1. Tema: Görgü Kuralları Ve Nezaketin Gücü

GKN.1.1.1

Öğrenciler, öğretmen rehberliğinde görgü kuralları ve nezaket ile ilgili temel kavramları (sevgi, saygı, sabır, terbiye, zarafet, edep vb.) araştırabileceği araçları (kütüphane, ağ kaynakları, makaleler, örnek videolar vb.) belirler (OB1). Bu araçlara nasıl ve hangi yollarla ulaşacağını planlar (E3.7, D3.2). Öğrencilerden belirledikleri araçların güvenilirliğini doğrulamaları istenir.

Belirlediği araçlar yardımıyla bilgileri toplayarak doğru bir biçimde sınıflandırır. Kullandığı kaynakları ve bu kaynaklara ait detayları not almaları istenir. Elde ettikleri bilgileri diğer kaynaklarla kıyaslayarak doğrulamaları istenir (E3.1). Doğruladıkları bilgileri not almaları istenir.

Öğrencilere "Görgü Dedektifi" oyunu oynatılabilir. Tüm bulgular “Dedektif Raporu” adlı bir forma yazılır. Bu form önceden hazırlanarak öğrencilere dağıtılabilir veya tahtaya yazılarak öğrencilerden defterlerine yazmaları istenebilir. Her gruptan edindikleri bilgilerden birkaçını yazarak sınıfa sunmaları istenebilir (SDB2.1). Sunum esnasında arkadaşlarını saygıyla dinlemeleri teşvik edilir (D14.1). Yapılan çalışmalar kontrol listesi ve öz değerlendirme formu ile değerlendirilebilir.

GKN.1.1.2

Öğrencilere nezaket ve görgünün kaynakları ile ilgili millî ve manevi değerlerimizi örneklendiren EBA içerikleri veya MEB onaylı yazılı ve görsel kaynaklar sunulur. Nezaketin ahlaki ve dinî kaynakları kapsamında Hz. Muhammed’in (sav) günlük hayatta sergilediği nezaket örneklerine yer veren kısa metinler verilerek din kültürü ve ahlak bilgisi dersi ile ilişki kurulur. Öğrencilerden nezaket davranışı–örnek olay eşleştirmesi yapmaları istenebilir (E1.1, SDB2.1, SDB2.3). EBA ve MEB onaylı dijital kaynaklardan da yararlanılabilir (OB2). Nezaketin kaynakları öğrenciler tarafından incelenir. Öğrencilerden nezaketin kaynakları ile ilgili zihin haritası oluşturmaları istenebilir (OB4). Dinlemenin nezaketle ilişkisi vurgulanır (D14.1).

İçinde farklı kaynaklardan alınan sözlerin yazdığı kartlar olan nezaket kutusu sınıfa getirilir. Öğrencilerin kutudan bir söz çekmeleri istenir (E1.1). Çekilen her sözün kaynağının ne olabileceği sınıfa sorulur (OB1, OB5). Öğrencilerden çekilen söz ile ilgili kendi hayatından örnek vermeleri istenir.

Sınıfa bir oyuncak mikrofon getirebilir veya herhangi bir şey mikrofon olarak kullanılabilir. Öğrencilerden çember oluşturmaları ve her öğrencinin sırayla "nezaket mikrofonu"nu alması istenir. Mikrofonu alan öğrencinin “görgü kuralları ve nezaketi hangi kaynaklardan öğrendiği ile ilgili” kendi cümlesini kurması istenir.

Öğrencinin konuşmasını bir deneyimle veya duygu ile tamamlaması sağlanır. Öğrencilerden bu cümleleri kurarken çünkü, diye, için gibi sebep işlevli söz varlıklarını kullanmaları istenerek Türkçe dersi ile ilişki kurulur. Öğrencilerden örneğin “Ben dedemden, kapıyı çalmadan içeri girilmemesi gerektiğini öğrendim.” türünde ifadeleri bir kâğıda yazmaları ve sınıf panosu oluşturmaları istenir (SDB1.3). Yapılan çalışma öz değerlendirme formu ile değerlendirilebilir.

GKN.1.1.3

EBA, MEB onaylı yazılı ve görsel kaynaklar üzerinden birlikte yaşama kültüründe görgü kuralları ve nezaketin önemi incelenir (OB1, OB4). Beyin fırtınası tekniği ile birlikte huzur içinde yaşamak için en önemli değer sorgulanabilir (E1.1, SDB3.1). Nazik ve görgülü olmanın önemi, birlikte yaşama kültürünün gerekleri, sorumluluk, dayanışma, adalet, saygı, sevgi ve zarafet değerleri vurgulanır. Hayatımızın her anında, ailemizden okulumuza, mahallemizden sokakta karşılaştığımız insanlara kadar pek çok farklı kişiyle birlikte yaşadığımız hatırlatılarak sosyal bilgiler dersi ile ilişki kurulur. Farklılıklar içinde bir arada, huzur içinde yaşamak için sadece kurallara değil aynı zamanda karşılıklı saygı ve anlayışa da ihtiyacımız olduğundan söz edilir. Birlikte yaşam kültürü denilen kavramın saygı ve nezaketle nasıl hayat bulacağından söz edilir. Bireysel farklılıklara saygı duymanın, birbirimize karşı sevgi ve sabırla hareket etmenin öneminden bahsedilir (E2.1, D12.2, D14.1).

Öğrencilere “Duygu Günlüğü Oluşturma” görevi verilebilir. Bunun için örnek olay yöntemi kullanılabilir. Olay metni sınıfta okunduktan sonra öğrencilere örnek olay karşısında verecekleri tepkileri ve duyguları anlatacakları bir ‘duygu günlüğü’ yazma görevi verilir. Yapılan çalışma öz değerlendirme formu ile değerlendirilebilir. Öğrencilerin duygu günlüklerini bireysel olarak yazmaları ve yazdıklarını sınıfla paylaşmaları istenir. Örnek olayın öğrenciler tarafından rol yapma tekniğiyle canlandırılması istenir (SDB2.1). Sınıfta gruplar oluşturularak vızıltı tekniği kullanılabilir. Grupların tartışabilmesi için "Günlük hayatta en çok karşılaştığınız nezaketsiz davranışlar nelerdir?", "Nezaketsiz davranışların yerine hangi nezaketli davranışlar sergilenmelidir?" vb. sorular verilebilir. Her grubun birlikte yaşama kültüründe nezaketin rolü, toplumsal huzurun sağlanmasında görgü kurallarının önemi ve bireysel farklılıklara saygı duymanın bir arada yaşamaya katkısı gibi konuları tartışması, tartışmalar sonucu oluşan ortak cevaplarını bir kâğıda yazmaları ve grup sözcüsünün bunları sınıfla paylaşması sağlanır (SDB2.3, SDB3.2, D4.2,KB2.9). Bir ana fikir ve bir çözüm önerisi belirlenir. Sınıfça kabul gören kuralların tahtaya yazılması istenir. Bu çalışma grup değerlendirme formu ile değerlendirilebilir. Öğrencilerin söz varlığını geliştirecek, görgü kuralları ve nezaketle ilgili dilimizin zenginliklerini yansıtan atasözü, deyim vb. ifadelere yer verilir.

Öğrencilerden performans görevi olarak bir görgü veya nezaket kuralı belirleyip bu kuralı anlatan bir afiş hazırlaması istenebilir. Hazırlanan afişler dereceli puanlama anahtarı, öz değerlendirme formu, akran değerlendirme formu ve kontrol listesi ile değerlendirilebilir.

Öğrenciye yaşadığı toplumda kullanabileceği “Nezaket Anayasası” tasarlama görevi verilebilir. Görgü kuralları ve nezaket kurallarının kaynağına yönelik okulda dağıtılabilecek bir broşür hazırlaması istenebilir.

Görgü kuralları ve nezaketin temel kavramlarını anlatan görsellerle desteklenmiş bilgi kartları hazırlamaları istenebilir. Genel ağdan nezaketli davranışlarla ilgili bilgi toplamaları istenebilir.