2. Ünite: İnsan Kaynaklı Afetler

AB.1.2.1 

Öğrencilere insan kaynaklı afetler ve türleriyle ilgili görseller, bilgi kartları, belgeseller, vi deolar vb. kaynaklar sunulur (OB1, OB2, OB4). İnsan kaynaklı afetler ve türleriyle ilgili bilgilere ulaşmak için kullanılacak yazılı ve görsel kaynaklar öğretmen rehberliğinde belirlenir (OB1, OB4). Ayrıca dijital kaynaklardan da yararlanılabilir (OB2). Öğretmen tarafından  insan kaynaklı afetlerle ilgili örnekler üzerinden açıklamalar yapılır. Belirlenen kaynaklar  üzerinden öğrencilerin insan kaynaklı afetlerin genel özellikleri ve insan kaynaklı afet tür lerinin neler olduğuna ilişkin bilgilere ulaşmaları sağlanır (OB1, OB4). Öğrencilerden insan  kaynaklı afetler ile ilgili ulaşılan bilgileri farklı türden kaynaklarla karşılaştırarak doğrula maları istenir (KB2.7). Performans görevi kapsamında öğrencilerden doğruladıkları bilgi leri kaydetmek amacıyla gruplara ayrılarak özgün bir broşür, el kitabı veya poster hazırlamaları istenebilir (E3.3, SDB2.2). Hazırlanan ürünler sınıf veya okul panosunda sunulur.  Ürünler dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

AB.1.2.2 

Öğrencilere insan kaynaklı afetlerin nedenleri ve sonuçları ile ilgili örnek olaylar sunulur.  Öğrencilerden insan kaynaklı afetlerin nedenleri ve sonuçlarına ilişkin merak ettikleri konuları tanımlayarak listelemeleri istenir (E1.1). Öğrencilerin tanımlanan konular üzerinden  “5N1K” tekniğiyle afetlerin nedenleri ve sonuçlarıyla ilgili sorular sormaları sağlanır (E3.8). 

Öğrencilerden insan kaynaklı afetlerin nedenleri ve sonuçları ile ilgili haberler, resmî kurum raporları, AFAD verileri gibi görsel ve yazılı kaynakları grup çalışmasıyla inceleyerek  bilgi toplamaları istenir (OB1,OB4, SDB2.2). Öğrencilerin sorumluluk değeri kapsamın da görev bilincine sahip olmalarının ve hakkaniyetli davranmalarının gerektiği vurgulanır  (D1.2, D16.3). Öğrencilerden kaynaklardan topladıkları bilgilerin doğruluğunu büyük grup  tartışması tekniği ile değerlendirmeleri istenir (E3.10, SDB2.1). Öğrenci grupları topladık ları verileri analiz ederek seçtikleri insan kaynaklı afetin nedenlerini ve sonuçlarını balık  kılçığı diyagramı üzerinde görselleştirir (E3.6). Bu diyagram üzerinden insan kaynaklı  afetlerin nedenleri ve sonuçları ile ilgili çıkarım yapar (SDB3.3). Grup faaliyetleri akran de ğerlendirme formu ile değerlendirilebilir.

AB.1.2.3

Öğrencilere yerinden edilme, yangın, ulaşım kazaları, endüstriyel kazalar ile KBRN (Kim yasal Biyolojik Radyolojik Nükleer tehditler) ilişkin yazılı, görsel veya dijital kaynaklar su nulur (OB1, OB2, OB4). Sunulan kaynaklar üzerinden bu afetlere karşı alınacak önlemler  öğrenciler tarafından incelenir. İnceleme sürecinde endüstriyel ve teknolojik kazalara  karşı geliştirilen kurumsal ve yapısal risk azaltma durumları üzerinde durulur. Bu aşamada vatanseverlik değeri bağlamında insan kaynaklı afetlerin ülkemizin coğrafi bütünlüğüne ve millî servetine verdiği zararlar üzerinde durularak vatanın maddi ve manevi varlıklarını koruma bilinci desteklenir (D19.3). İnsan kaynaklı afetlerde iş sağlığı ve güvenliğinin  önemi vurgulanır. Sorumluluk değeri kapsamında insan kaynaklı afetlerin önlenmesinde  bireysel ve toplumsal sorumluluk almanın önemi üzerinde durulur (D16.2). Bu aşamada  “ikiz dönüşüm” kavramı üzerinde durulur. Duyarlılık değeri kapsamında insan kaynaklı  afetlere karşı hazırlıklı olmanın önemi vurgulanırken çevresel temizliğe ve sürdürülebi lirliğe önem verme değeri çerçevesinde endüstriyel kirliliğin önlenmesi, atık yönetimi ve  ekolojik dengenin korunmasının hayati rolü belirtilir (D5.3, D18.3). Öğretmen rehberliğinde gruplar oluşturulur. Gruplardan her bir insan kaynaklı afete karşı alınacak önlemleri  tablolar hâlinde hazırlaması istenir (KB2.5, SDB2.2). Öğrencilerden tablodaki bilgilerden  yararlanarak insan kaynaklı afetlere karşı alınabilecek önlemleri nesnel, doğru ve anlamı  değiştirmeyecek şekilde hikâye, şiir, kompozisyon veya resim olarak yeniden ifade etme leri istenir (E3.3). Oluşturulan gruplardan olası bir insan kaynaklı afet karşısında alınabile cek önlemlere yönelik proje geliştirmeleri istenir. Öğrencilerin proje çıktılarından yararlanarak insan kaynaklı afetlere karşı alınabilecek önlemlerle ilgili geliştirdikleri yeni fikirleri  yeniden ifade etmeleri sağlanır (D3.3, KB2.13). Bu süreç dereceli puanlama anahtarı ile  değerlendirilebilir.

Öğrencilerden insan kaynaklı afet türlerinden birini seçerek (endüstriyel kazalar, ulaşım  kazaları vb.) bu afete yönelik özel ve resmi kurumların veya kuruluşların (valilik, kayma kamlık, belediyeler, muhtarlık vb.) güvenlik standartlarını araştıran bir bilgilendirme rapo ru hazırlamaları istenebilir. Öğrencilerden yerel veya ulusal basında yer almış insan kaynaklı afeti (orman yangını, kim yasal sızıntı vb.) seçmeleri ve bu olayın neden–sonuç ilişkisini gösteren ayrıntılı bir akış  şeması hazırlamaları istenebilir. Öğrencilerden insan kaynaklı afetlere karşı alınabilecek önlemleri içeren “Dijital Farkındalık Karikatürleri Serisi” hazırlamaları istenebilir.

Öğrencilerden insan kaynaklı afet türlerinin temel bilgilerini içeren bulmaca hazırlamaları  istenebilir.  Öğrencilere insan kaynaklı afetler ile ilgili görseller verilerek öğrencilerden neden-sonuç  eşleştirmesi yapmaları istenebilir. İnsan kaynaklı afetlere karşı alınabilecek önlemlere yönelik süreçlerin basitleştirilmesi  amacıyla tek aşamalı kararlardan oluşan “Doğru-Yanlış” kart eşleştirme oyunu oynatılır.