T.C. MİLLÎ EĞİTİM
BAKANLIĞI

Düşünme Eğitimi Dersi Ortaokul Seçmeli Dersler

4. Ünite: Düşün, Tasarla Ve Uygula

Bu ünitede öğrencilerin günlük yaşamda karşılaştığı problemleri analiz etmeleri, eleştirel düşünme becerilerini kullanarak problemlere uygun çözüm yolları geliştirmeleri amaçlanmaktadır.
Ders Saati
14
Kavramsal Beceriler

KB3.2. Problem Çözme

Eğilimler

E1.5. Kendine Güvenme (Öz Güven), E3.6. Analitiklik, E3.8. Soru Sorma, E3.10. Eleştirel Bakma

Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri

SDB1.3. Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma), SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği, SDB3.3. Sorumlu Karar Verme

Değerler

D3. Çalışkanlık, D5. Duyarlılık, D14. Saygı

Okuryazarlık Becerileri

OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık

Disiplinler Arası İlişkiler
Türkçe, Sosyal Bilgiler, Fen Bilimleri, Teknoloji ve Tasarım
Beceriler Arası İlişkiler
KB2.20. Sentezleme
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri

DE.1.4.1.

Günlük hayatta karşılaşılan problemleri çözebilme a) Günlük hayatta karşılaşılan sorunlara yönelik bir problemi yapılandırır. b) Günlük hayatta karşılaşılan sorunlara yönelik bir problemi özetler. c) Günlük hayatta karşılaşılan bir problemin çözümüne yönelik gözleme ve veriye dayalı tahminde bulunur. ç) Günlük hayatta karşılaşılan bir problemin çözümüne yönelik önermeler üzerinden akıl yürütür. d) Günlük hayatta karşılaşılan bir problemin çözümüne yönelik değerlendirmede bulunur.

İçerik Çerçevesi

Günlük Hayatta Karşılaşılan Sorunların Çözümü

Anahtar Kavramlar

çıktı, deneme, problem, tasarım, uygulama, üretim, ürün, yanılma

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme)

Bu ünitedeki öğrenme çıktıları; açık uçlu soru, kısa cevaplı soru, tartışma, çalışma yaprağı, gözlem formu, grup değerlendirme formu, kontrol listesi, öz değerlendirme formu, dereceli puanlama anahtarı ve performans görevi ile değerlendirilebilir.

Performans görevi olarak öğrencilerden, verilen örnek durumların çözümüne yönelik problem çözme dosyası hazırlamaları istenebilir. Performans görevi; dereceli puanlama anahtarı, öz değerlendirme formu ve kontrol listesi ile değerlendirilebilir.

Temel Kabuller

Günlük hayatta karşılaştıkları sorunların nereden kaynaklandığını bilebildikleri ve soruna yönelik olası çözümleri kısmen değerlendirebildikleri kabul edilmektedir.

Ön Değerlendirme Süreci

Öğrencilere derse başlamadan önce "Günlük hayatta karşılaştığın problemler nelerdir ve bu problemleri çözmek için hangi yolları kullandın?" sorusu yöneltilebilir. Ayrıca öğrencilere "Günlük hayatta karşılaştığın sorunların kaynağı nedir, bu sorunların kaynağını nasıl bulursun? sorusu sorulabilir. Öğrencilerin bu soruya yazılı veya sözlü olarak yanıt vermeleri sağlanabilir.

Köprü Kurma

Öğrencilerin yaşantılarında karşılaştıkları sorunları, problem çözme süreciyle ilişkilendirmeleri istenebilir. Öğrencilerin gündelik yaşamda karşılaştıkları sorunlarla ilgili ilk olarak ne yaptıklarıyla ilgili görüşleri alınabilir.

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları

DE.1.4.1

Öğrenciler gruplara ayrılarak her gruba farklı bir problem ve sorusu verilir. Örneğin: Yarın teslim etmeniz gereken iki önemli ödev var ancak sadece birine yetecek kadar zamanınız var. Hangi ödevi önce yapmayı tercih edersiniz?

Belirlenen problemler gruplar tarafından özetlenir (SDB2.2). Özetlerde problemin neden önemli olduğu, kimleri etkilediği ve hangi yönleriyle dikkat çektiği vurgulanır.

 Öğrencilerin grup içinde fikirlerini saygıyla paylaşmaları sağlanır (SDB2.1, D5.1, D14.1). Yapılandırılan problemle ilgili okulda, evde ve çevrede gözlem yapılır. Bu gözlemler anket, fotoğraf, kısa video, grafik gibi zenginleştirilmiş bileşenlerle veri hâline getirilir (OB2, OB4).

Bu veriler üzerinden “Bu sorun neden ortaya çıkıyor?”, “Ne sıklıkta yaşanıyor?” gibi tahminler yürütülür (E3.8, SDB3.3). Öğrencilerden grup içinde problemlerle ilgili sorular sormaları ve problemlerin olası sonuçlarını düşünmeleri istenir. Açık uçlu sorular sormaları teşvik edilir (E3.8). Örnek problem durumlarından yola çıkarak problem çözme basamaklarını tahmin etmeleri istenir. Ardından problem çözme basamakları verilir ve tahminleri ile karşılaştırmaları istenir. (SDB2.2). Bu süreçte sorunların çözümüne yönelik tahminler yürütülür. Önermeler üzerinden akıl yürütülür.

Grupların önerileri grafik örgütleyicilerle sunulur. Her grubun önerdiği çözümün uygulanabilirliği, etkisi ve sınırlılıkları değerlendirilir (E3.6, E3.10, D3.4). Öğrencilerin bireysel olarak “Bu süreçte ne öğrendim?”, “Hangi becerimi geliştirdim?” gibi sorulara yanıt bulmaları sağlanır (SDB1.3, E1.5). Öğrencilere yapılandırılmış metin verilir. Öğrencilerden metindeki sorunun çözümüne yönelik alternatif bir çözümü verilen materyallerle tasarlamaları istenebilir. Teknoloji ve tasarım dersinin "Temel Tasarım" ünitesi ile bağlantı kurulur. Hazırlanan ürünler sınıf panosunda sergilenebilir. Öğrencilerin günlük hayatta karşılaştıkları bir problemi çok yönlü biçimde analiz etmeleri, gözlem ve veriye dayalı çıkarımları özgün çözüm önerileriyle birleştirmeleri sağlanır (KB2.20). Ünite sonunda işlenen konularla ilgili Türk-İslam düşünürlerinin eserlerinden örnek metinler verilerek öğrenciler düşünmeye yönlendirilebilir.

Öğrencilerden verilen örnek durumların çözümüne yönelik problem çözme dosyası hazırlamaları istenebilir."Çevrenizdeki insanların veya arkadaşlarınızın günlük konuşmalarda atasözleri ve deyimlerin anlamlarını birbirine karıştırdığını ve anlamlarını tam bilmedikleri için yanlış yerlerde kullandığınızı gözlemliyorsunuz." konusu ile ilgili öğrencilerden performans görevi hazırlamaları istenebilir. Performans görevi; dereceli puanlama anahtarı, öz değerlendirme formu ve kontrol listesi ile değerlendirilebilir.

 

Zenginleştirme

Öğrencilerden millî ve manevi değerleri düşünme becerileriyle birleştirerek geleceğin dünyasına uyarlayabilecekleri disiplinler arası bir çalışma yapmaları beklenir. Öğrenciler, tarihteki Türk-İslam bilim insanlarını rehber alarak günlük yaşam sorunlarına yönelik çözümler geliştirebilirler. Öğrenciler, bu çalışmalarını TEKNOFEST’te sunabilirler.

Destekleme

Öğrencilere kısa hikâyeler anlatılabilir. Bu hikayelerde yaşanan sorunlara yönelik farklı çözümler üretmeleri istenebilir.

Güncelleme tarihi: 21.08.2026