4. Ünite: Küresel İklim Değişikliği

ÇEİD.4.1

Öğrencilerin sera gazları hakkındaki fikirleri alınır (E3.5). Öğrencilerin sera gazlarının etkilerini fark edebilmeleri için beyin fırtınası, örnek olay vb. tekniklerden yararlanılabilir (E3.5, E3.10). Öğrencilerden sera gazlarının artışına neden olan olaylara yönelik merak ettikleri sorunu tanımlamaları istenir (E1.1). Tanımladıkları soruna ilişkin sorular sormaları istenir (E1.1, E3.8). Öğrencilerin köşelenme tekniğiyle belirlenen sorunlara ilişkin iş birlikli çalışma grupları oluşturmaları sağlanır (SDB2.1, SDB2.2). Öğrencilerin sera gazlarının artışına neden olan olaylar ile ilgili belirledikleri sorunlara ilişkin grup olarak dijital platformlar, görsel ve basılı kaynaklar vb. yardımıyla bilgi toplamaları ve topladıkları bilgileri poster, afiş vb. görselleştirerek sunmalarını içeren performans görevi verilir (SDB2.1, SDB2.2, OB1, OB2, E3.4). Öğrencilerden topladıkları bilgilerin doğruluğunu değerlendirmeleri beklenir (KB2.17, OB1). Bu aşamada grup içi tartışma ortamı oluşturularak topladıkları bilgileri eleştirel bakış açısı ile sorgulamaları sağlanabilir (SDB2.1, E3.10). Tartışma sonuçlarına göre öğrencilerin sera gazlarının artışı konusunda topladıkları bilgiler üzerinden çıkarım yapmaları beklenir (OB1, KB2.10). Öğrencilerin hazırladıkları içerikleri arkadaşlarına sunmaları istenebilir. Verilen performans görevi kontrol listesi ile değerlendirilebilir. Ayrıca öz değerlendirme formu kullanılabilir. Bu süreçte öğrencilerin adil ve tarafsız davranmaları beklenir (D1.2). Sera gazlarının doğaya ve canlılara etkisinin öneminden bahsedilir. Öğrencilerin doğa ve canlılar konusunda duyarlı ve merhametli davranmaları teşvik edilir (D5.2, D9.3). Sera gazlarının artışında fosil yakıt kullanımı, ormansızlaşma, aşırı gübre kullanımı, anız yangınları, atıkların gömülmesi veya yakılması, volkanik patlamalar, aşırı buharlaşma, egzoz dumanı, klima gazları, yangın söndürücüler vb. faktörlerin etkili olduğu belirtilir. Yeşil Vatan’ın sera gazlarını azaltmadaki ulusal ve küresel önemi vurgulanarak Yeşil Vatan’ın önemi konusunda farkındalık kazanmaları sağlanır (D19.3). Değerlendirme amacıyla çalışma kâğıdı kullanılabilir.

ÇEİD.4.2

Öğrencilerin sera etkisi hakkındaki fikirleri alınır (E3.5). Ardından sera etkisi açıklanır. Sera etkisi artışının ne gibi sorunlara yol açabileceği sorularak öğrencilerin fikirleri alınır (E3.5). Küresel ısınma kavramı sorularak gelen yanıtlardan sonra kavram kısaca açıklanır. Ardından öğrencilerden sera etkisinin küresel ısınmadaki rolüne yönelik örnekler vermeleri istenir (SDB2.3, E1.1). Öğrencilerin süreç içerisinde etkin katılım ile örnekler arasındaki ilişkileri keşfederek örüntü oluşturmaları sağlanır (SDB2.1, E3.2). Öğrencilerin örüntülerden yola çıkarak sera etkisinin küresel ısınmadaki rolüne yönelik genelleme yapmaları sağlanır (OB1, KB2.9). Sera gazı salımının hava kirliliği ile ilişkisine kısaca değinilir. Sera etkisinin neden olduğu bir çevre sorunu örnek olay yöntemiyle sunulabilir. Sera etkisinin küresel ısınmadaki rolüne ilişkin örnek olay üzerinden küçük grup tartışmasıyla tartışmaları istenir (KB2.18, OB7). Ardından ulaştıkları sonuçları sınıfla paylaşmaları istenebilir. Ayrıca sera etkisinin küresel ısınmadaki rolüne yönelik konuyu somutlaştırmak ve öğrenmelerini zenginleştirmek için simülasyon vb. içeriklerden faydalanılabilir (OB2). Küresel ısınmadaki sera etkisi faktörü kısaca özetlenir. Değerlendirmede tanılayıcı dallanmış ağaç, yapılandırılmış grid vb. ölçme araçları kullanılabilir.

ÇEİD.4.3

İklim kavramının ne olduğu sorularak gelen yanıtların ardından kavram kısaca açıklanır. Ardından iklim değişikliği kavramı sorularak öğrencilerin fikirleri alınır. Kavram kısaca açıklanır. Öğrencilere küresel ısınma ve iklim değişikliği ile ilgili günlük yaşamdan seçilen örnek olaylar sunulur. Örnekler üzerinde açık uçlu sorularla öğrencilerin konuya dikkatlerinin çekilmesi sağlanabilir (SDB2.1, E1.1, E3.8). Öğrenciler gruplara ayrılarak küresel ısınmanın neden olduğu iklim değişikliğine yönelik merak ettikleri bir sorunu tanımlamaları istenir (E1.1, SDB2.2). Tanımladıkları soruna ilişkin sorular sormaları beklenir (E1.1, E3.8). Öğrencilerin küresel ısınmanın neden olduğu iklim değişikliğine ait belirledikleri soruna ilişkin güvenilir genel ağ adresleri, görsel ve basılı kaynaklar vb. yardımıyla bilgi toplamaları ve ulaştıkları bilgileri arkadaşlarıyla paylaşmaları istenir (SDB2.1, SDB2.2, OB1, OB2, E3.4). Öğrencilerden topladıkları bilgilerin doğruluğunu değerlendirmeleri beklenir (KB2.17, OB1). Bu aşamada sınıfta bir tartışma ortamı oluşturularak zıt panel yöntemiyle topladıkları bilgileri eleştirel bakış açısı ile sorgulamaları sağlanabilir (SDB2.1, E3.10). Tartışma sonuçlarına göre öğrencilerin küresel ısınmanın küresel iklim değişikliğindeki rolü konusunda doğruladıkları bilgiler üzerinden çıkarım yapmaları beklenir (OB1, KB2.10). İklim değişikliğinin uzun sürelerde volkanik patlamalar, Güneş döngüleri vb. doğal sebeplerle gerçekleştiği belirtilir. Günümüzde gerçekleşen küresel iklim değişikliğinin ise çok daha kısa sürede ve fosil yakıt kullanımı, ormansızlaşma vb. insan kaynaklı faktörlere bağlı olduğu vurgulanır. Sürecin pekiştirilmesi için dijital içerikler vb. kullanılabilir (OB2). Sürecin tamamına ilişkin değerlendirmede açık uçlu sorular, tanılayıcı dallanmış ağaç vb. kullanılabilir.

ÇEİD.4.4

Küresel iklim değişikliğinin nedenlerine yönelik bir örnek olay sunularak öğrencilerin incelemeleri ve tartışmaları sağlanabilir (SDB2.1). Öğrencilerin örnek olaydan yola çıkarak küresel iklim değişikliğinin nedenlerini sorgulamaları sağlanır (E1.1, E3.8, OB1, OB8). Öğrenciler iş birlikli öğrenme gruplarına ayrılarak küresel iklim değişikliğinin nedenleri hakkında verileri toplayıp kaydetmeleri istenir (OB1, SDB2.2). Bu süreçte öğrencilerin saygılı davranmaları ve gruplarda görev bilinciyle birlikte çalışmaları sağlanır (SDB2.1, SDB2.2, D14.1, D16.3). Ardından tüm sürece ilişkin elde ettikleri bilgileri paylaşarak tartışmaları ve küresel iklim değişikliğinin nedenleri hakkında akıl yürütmeleri istenir (E3.10). Bu süreçte açık fikirli ve bilimsel bakış açısıyla yaklaşmaları beklenir (D3.3, E3.5). Kendilerini ifade ederken olumlu iletişim dili kullanmaları ve arkadaşlarının fikirlerine saygı duymaları desteklenir (SDB2.1, D14.1). Akıl yürütmeyle ulaştıkları çıkarımları sınıfa sunum yoluyla yansıtmaları istenir (E3.10). Süreç, bütüncül dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilebilir. Küresel iklim değişikliğinin sebep olduğu iklim krizi kavramı açıklanır. Küresel iklim değişikliğinin etkileri konusunda biyoçeşitliliğin azalması, buzulların erimesi ve deniz seviyesinin yükselmesi, kıyı ekosisteminin değişmesi, göllerin kuruması, temiz su kaynaklarının azalması, hayvanların göç ve üreme zamanlarının değişmesi vb. örneklere değinilir. Bu süreçte bu konuyla ilgili bilinçlenmenin oldukça önemli olduğu vurgulanır (OB8). İklim farkındalığı kavramı sorularak gelen yanıtlar alınır ve kavramın kapsamı yeşil becerilerle ilişkilendirilerek açıklanır.İklim farkındalığına sahip olmanın çevresel sürdürülebilirlik açısından önemini kavramaları sağlanır (OB8, SDB3.3, D16.2). İklim krizi kaygısı kavramının ne olduğu sorulur. Gelen yanıtların ardından kavram açıklanır. Bu konuda ruhsal olarak iyi durumda olmak için yapılması gerekenler sıralanır. Sürecin tamamına ilişkin değerlendirmede açık uçlu sorular, çalışma kâğıtları vb. kullanılabilir.

ÇEİD.4.5

Öğrencilere, küresel iklim değişikliğinin yakın çevrelerinde ne gibi olumlu ya da olumsuz etkilere yol açtığı sorulur (E1.1, E3.5). Alınan yanıtların ardından küresel iklim değişikliğinin etkileri sonucunda afetlerin yaşanıp yaşanmadığını sorgulamaları istenir. Öğrencilere küresel iklim değişikliğinin doğrudan ya da dolaylı olarak neden olduğu afetler ve bu afetlerin etkileri konusunda bireysel ya da grup olarak sunum vb. hazırlamalarını içeren bir performans görevleri verilir (SDB2.1, SDB2.2, OB1). Öğrencilerden hazırlayacakları performans görevi ile ilgili bilgilere ulaşmak için kullanacağı araçları belirlemeleri beklenir (KB3.1). Bilgiye ulaşmak için güvenilir genel ağ adresleri, basılı kaynaklar, alan uzmanlarıyla görüşme vb. farklı kaynaklardan yararlanmaları istenir (OB1, OB2, OB4). Bu süreçte öğrencilere rehberlik edilir. Öğrencilerin performans görevi sürecinde görev bilinciyle sorumlu davranmaları ve bir planlama yaparak bu plana göre hareket etmeleri istenir (E2.2, D3.2, D16.3). Belirledikleri aracı kullanarak küresel iklim değişikliğinin doğrudan ya da dolaylı olarak neden olduğu afetler ve bu afetlerin etkileri hakkında bilgileri bulmaları istenir (OB1). Öğrencilerin elde ettikleri bilgileri arkadaşları ile tartışarak, bilimsel kaynaklara veya öğretmenlerine başvurarak doğrulamaları beklenir (KB2.18, OB1, OB7). Öğrencilerin doğruladıkları bilgileri kaydetmeleri istenir (OB1). Öğrencilerden bu bilgileri kullanarak hazırladıkları sunum vb. arkadaşlarına sunmaları istenebilir (SDB2.1, SDB2.2, OB4). Performans görevi analitik dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir. Küresel iklim değişikliğinin neden olduğu aşırı sıcaklık, sel, heyelan, müsilaj, yangın, ormansızlaşma, kuraklık, kıyı erozyonu, çölleşme, kasırga, hortum vb. afetler ile küresel açlık, salgın hastalıklar vb. durumlara kısaca değinilir. İklim dengesizliği açıklanır. Afetler ile küresel açlık, salgın hastalık gibi durumların çevresel ve toplumsal etkilerine değinilir. Küresel iklim değişikliğinin tarihi yapılar ve kültürel miras alanlarına olan etkilerine de değinilir (OB5). Sürecin tamamına ilişkin değerlendirmede açık uçlu sorular, tanılayıcı dallanmış ağaç vb. kullanılabilir.

Ülkelerin bir yılda ürettikleri sera gazlarının miktarını araştırmaları ve elde ettikleri verileri Dünya haritası üzerinde gösteren bir posterle sunmaları istenebilir. Sera gazlarının gelecekte hangi sorunlara yol açabileceğine ilişkin araştırma yaparak rapor olarak sunmaları istenebilir. Son on yılda meydana gelen ve küresel iklim değişikliği ile ilişkilendirilen büyük afetleri araştırmaları, bu afetleri türlerine ve gerçekleşme sıklığına göre sınıflandırıp raporlaştırmaları istenebilir. Yakın çevrelerindeki sera gazı salımına neden olan bir kaynağı incelemeleri, bu salımı azaltmaya yönelik bir uygulama planı hazırlamaları istenebilir.

Küresel ısınma ve iklim değişikliği kavramlarına yönelik etkileşimli içeriklerle daha fazla tekrar yapmaları sağlanabilir Sera etkisinin küresel ısınmaya nasıl sebep olduğunu açıklayan animasyon/videolar izletilebilir. Yakın çevresinde sera gazlarının salımını arttıran kaynaklara ilişkin araştırma yaparak belirlediği kaynakları poster olarak sunmaları istenebilir.