3. Tema: Birlikte Yaşamak Ve Sorumluluklarımız
SBAB5. Sosyal Katılım
KB2.3. Özetleme
E2.2. Sorumluluk, E2.3. Girişkenlik, E3.1. Muhakeme, E3.3. Yaratıcılık
SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık), SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği SDB3.2. Esneklik
D3. Çalışkanlık, D5. Duyarlılık, D16. Sorumluluk, D18. Temizlik, D20. Yardımseverlik
OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık OB6. Vatandaşlık Okuryazarlığı
AVE.2.3.1. Toplumsal yaşam için gerekli ihtiyaçları ve bunların karşılanmasına yönelik faaliyetleri özetleyebilme
a) Ortak yaşamın ortaya çıkardığı temel gereksinimleri belirler.
b) Bu gereksinimlerin karşılanmasına katkıda bulunan devlet kurumları ile STK’leri (Sivil Toplum Kuruluşları) alanlarına göre sınıflandırır.
c) Ortak yaşamın sürdürülebilmesinde yardımlaşma ve dayanışmanın önemini örnekler üzerinden yorumlar.
AVE.2.3.2. Vatandaş olarak topluma hizmet çalışmalarına katkıda bulunabilme
a) Çevresinde katkıda bulunabileceği topluma hizmet çalışmalarını sorgular.
b) Topluma hizmet çalışmalarında görev alacağı grup üyeleriyle etkili iletişim kurar.
c) Grup üyeleriyle görev paylaşımı yapar.
ç) Toplumsal bir ihtiyacı karşılayabilecek topluma hizmet çalışmalarıyla ilgili fikirler üretir.
d) Topluma hizmete yönelik fikirlerini grup içinde tartışır ve müzakere eder. e) Uygulanabilir bulduğu fikirlerden birini gerçekleştirmek için harekete geçer.
Ortak Yaşamda Gerekli Olan Kurallar
Topluma Hizmet
afet, çevre duyarlılığı, kurum, sivil toplum kuruluşu, sorumluluk bilinci, toplumsal katılım
Bu temada yer alan öğrenme çıktıları; eşleştirme kartları, kavram haritaları, çalışma kâğıtları, öz değerlendirme formu, kontrol listeleri, balık kılçığı ve bütüncül dereceli puanlama anahtarı kulla nılarak değerlendirilebilir. Performans görevi kapsamında öğrencilerden ortak yaşam gereksinimlerinin karşılanmasına yönelik faaliyetlerde bulunan kurum ve kuruluşlar ile bunların görevlerini yansıtan ürünler hazırlamaları istenebilir. Performans görevi, dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlen dirilebilir
Öğrencilerin ortak yaşamın gerektirdiği ihtiyaçlar ile bu ihtiyaçların nasıl giderileceği konusunda temel düzeyde bilgiye sahip oldukları kabul edilmektedir.
Öğrencilere “Bir toplumda insanlar birlikte yaşarken hangi ihtiyaçlar ortaya çıkar?”, “Bu ihtiyaçlar bireyleri nasıl etkiler?”, “Bu ihtiyaçlar nasıl giderilir?” gibi açık uçlu sorular sorulur. “İhtiyaçların karşılanması için topluma hizmet eden kurum ve kuruluşlardan hangilerini biliyorsu nuz?”, “Bu kuruluşların faaliyetlerine katıldınız mı?”, “Bu ihtiyaçların giderilmesi için neler yapabilir siniz?” gibi açık uçlu sorular sorulabilir.
Öğrencilerden günlük yaşamda karşılaştıkları ortak ihtiyaçlara örnekler vermeleri sağlanabilir. Bu ihtiyaçların karşılanması için hangi kurum ve kuruluşlarla iş birliği yapabileceklerine yönelik öneriler sunmaları istenebilir.
AVE.2.3.1
Öğrencilerin toplumsal hayatta ihtiyaç duyulan eğitim, barınma, beslenme, sağlık gibi temel ge reksinimlere ilişkin günlük yaşamdan görselleri incelemeleri sağlanır (OB4). Verilen görsellerden yola çıkarak öğrencilerden ortak yaşamın ortaya çıkardığı temel gereksinimlerin neler olduğunu belirlemeleri ve bu gereksinimleri zihin haritası üzerinde göstermeleri istenir (E3.1, SDB1.1). Öğrencilerden belirlenen gereksinimlerin nasıl karşılandığına ilişkin sorulara cevap aramaları istenir.
Öğrencilerin yazılı, görsel veya dijital kaynaklardan ortak yaşam gereksinimlerinin karşılanma sında görev alan devlet kurumları ve sivil toplum kuruluşları hakkında bilgi toplamaları sağlanır (OB1, OB2, OB4). Öğrenciler, elde ettikleri bilgilerden hareketle bu kurum ve kuruluşları görev alanlarına göre sınıflandırır (E3.1, KB2.5). Bu süreçte sınıflandırma tabloları veya kavram haritaları kullanılabilir.
Öğrencilerin ortak yaşamın sürdürülebilmesinde yardımlaşma ve dayanışmanın önemini fark et meleri amacıyla örnek olaylar üzerinden tartışmaları sağlanır (SDB2.1). Bu aşamada toplumsal yaşam için gerekli ihtiyaçların karşılanmasına yönelik devlet kurumları ve sivil toplum kuruluş larının önemi ile ilgili yorum yapmaları sağlanır (E2.2, D5.3, D18.3, D20.2). Öğrencilerden performans görevi kapsamında elde ettikleri bilgilerden yola çıkarak ortak yaşam gereksinimlerinin karşılanmasına yönelik faaliyetlerde bulunan kurum ve kuruluşlar ile bu süreçte etkili olan değerleri yansıtan ürünler hazırlamaları istenir (E3.3). Ürünler dereceli puanlama anahtarı kullanı larak değerlendirilebilir. Oluşturulan ürünlerle sınıf panosu hazırlanabilir.
AVE.2.3.2
Topluma hizmet çalışmaları kapsamında yapılan faaliyetlere ilişkin örnekler yazılı ve görsel kay naklar üzerinden incelenir (OB1, OB4). Bu süreçte öğrenciler dijital kaynaklardan da yararlana bilir (OB2). Öğrencilerden yapılan incelemelerden hareketle topluma hizmet çalışmalarına ilişkin günlük yaşam ve yakın çevreden örnekler vermeleri istenir (D5.1, D16.2). Bu faaliyetlerin toplumsal ihtiyaçların karşılanmasındaki etkisi örnekler üzerinden sorgulanarak öğrencilerin toplumsal ihtiyaçların karşılanmasına yönelik hangi topluma hizmet çalışmalarında görev alabileceklerini değerlendirmeleri sağlanır (E3.1).
Öğrenciler sorgulamalarından yola çıkarak toplumsal bir ihtiyacı karşılamaya yönelik topluma hizmet projesi hazırlamak için gruplara ayrılır ve grup üyeleri ile etkili iletişim kurar (SDB2.2). Oluşturulan gruplarda yapılacak topluma hizmet projesi ile ilgili görev paylaşımı yapılır. Her grubun “yönetici, ihtiyaç saptama, kaynak belirleyici, kampanya sorumlusu, faaliyet yürütücüleri” olmak üzere belirlenen görevlerden birini seçmeleri sağlanır (D3.4, D16.3, SDB2.2). Grupların aynı görevi seçmemesine dikkat edilir. Öğrenciler, topluma hizmet çalışmaları kapsamında yapılan örnek projeleri inceler. Bu incelemelerden ve kendi deneyimlerinden yola çıkarak öğrencilerden “sorumluluk bilinci, yardımlaşma, dayanışma, çevre duyarlılığı, toplumsal katılım” konularında topluma hizmet projesi fikirleri üret meleri istenir (E3.3, D5.2, D16.3, D20.2, SDB3.2).
Ortaya çıkan fikirlerin sınıf içerisinde müzakere edilmesi sağlanır (E.3.1, SDB2.2). Üretilen fikirlerin güçlü ve zayıf yönleri “Güçlü ve Zayıf Yönler” tablosu doldurularak belirlenir. Fikirlerin zayıf yönlerini güçlendirmek için grup üyeleri tarafından alternatif çözümler geliştirilmesi sağlanır. Müzakere sürecinin değerlendirilmesinde gözlem formu kullanılabilir.
Süreç içerisinde oluşturulan gruplar ve görevleri dikkate alınarak ortaya çıkan fikirlerden biri sınıfın ortak kararıyla seçilir ve bu fikir uygulanmak üzere tasarı hâline getirilir. Gruplardan süreçte aldıkları görevleri yerine getirerek veli ve okul idaresi gözetiminde tasarıyı bir topluma hizmet projesi olarak hayata geçirmeleri istenir (E2.2, E2.3, OB6). Yapılan proje ile sorumluluk değeri vurgulanır ve topluma karşı görevleri yerine getirmenin önemi üzerinde durulur (D16.2). Grup lardan yapılan çalışma süreçlerini yansıtan bir proje raporu hazırlamaları istenebilir (E3.3). Proje esnasında yardımseverlik değeri öne çıkarılır ve dayanışma, fedakârlık ve iyiliksever olmanın önemi açıklanır (D20.2, D20.3). Yapılan ile değerlendirileçalışmalar okul gazetesi veya yerel medyada yayımlana bilir. Proje süreci bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.
Öğrencilerden seçtikleri bir toplumsal gereksinimi temel alarak adı, amacı, faaliyetleri ve hedef kitlesiyle ilgili bilgiler verilen bir sivil toplum kuruluşu tasarlamaları istenebilir. Öğrencilerin yardımlaşma ve dayanışma ile ilgili (kitap bağışı, çevre temizliği günü, ihtiyaç sa hiplerine yardım kampanyası vb.) okul veya çevrede küçük bir sosyal sorumluluk etkinliği ger çekleştirmeleri sağlanabilir.
Öğrencilerden eğitim, sağlık, çevre gibi alanlarda temel bir gereksinim seçerek “Sorunun ta nımı, ilgili devlet kurumları ve sivil toplum kuruluşları, yapılan çalışmalara ait örnekler ve kendi çözüm önerileri” başlıklarını içeren bir araştırma raporu hazırlamaları istenebilir. Öğrencilerden daha önce gerçekleştirilen bir topluma hizmet projesini amacı, hedef kitlesi, fa aliyet türü ve kapsamı açısından incelemeleri istenebilir.
Güncelleme tarihi: 09.09.2026