3. Ünite: Doğa Kaynaklı Afetler

AB.1.3.1

Öğrencilere doğa kaynaklı afetler ve türleriyle ilgili görseller, bilgi kartları, belgeseller, videolar vb. kaynaklar sunulur (OB1, OB2, OB4). Bu aşamada afetlerin sadece doğa olayı  olmadığı, yerleşim yerlerinin konumu nedeniyle oluşan maruziyet ile can ve mal kaybı riskinin arttığı vurgulanır. Ardından öğrencilerden doğa kaynaklı afetler ve türleri hakkında  bilgi toplamak için kullanabilecekleri araçları belirlemeleri istenir. Öğrenciler gruplara ayrılarak belirledikleri araçlar aracılığıyla doğa kaynaklı afetler ve türlerine ilişkin bilgi toplar.  Bu süreçte öğrencilerin sorumluluk bilinciyle hareket etmeleri ve çalışmalarını özveriyle  yürütmeleri beklenir (D16.3). Grup çalışmasının ardından öğrencilerden topladıkları bilgilerin doğruluğunu değerlendirmek amacıyla “Küçük Grup Tartışma” tekniğini kullanarak  birbirlerinin bilgilerindeki doğru ve eksik yönlerini ortaya koymaları ve gerekçeli açıklamaları sınıf ortamında sunmaları istenir (SDB2.1, SDB2.2, SDB3.3). Performans görevi  kapsamında öğrencilerden doğa kaynaklı afetler ve türleri ile ilgili özgün bir şekilde bilgi  kitapçığı, resimli bilgi kartları, sunum vb. ürün oluşturarak ulaştıkları bilgileri kaydetmeleri  istenebilir (E3.3). Ürünlerin sınıfta sunulması sağlanır. Öğrencilerin doğa kaynaklı afetler  ve türleriyle ilgili hazırladığı çalışmalar dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

AB.1.3.2 

Öğrencilere doğa kaynaklı afetlerin nedenleri ve sonuçları ile ilgili örnek olaylar sunulur.  Öğrencilerden doğa kaynaklı afetlerin nedenleri ve sonuçlarına ilişkin merak ettikleri konuları tanımlayarak listelemeleri istenir (E1.1). Öğrencilerin tanımlanan konular üzerinden “5N1K” tekniğiyle afetlerin nedenleri ve sonuçlarına ilişkin sorular sorması sağlanır  (SDB2.1). Öğrencilerden doğa kaynaklı afetlerin nedenleri ve sonuçlarıyla ilgili haberler,  resmî kurum raporları, AFAD verileri gibi görsel ve yazılı kaynakları grup çalışmasıyla inceleyerek bilgi toplamaları istenir (OB1, OB4, SDB2.2). Doğa kaynaklı afetlerle ilgili hari talardan yararlanılarak doğa kaynaklı afetlerin nedenleri ve sonuçları mekânsal yönden  incelenir (SBAB10.3, SBAB7.5). Öğrencilerin sorumluluk değeri kapsamında görev bilincine sahip olmalarının, yardımseverlik değeri kapsamında afetler karşısında dayanışma  ve fedakârlık göstermelerinin gerekliliği vurgulanır (D16.3, D20.2). Öğrencilerden kaynak lardan topladıkları bilgilerin doğruluğunu “Büyük Grup Tartışması” tekniği ile değerlendir meleri istenir (E3.10). Bu tartışma sürecinde farklı fikirleri ve verileri tarafsızca değerlen direrek adalet değerine uygun hareket etmenin, arkadaşlarının görüşlerini sonuna kadar  sükûnetle dinleyerek sabır göstermenin önemi vurgulanır (D1.2, D12.2). Öğrenci grupları  topladıkları verileri analiz ederek seçtikleri doğa kaynaklı afetin nedenleri ve sonuçlarını  balık kılçığı diyagramı üzerinde görselleştirir (E3.6). Bu diyagram üzerinden doğa kaynaklı  afetlerin nedenleri ve sonuçları ile ilgili çıkarım yaparlar. Grup faaliyetleri akran değerlen dirme formu ile değerlendirilebilir.

AB.1.3.3

Öğrencilere evde, okulda ve yakın çevrede edindikleri gözlem ve deneyimlerden yola çıkarak deprem, sel, heyelan, çığ, volkanik patlama gibi doğa kaynaklı afetlere karşı alınabilecek önlemleri içeren yazılı, görsel veya dijital kaynaklar sunulur (OB1, OB2, OB4).  Sunulan kaynaklar üzerinden bu afetlere karşı alınacak önlemler öğrenciler tarafından  incelenir. Bu süreçte depremsel simülasyon uygulamalarından yararlanılarak öğrencilerin doğru davranış basamaklarını somutlaştırmaları sağlanır. Ayrıca bu süreçte duyarlılık  değeri kapsamında afetlere karşı hazırlıklı olmanın, bireylerin zorlu süreçlerle başa çıkabilmesi için psikolojik yön bulma becerilerini geliştirmelerinin ve psikolojik iyi oluş düzey lerini korumalarının önemi vurgulanır (D5.3). Yardımseverlik değeri kapsamında afetler  karşısında dayanışma ve fedakârlık göstermenin, aile fertlerinin sevgi bağlarıyla birbirine  destek olmalarının gerekliliği vurgulanır (D2.2, D15.4, D20.2). Öğretmen rehberliğinde  gruplar oluşturulur. Gruplardan her bir afete karşı alınacak önlemleri tablolar hâlinde hazırlaması istenir (KB2.5, SDB2.2). Bu süreçte afet ve acil durum hazırlıklarında (örneğin  acil durum çantası içeriğinde veya sığınak alanlarında) hijyen standartlarının korunması  ve salgın hastalıkların önlenmesi açısından temizlik değerinin önemine değinilir (D18.2). Öğrencilerden tablodaki bilgilerden yararlanarak insan kaynaklı afetlere karşı alınabilecek  önlemleri konu alan hikâye, şiir veya kompozisyon yazmaları ya da bu konuyu yansıtan bir  resim oluşturmaları istenir (E3.3). Süreç sonunda her grup hazırladığı ürünü sözlü veya  yazılı olarak sınıfta sunar (SDB2.1). Öğrencilerden doğa kaynaklı afetlerin mekânsal etkilerini hafifletmede arazi planlaması, yapısal önlemler gibi yapısal risk azaltma durumlarını  yorumlamaları beklenir. Öğrencilerden afet önlemlerinin önemini kendi ifadeleriyle yeniden ortaya koymaları ve bu önlemlerin insan yaşamının korunması ve toplumsal psikolojik  iyi oluşun sürdürülebilirliği açısından neden gerekli olduğunu yorumlamaları istenir (D5.1).  Öğrenci ürünleri dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

Öğrencilerden doğa kaynaklı afetlerden birini seçerek bu afetle ilgili alınabilecek önlemleri  konu alan dijital bir çizgi roman hazırlamaları istenebilir. Ayrıca öğrencilerden seçtikleri  afetin neden ve sonuçlarını yansıtan bir zihin haritası oluşturmaları ve aynı afet türüne  yönelik bir tatbikat planı hazırlamaları da beklenebilir.

Öğrencilerden doğa kaynaklı afet türlerinden birini seçerek bu afeti yansıtan bir resim  yapmaları istenebilir. Ayrıca öğrencilere doğa kaynaklı afetlerle ilgili görseller verilerek  neden-sonuç eşleştirmesi yapmaları sağlanabilir. Bunun yanı sıra doğa kaynaklı afetlere  karşı alınabilecek önlemlerle ilgili doğru-yanlış oyunu oynatılabilir.