4. Tema: Vatandaşlık Bilinci Ve Toplumsal Sorumluluk

AVE.2.4.1

Öğrencilere yazılı, görsel ve dijital kaynaklardan günlük hayatta karşılaşılabilecek ortak sorunla ra ve toplumsal gereksinimlere yönelik örnek durumlar (sokakların kirli olması, çöplerin düzenli  toplanmaması, su israfı ve enerji tüketiminin fazlalığı, geri dönüşümün yeterince uygulanmama sı, dijital bağımlılık vb.) sunulur (D13.3, D16.2, D17.2, D18.3, OB1, OB2, OB4). Öğrencilere “Sizce bu  durumların nedenleri neler olabilir?”, “Kimleri etkiler?”, “Bu sorunlar nasıl çözülebilir?” soruları so rularak sınıf içi fikir alışverişi yapılır (E3.5, SDB2.1, SDB3.3). Öğrencilerden yakın çevrelerindeki  gözlemlerinden yola çıkarak karşılaştıkları ortak sorunlara ve toplumsal gereksinimlere örnekler  vermeleri istenir. Bu aşamada beyin fırtınası yapılabilir. Öğrencilerin yakın çevrelerinden verdik leri örnekler listelenir.

Öğrenciler gruplara ayrılır ve her grup bir sorun seçerek yazılı, görsel ve dijital kaynaklardan ya rarlanarak daha önceden ortaya konulmuş çözüm önerileri (belediye projeleri, STK çalışmaları,  okul etkinlikleri vb.) ile ilgili araştırma yapar (SDB2.2, OB1, OB2, OB4). Gruplar buldukları çözüm  örneklerini sınıfa sunar. “Bu çözüm ne kadar etkili olmuştur?”, “Hangi yönleri geliştirilebilir?” gibi  sorular sorularak bir sınıf tartışması yapılır (E3.1, E3.5, SDB2.1).

Öğrencilerden seçtikleri sorun ile ilgili içerisinde etkin rol alabilecekleri yeni bir çözüm önerisi  üretmeleri istenir (E3.3, SDB3.3). Bu süreçte öğrencilerden çözüm önerilerini hayata geçirmek  amacıyla küçük bir sivil toplum kuruluşu tasarlamaları; kuruluşun amacı, hedef kitlesi, yürüte ceği faaliyetler ile iş birliği yapacağı kamu kurum ve kuruluşları, mülki idare makamları ve yerel  yönetimleri belirlemeleri istenebilir. Daha sonra öğrencilerden sorunun çözümüne yönelik “Sorunun tanımı, hedeflenen toplumsal katkı, uygulama adımları, gerekli kaynaklar, ben ne yapabilirim  ve kimlerle iş birliği yapılabilir?” gibi başlıklardan oluşan bir faaliyet planı hazırlamaları istenir. Öğ rencilerin faaliyet planlarını hazırlarken kaymakamlık, valilik, belediyeler ve ilgili kamu kurum ve  kuruluşları ile sivil toplum kuruluşlarından hangi aşamalarda ve nasıl destek alınabileceği açık lanır. Ayrıca öğrencilerden faaliyet planlarında gönüllülük, yardımlaşma, çevreyi koruma, kamu  malını koruma, israftan kaçınma ve sorumluluk alma gibi ahlaki davranışların çözüme nasıl katkı sağlayacağını açıklamaları beklenir (SDB1.2, SDB 1.3). Oluşturulan planlar dereceli puanlama  anahtarı ile değerlendirilir.

AVE.2.4.2

Öğrencilere yazılı, görsel veya dijital kaynaklardan vatandaşlıkla ilgili güncel konulara dair örnek ler (dijital vatandaşlık, güvenli genel ağ kullanımı, afet bilinci, çevre hakları, iklim değişikliği, farklı  kültürlere saygı, toplumsal dayanışma ve gönüllülük, özel gereksinimli bireylere fırsat eşitliği vb.)  sunulur (D5.3, D8.2, D13.3, D14.3, D18.3, D20.4, OB1, OB2, OB4).   

Dijital vatandaşlık kapsamında kişisel verilerin korunması, çevrim içi davranış kuralları ve birey lerin dijital ortamda kendilerine ait eski veya gerçeği yansıtmayan içeriklerin kaldırılmasını talep  edebilmesine imkân sağlayan unutulma hakkı da ele alınır (D8.2). Örnekler üzerinden bu konula ra ilişkin ülkemizde ve dünyada meydana gelen olaylar ile yürütülen çalışmalar, insan hakları ve  demokrasi dersiyle ilişkilendirilerek sınıfça değerlendirilir (E3.1, SDB2.1). 

Öğrenciler gruplara ayrılır. Gruplardan yapılan değerlendirmelerden yola çıkarak performans gö revi kapsamında vatandaşlık ile ilgili güncel konulara ilişkin çıkarımlar yapmaları  ve bu çıkarımları nı yansıtan bir ürün oluşturmaları istenir (E3.1, E3.3, SDB2.2). Bu aşamada istasyon tekniği kulla nılır. Gazete haberi, kavram karikatürü, fikir panosu, eylem planı, dijital hikâye senaryosu, kavram  haritası gibi etkinliklerden grup sayısı kadar seçim yapılarak etkinlik gerçekleştirilir. Ürünler dere celi puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir.

Öğrencilerden çevrede gözlemledikleri bir sorun belirlemeleri istenir. Bu sorunla ilgili farklı ül kelerdeki çözüm örneklerini inceleyerek elde ettikleri çözüm önerilerini bilgi görseli, video veya  sunum hâline getirip paylaşmaları istenebilir. Öğrencilerden “Ben Bir Vatandaşım” temalı kısa film, dijital afiş veya kamu spotu hazırlayarak far kındalık oluşturacak bir kampanya tasarlamaları istenebilir.

Öğrencilerden seçtikleri bir sorunla ilgili yapabileceklerini içeren bir pano oluşturmaları istenebilir.  Öğrencilerden çevrelerinde yaşanmış veya yaşanabilecek bir sorunun neden ve sonuçlarını gös teren bir balık kılçığı diyagramı hazırlamaları ve bu sorunla ilgili olası çözüm önerilerini tartışma ları istenebilir.