1. Ünite: Afet Ve Afet Bilinci

AB.1.1.1 

Öğrencilere tehlike, risk, afet ve afet yönetimi vb. kavramlara ilişkin yazılı ve görsel örnek ler sunularak konuya ilişkin merak uyandırılır (OB1, OB4, E1.1). Bu aşamada dijital araç gereçten de yararlanılabilir (OB2). Öğrencilerden bu örnekleri inceledikten sonra afet ve acil  durum yönetimi hakkında bilgi edinebilecekleri kaynakları belirlemeleri istenir. Belirledikleri kaynaklardan tehlike, risk, afet, acil durum ve afet yönetimi gibi kavramlarla ilgili bilgileri toplamaları sağlanır (OB1). Bu aşamada çalışkanlık değeri kapsamında afet ve afet  yönetimi hakkında bilgi toplamanın disiplinli ve planlı bir çalışma gerektirdiği, vatandaşlık  değeri kapsamında millî bilinç sahibi olmanın önemi vurgulanır (D3.2, D19.1). Öğrenciler den afet ve afet yönetimiyle ilgili ulaştıkları bilgileri farklı türden kaynaklarla karşılaştırarak doğrulamaları istenir. Özellikle kriz anlarında yayılan sahte duyuru örnekleri incelenerek doğru bilgiye ulaşmada bilgi doğrulama platformlarının ve resmî kaynakların önemi  vurgulanır. Afet ve afet yönetimine ilişkin kaynaklardan elde edilen bilgiler “Büyük Grup  Tartışması” tekniği uygulanarak güncellik ve bilimsellik açısından değerlendirilir (SDB2.1,  KB2.17). Öğrencilerden performans görevi kapsamında bireysel veya grup hâlinde afet  ve afet yönetimini tanıtan bir afiş, pano veya bilgi görseli hazırlayarak doğruladığı bilgileri kaydetmeleri sağlanabilir (SDB2.2). Hazırlanan ürünler dereceli puanlama anahtarı ile  değerlendirilebilir.

AB.1.1.2 

Öğrencilere afetlere neden olabilecek doğa kaynaklı olaylar (deprem, sel, heyelan, çığ, fır tına, kuraklık, zirai don vb.) ve insan kaynaklı olaylar (yangın, ulaşım kazaları, endüstriyel  kazalar, nükleer, biyolojik, kimyasal kazalar vb.) ile ilgili yazılı ve görsel örnekler sunulur  (OB1, OB4). Bu aşamada dijital araç gereçten de yararlanılabilir (OB2). Öğrencilerin afetle re yol açabilecek değişkenleri (iklim, teknoloji, jeolojik yapı vb.) belirlemeleri sağlanır. Afet  türlerini bu değişkenlere göre ayrıştırmaları beklenir. Bunun için öğretmen tarafından  tahtaya anlam çözümleme tablosu çizilir. Öğrencilerden bu tabloyu afet türlerinin oluşu munda etkili olan değişkenleri (doğa olayları, teknolojik hatalar, insan ihmalleri vb.) dikkate  alarak doldurmaları istenir (SDB3.3).

Öğrenciler afet türlerini “doğa kaynaklı” ve “insan kaynaklı” afetler şeklinde tasnif eder.  Bu süreçte öğrencilerin “Ben kimim?” veya “Nesi var?” gibi oyunlarla afet türlerini drama  yoluyla canlandırmaları sağlanır (E2.5, E3.3, SDB2.1, SDB2.2). Öğrencilerden canlandırdıkları afet türlerini doğru şekilde adlandırarak tahtada etiketlemeleri istenir. Öğrenci lerin doğa ve insan kaynaklı afet türlerini konu alan afiş, broşür veya kolaj gibi ürünler  hazırlamaları ve bu ürünleri sınıfta sergilemeleri sağlanır. Böylelikle öğrencilerin afet bilincine sahip olmaları desteklenir (D5.3). Öğrenci ürünleri dereceli puanlama anahtarı ile  değerlendirilebilir.

AB.1.1.3

Ülkemizde yaşanmış afetlere ilişkin örnek olaylar ve görsel kaynaklar sunulur. Öğrencilerden bu örnek olayları ve kaynakları incelemeleri istenir (OB1, OB4). Bu süreçte ayrıca  dijital kaynaklar da kullanılabilir (OB2). Kaynaklar üzerinden afetlerin toplum üzerindeki  genel etkileri tartışılır (SDB2.1). Öğrencilerin inceledikleri kaynaklardan hareketle afetle rin yıkıcı etkilerini azaltmada afet bilincinin önemini kavramaları sağlanır (SDB3.3).

Bu aşamada “Yeşil Vatan” ve “Mavi Vatan” kavramlarına değinilerek vatanseverlik değeri  kapsamında ülkemizin doğal varlıklarını korumanın önemi vurgulanır (D19.3). Mavi Vatan  başta olmak üzere diğer su kaynaklarının bütüncül afet yönetimindeki yerine değinilir.  Afetlerin yıkıcı etkisini azaltmada bireysel ve toplumsal hazırlığın bir vatandaşlık görevi  olduğuna vurgu yapılır (D16.3, OB6). Afetlerde zarar azaltma önlemleri üzerinde durulur.  Bu bağlamda öğrencilerin Mavi Vatan ve Gök Vatan (Ulusal Hava Sahası) sınırları içinde ki doğal zenginliklerimizi tanımaları, afet güvenliği ve kuraklıkla mücadele kapsamında  stratejik bir öneme sahip olan tatlı su kaynaklarını koruma ve bu kaynaklara değer verme  bilincini geliştirmeleri sağlanır (D16.1, OB8). Ayrıca öğrencilerin afetlerin olası etkilerini en aza indirgemek için bireysel düzeyde uygulayabilecekleri temel risk azaltma durumlarını  fark etmeleri sağlanır. Öğrencilere afet ve acil durumlarda başvurulabilecek kurum ve kuruluşlar hakkında bilgiler verilir. Bu süreçte öğrencilerin Okul Dışı Öğrenme Platformu’nu  (okuldisiogrenme.eba.gov.tr) ziyaret ederek “Okul Dışı Öğrenme Ortamlarını Keşfet” say fasındaki harita üzerinde yaşadıkları ili seçmeleri; bu ildeki afet ve acil durum yönetimiy le ilgili kuruluşları tanıtan sayfaları incelemeleri sağlanabilir. Bilgi kirliliğine karşı doğru  ve güvenilir bilgi kaynaklarının önemi vurgulanır. Yaşanan afetlerin etkilerini azaltmada  toplumsal dayanışma ve sevgi bilincinin rolü, kriz anlarında sabır ve metanetin önemi ile  kurallara uymanın gerekliliği vurgulanır (D6.1, D12, D15, D20.2, E2.2). Afet ve acil durumlarda çocuk hakları başta olmak üzere afet ve acil durumlarda dezavantajlı/savunmasız  gruplar hakkında bilgi verilir. Öğrenciler “Zıt Panel” tekniği kullanılmak üzere iki gruba ayrılır (SDB2.2). Afet ve acil durum yönetimiyle ilgili olarak gruplardan soru ve cevaplar hazırlamaları istenir; bu süreç, bağlamdan kopmadan bir tartışmaya dönüştürülür (SDB2.1).  Öğrencilerden afet ve acil durum yönetiminde bilinçli olmanın önemini vurgulayan yazılı,  görsel veya dijital bir ürün hazırlamaları, bu ürünü sınıfta sunarak içeriğini nesnel, doğru  ve anlamını değiştirmeden yeniden ifade etmeleri beklenmektedir. (OB1, OB2, OB4). Bu  ürünler dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

Öğrencilerden seçtikleri afet türüne yönelik dijital ortamda “Afet Bilgi Kartları” hazırlama ları istenebilir. Hazırladıkları kartta afetin adı, afet durumunda başvurulabilecek kurum,  kurumun iletişim bilgileri (telefon, web sitesi vb.) ve afet öncesi, sırası ve sonrasında alın ması gereken önlemler yer almalıdır.  Öğrencilerden doğa ve insan kaynaklı olayları görselleştirmeye yönelik dijital kavram ha ritası hazırlamaları, ayrıca dijital hikâye araçlarını kullanarak afet bilincinin afet yönetimin deki rolünü vurgulayan “Kamu Spotu Senaryosu” oluşturmaları istenebilir.

Öğrencilerden afet ve acil durumlarda başvurulabilecek kurumların (AFAD, UMKE, Türk  Kızılay vb.) logo ve isimlerini eşleştiren kartlar hazırlamaları istenebilir. Öğrencilerden üzerinde afete neden olan olayların adları (yangın, deprem, sel vb.) ve kısa  tanımlarının yer aldığı eşleştirme kartları hazırlamaları istenebilir. Hazırladıkları kartları, bu  olayları “doğa kaynaklı” veya “insan kaynaklı” şeklinde sınıflandırarak etiketlemeleri sağla nabilir. Öğrencilerden afet bilinci ile ilgili bir resim çizmeleri istenebilir.