3. Tema: Birlikte Yaşamak Ve Sorumluluklarımız
KB2.3. Özetleme, KB2.4. Çözümleme, KB2.8. Sorgulama.
E1.1. Merak, E3.1. Muhakeme, E3.5. Açık Fikirlilik, E3.6. Analitiklik, E3.8. Soru Sorma, E3.10. Eleştirel Bakma
SDB2.1. İletişim, SDB2.3. Sosyal Farkındalık, SDB3.3. Sorumlu Karar Verme
D2. Aile Bütünlüğü, D3. Çalışkanlık, D5. Duyarlılık, D14. Saygı, D17. Tasarruf, D18. Temizlik, D19. Vatanseverlik
OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık, OB8. Sürdürülebilirlik Okuryazarlığı
AVE.1.3.1. Ortak yaşamın gerektirdiği kuralları özetleyebilme
a) Ortak yaşamın gerektirdiği temel kurallarla ilgili çözümleme yapar.
b) Belirlediği kuralları ailede, okulda ve toplumsal alanda uyulan kurallar olarak sınıflandırır.
c) Ortak yaşamın gerektirdiği kuralları kendi cümleleri ile ifade eder.
AVE.1.3.2. Ortak yaşamın gerektirdiği kurallar çerçevesinde üstlenebileceği sorumlulukları çözümleyebilme
a) Ortak yaşamın gerektirdiği bireysel sorumlulukları ve kuralları belirler.
b) Ortak yaşamın gerektirdiği sorumluluklar ile kurallar arasındaki ilişkileri belirler.
AVE.1.3.3. Toplumsal yaşamdaki problemlerin çözümünde kullanılabilecek ortak yaşam becerilerini sorgulayabilme
a) Günlük yaşamda karşılaşabileceği toplumsal problemleri tanımlar.
b) Toplumsal problemlerin çözümünde kullanılabilecek yollarla ilgili sorular sorar.
c) Oluşturduğu sorulardan yola çıkarak problemlerin çözümünde kullanılabilecek ortak yaşam becerileri hakkında bilgi toplar.
ç) Ortak yaşam becerileri ile ilgili toplanan bilgilerin doğruluğunu değerlendirir.
d) Günlük yaşamda karşılaşabileceği toplumsal problemleri belirler ve bu problemlerin çözümünde kullanılabilecek ortak yaşam becerileri hakkında topladığı bilgilerden çıkarım yapar.
Ortak Yaşamda Gerekli Olan Kurallar
Ortak Yaşamdaki Sorumluluklar
Günlük Yaşamda Karşılaştığı Problemleri Çözme
etkili iletişim, görgü kuralları, iş birliği, ortak yaşam, ortak yaşam becerileri, ortak yaşam kuralları
Bu temada yer alan öğrenme çıktıları; kontrol listeleri, kavram haritası, zihin haritası, öz değerlen dirme formları, balık kılçığı ve dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir. Performans görevi kapsamında öğrencilerden kurallar ve sorumluluklar arasındaki ilişkiyi (evde, okulda, mahallede vb.) gösteren bir bilgi görseli hazırlamaları istenebilir. Performans görevi, dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir.
Öğrencilerin ortak yaşamın gerektirdiği kurallar; evde, okulda ve toplumda üstlendikleri sorum luluklar günlük hayatta karşılaşabilecekleri toplumsal problemler ile ilgili temel düzeyde bilgiye sahip oldukları kabul edilmektedir.
Öğrencilerden konuşma halkası tekniğini kullanarak “Bir toplumda kimse kurallara uymazsa neler olabilir?” sorusunu cevaplamaları istenebilir.
Evde, okulda ve toplumda üstlendikleri sorumluluklarla ilgili bir zihin haritası hazırlamaları iste nebilir.
Günlük hayatta karşılaşabilecekleri toplumsal problemlere örnekler vermeleri istenebilir.
Öğrencilerden aile, okul ve toplumsal alanlarda (kütüphane, cami, müze, park, spor salonu vb.) karşılaştıkları kurallara örnekler vermeleri istenebilir.
Ortak yaşamın gerektirdiği sorumluluklara örnekler vererek bunları açıklamaları sağlanabilir. Gerçek hayatta karşılaştıkları bir toplumsal problemi neden ve sonuçlarıyla birlik te açıklamaları istenebilir.
AVE.1.3.1
Öğrencilere “Ortak yaşamda uyulması gereken kurallar nelerdir?” sorusu yöneltilir ve öğrenci lerden gelen cevaplar tahtaya yazılır. Ardından öğrencilerden ailede, okulda ve toplumsal alanlarda (kütüphane, cami, müze, park, spor salonu vb.) uyulması beklenen kurallara örnekler vererek bunları paylaşmaları istenir (SDB2.1, SDB2.3). Bu aşamada öğrencilerin görüşlerini açık fikirlilikle ifade etmeleri ve olumlu iletişim dili kullanmaları teşvik edilir (E3.5, SDB2.1). Öğrencilerin belirttikleri kurallar tahtaya yazılır.
Öğrencilerden verilen kuralları “ailede–okulda–toplumsal alanlarda” şeklinde sınıflandırmaları istenir (KB2.5). Aile bireylerine saygılı davranmak ve aile içi iletişimde yapıcı bir tutum sergilemek; okulda konuşan kişiyi dinlemek, ders esnasında işlenilen konuyla ilgilenmek; toplumsal alanlarda ise kütüphanede sessiz olmak, çevreyi temiz tutmak, toplu taşıma kurallarına uymak, sıraya girmek gibi davranışlar örnek olarak sunulur (D2.1, D2.3, D5.1, D5.2, D14.3).
Öğrencilerden sınıflandırdıkları kuralları kendi cümleleriyle ifade etmeleri istenir (SDB2.1). Bu aşamada fikrini yaz fırlat, pazar yeri gibi teknikler kullanılabilir. Süreç, kontrol listesi kullanılarak değerlendirilir.
AVE.1.3.2
Öğrencilere “Birlikte yaşadığınız ortamlarda üzerinize düşen sorumluluklar nelerdir?” sorusu yöneltilerek öğrencilerin fikirleri alınır. Ardından öğrencilerden “ailede–okulda–toplumsal alanlarda” üstlenebilecekleri sorumluluklara örnekler vermeleri istenir (SDB2.1, SDB3.3). Örneğin aile içindeki görevleri yerine getirmek, çevreyi temiz tutmak, ortak eşyaları özenli kullanmak, enerji tasarrufu yapmak, karbon ayak izine dikkat etmek, geri dönüşüm yapmak, görevleri zamanında ve eksiksiz yerine getirmek gibi sorumluluklar üzerinde durulur (OB8, D2.4, D5.2, D17.1, D18.3, D19.3).
Öğrencilerden belirttikleri sorumluluklarla kurallar arasındaki ilişkileri açıklamaları istenir (E3.1, SDB2.1). Bu aşamada performans görevi kapsamında öğrencilerden kurallar ve sorumluluklar arasındaki ilişkiyi (evde, okulda, mahallede vb.) gösteren bir bilgi görseli hazırlamaları istenebilir. Hazırlanan bilgi görseli dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir.
AVE.1.3.3
Öğrencilerden günlük hayatta karşılaşabilecekleri toplumsal problemlerden (çevre kirliliği, trafik sorunları, toplumsal anlayış eksikliği, genel ağda karşılaşabilecekleri olumsuz durumlar, doğal kaynakların tükenmesi ve israf, yardımlaşma ve dayanışmanın azalması vb.) birini seçerek tanımlamaları istenir. Ardından tanımladıkları bir toplumsal problemi balık kılçığı diyagramı üzerinde inceleyerek problemin nedenlerini ve sonuçlarını belirlemeleri sağlanır (E3.1, SDB2.3). Öğrencilerden bu problemlerin çözümüne yönelik sorular oluşturmaları istenir (“Çevre kirliliğini azaltmak için neler yapılabilir?” vb.) (E1.1, E3.8).
Öğrencilerin hazırladıkları sorulardan hareketle toplumsal problemlerin çözümünde kullanılabilecek ortak yaşam becerileri hakkında yazılı, görsel veya dijital kaynaklardan bilgi toplamaları sağlanır (OB1,OB2, OB4, E3.6).
Öğrencilerden toplanan bilgilerin doğruluk ve güvenilirliğini değerlendirmeleri istenir (E3.1, E3.5, D3.3). Bu aşamada Sokratik tartışma tekniği kullanılabilir (SDB2.1, E3.1, E3.10). Tartışma sürecinde öğrencilerin arkadaşlarının fikirlerini saygı ile dinlemelerini ve kendi görüşlerini açık fikirlilikle ifade etmeleri desteklenir (E3.5, D14.1). Tartışma süreci kontrol listesi ile değerlendirilebilir. Öğrencilerden elde ettikleri bilgilerden yola çıkarak günlük hayatta karşılaşabilecekleri toplumsal problemlerin çözümünde kullanılabilecek ortak yaşam becerileri üzerine öğretmen rehberliğinde çıkarımlarda bulunmaları beklenir (E3.1). Bu çıkarımlar, kavram haritası veya zihin haritası kullanılarak sınıflandırılır. Ürünler dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir
Öğrencilerden öğretmen rehberliğinde belirleyeceği bir ülkedeki ortak yaşam kuralları ile ilgili araştırma yapmaları ve ülkemizdeki ortak yaşam kuralları ile karşılaştıran bir tablo ha zırlamaları istenebilir. Öğrencilerden “Ortak Yaşamda Sorumluluklar Broşürü” hazırlamaları istenebilir. Öğrencilerden toplumsal yaşamda karşılaşılan bir problemi belirleyerek bu problemin çözü müne yönelik bir proje taslağı hazırlamaları istenebilir.
Öğrencilere toplumsal kuralların ihlaline ilişkin görseller sunularak öğrencilerin bu konudaki görüş ve önerileri alınabilir. Öğrencilerden sorumluluklar ile kuralları eşleştirebilecekleri bir kart eşleştirme oyunu oynamaları istenebilir. Toplumsal problemleri konu alan kısa videolar veya görselleri inceleyerek bu problemlerin ne denlerini, sonuçlarını ve bu sorunlara karşı alınabilecek önlemleri anlatmaları istenebilir.
Güncelleme tarihi: 07.09.2026