-ı Kerim’de israfın yasaklanması ve emanet bilinci gibi ilkeleri vurgulayan ayetlere yer verilerek din kültürü ve ahlak bilgisi dersi ile ilişki kurulur (D17.2, D18.3).

İstek ve ihtiyaçlarımızı karşılamak için alışveriş yaptığımız vurgulanarak kaynaklarımızı etkili ve verimli kullanmak amacıyla yapılması gerekenlerle ilgili tartışma başlatılır (OB3). Bu aşamada istek ve ihtiyaçlarımızın çoğunun satın alındığı ve maddi kaynakların bir sınırı olduğu konusu hatırlatılarak temizlik ve tasarruf kültürü ile ilgili deneyimlerine dayalı çıkarım yapmaları sağlanır (D17.1, OB3).

Bilinçli tüketici kavramı üzerinde durularak öğrencilerle birlikte bilinçli tüketici davranışlarının neler olduğu belirlenir. Bu aşamada kavram karikatürleri, kavram haritaları gibi farklı kavram öğretimi tekniklerinden yararlanılabilir. Öğrencilerin okul kaynaklarını tasarruflu kullanmanın hayatlarını nasıl etkileyeceğini değerlendirmeleri istenir (KB3.1). Öğrencilere tasarruf konulu olaylar ve her örnek olay için davranış listesi sunulur. Öğrencilerden her örnek olay için listelerden uygun olan davranışı belirlemeleri ve sergilemeleri istenir (E2.2, SDB1.2, D17.2). Mevcut deneyimlerine bağlı olarak verilen cevaplardan yola çıkarak öğrencilerin okul kaynaklarını verimli kullanma ve temizlik kurallarına dikkat etmeleri sağlanır. Öğrencilere; kaynak kullanımı (su, elektrik), temizlik kurallarına uyum ve atık yönetimi gibi eylemleri iki gün süreyle okulda ve evde gözlemleyerek yapılan tasarruf davranışlarını kaydetme görevi verilir. Öğrenciler topladıkları verileri sınıfa getirerek gözlem sonuçlarını paylaşır. Ardından bu davranışların tasarruf kültürüne uygun olacak şekilde nasıl iyileştirilebileceğine dair çözüm önerileri tartışılır (E2.2, D17.2).

Öğrencilerden okul kaynaklarının korunmasına yönelik davranışlarını düzenleyebilmeleri beklenir (SDB1.2). Okul kaynaklarını korumaya yönelik davranışları fark etmeleri ve doğru davranışlar sergilemenin önemli olduğu çıkarımını yapmaları sağlanır. Bunun için öğrencilere konuya ilişkin örneklerin yer aldığı görsel, animasyon, karikatür, video gibi eğitici içerikler sunulur (OB4). Öğrencilerden sunulan içerikler hakkında fikirlerini paylaşmaları ve okul kaynaklarını koruma ile ilgili davranışlarını değerlendirmeleri istenir (SDB1.2). İsraf eden öğrenci ve onu uyaran nazik bir öğrenci şeklinde kısa senaryolar verilebilir. İkili senaryolar oynanır. Öğrencilerin kendi davranışlarını sorgulamaları istenir (SDB3.2). Öğrencilere okulda ya da evde yaptığı bir tasarruf davranışını hikâyeleştirme konulu bir ödev verilebilir. Hikâyeler görsel ya da dijital sunumla desteklenerek anlatılabilir (OB2, OB4). Öğrenciler gruplara ayrılır ve her grup “Aile, sınıf ve okul ortamında tasarruflu olmak, birlikte daha temiz bir ortamda yaşamak için neler yapabiliriz?” sorusunu cevaplamak için öneriler belirler (D17.2, D18.2). Bu önerileri basın bülteni, reklam metni, broşür veya poster yolu ile sınıf ortamında sunmaları istenerek görsel sanatlar dersi ile ilişki kurulur (E3.3). Sunum sürecinde kontrol listesi veya bütüncül dereceli puanlama anahtarı kullanılabilir. Grup çalışmaları, grup değerlendirme formu kullanılarak değerlendirilebilir. Öğrencilerden okulda kaynakları koruma yollarını anlatan afiş hazırlamaları istenebilir. Afişleri "Kâğıdı dikkatli kullan”, “Musluğu açık bırakma” gibi ifadeler kullanarak oluşturmaları ve okul panolarında sergilemeleri istenir (OB4, D16.2). Öğrencilerin söz varlığını geliştirecek, görgü kuralları ve nezaketle ilgili dilimizin zenginliklerini yansıtan atasözü, deyim vb. ifadelere yer verilir.

Performans görevi olarak öğrencilerden “Nazik bir okul için beş altın kural” başlıklı bir poster hazırlamaları veya okulda yaşadıkları bir nezaket örneğini kısa hikâye olarak yazmaları istenebilir. Performans görevi; dereceli puanlama anahtarı, öz değerlendirme formu, akran değerlendirme formu veya kontrol listesi ile değerlendirilebilir.

Nazik öğrenci davranışlarını ve tasarruf kültürünü anlatan kısa film veya çizgi film izletilerek öğrencilerden “Okulda Tasarruf” temalı bir etkinlik planlamaları istenebilir.

Öğrencilerden drama çalışmaları ile nezaket ve kaynak kullanımına ilişkin olumlu ya da olumsuz davranışları canlandırmaları istenebilir.