4. TEMA VİYOLONSELDE TEMEL DAVRANIŞLAR

KB2.2. Gözlemleme

E1.1. Merak, E3.2. Odaklanma

SDB2.1. İletişim

D3. Çalışkanlık, D4. Dostluk, D14. Saygı

OB4. Görsel Okuryazarlık

VLS.1.4.1. Viyolonselin oturuş ve tutuş tekniğini gözlemleyebilme

a) Viyolonselin oturuş ve tutuşunu gözlemlemek için ölçüt belirler.

b) Belirledikleri ölçütlerle viyolonselin oturuş ve tutuşuna ilişkin veri toplar.

c) Viyolonselin oturuş ve tutuşuna ilişkin verileri kaydeder.

VLS.1.4.2. Sol elin viyolonselde konumlandırılmasını gözlemleyebilme

a) Sol elin konumlandırılmasını gözlemlemek için ölçüt belirler.

b) Belirledikleri ölçütlerle sol elin pozisyonuna ilişkin veri toplar.

c) Sol elin konumlandırılmasına ilişkin verileri kaydeder.

Viyolonselde Oturuş ve Tutuş

Sol El Konumu

viyolonsel

Öğrenme çıktıları; kontrol listesi, performans görevi ile ölçülebilir. Performans görevi olarak öğrenciler viyolonselin doğru oturuş ve tutuşunu sınıf arkadaşlarına gösterdikleri bir sunum yapabilir. Performans görevi, gözlem formu veya analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

Bu tema kapsamında, öğrencilerin viyolonsel bölümleri hakkında temel bilgiye sahip oldukları, viyolonselin doğru oturuş ve tutuş tekniklerini ve sol elin doğru konumlandırılmasını öğrenmeye hazır oldukları kabul edilmektedir. Ayrıca öğrencilerin gözlem yapma becerilerinin geliştirilmesi ve elde edilen bilgilerin doğrulanması sürecinde aktif bir şekilde yer alacakları ve iş birliği yaparak kendi öğrenme süreçlerini pekiştirecekleri kabul edilmektedir.

Öğretmen, öğrencilerin viyolonsel duruşu, tutuşu ve sol el konumlandırması konularındaki mevcut bilgi ve deneyimlerini değerlendirmek amacıyla birkaç soru sorabilir. Örneğin "Daha önce viyolonsel veya benzeri bir enstrüman tuttunuz mu?" "Sol elinizi viyolonsel üzerinde nereye koymanız gerektiğini biliyor musunuz?" Bu sorular, öğrencilerin başlangıç seviyelerini belirlemek ve bireysel farkındalıklarını ortaya çıkarmak amacıyla kullanılabilir. Ayrıca öğretmen, öğrencilerle birlikte kısa bir uygulama yaparak mevcut duruş ve sol el konumlandırma becerilerini gözlemleyebilir.

Öğrencilerin viyolonselin doğru oturuş ve tutuş tekniklerini ile sol elin doğru konumlandırılmasını öğrenmeden önce, günlük yaşamda sıkça karşılaştıkları benzer durumlarla bağlantı kurmaları sağlanabilir. Örneğin öğretmen, “Bir sandalye üzerine oturduğunuzda vücudunuzu nasıl doğru bir şekilde konumlandırıyorsunuz?” gibi sorular sorarak oturuş pozisyonu ve vücut hizasının önemine dikkat çekebilir. Benzer şekilde, “Bir kalem tutarken nasıl doğru bir tutuş yapıyorsunuz?” gibi sorularla öğrencilerin ellerin doğru pozisyonları konusunda farkındalık kazanmaları desteklenebilir.

VLS.1.4.1

Öğretmen, dersin başında öğrencilere viyolonselin doğru oturuş ve tutuş tekniklerini öğretmek amacıyla görsel materyaller ve kısa videolar kullanarak öğrencilerin ilgisini konuya çeker (E1.1). Öğrenciler, öğretmenin rehberliğinde bu materyalleri izlerken viyolonselin doğru oturuş ve tutuşu için hangi ölçütleri belirleyeceklerine karar verirler. Öğrenciler, öğretmenin sağladığı araçları kullanarak doğru oturuş ve tutuşu gözlemleyip öğrendiklerini daha iyi anlayabilmek için çeşitli kaynaklardan kullanarak resimler, videolar vb. veri toplarlar (OB4). Öğretmen, öğrencilerin gözlemleme becerilerini geliştirmeleri için sorular sorabilir: "Viyolonseli nasıl tutmalıyız? Beden duruşu nasıl olmalı?" Bu süreçte öğrenciler, oturuş ve tutuş konusunda neyi doğru yaptıklarını ve hangi alanlarda gelişmeleri gerektiğini belirler. Öğrenciler; öğrendikleri bilgileri öğretmenin yönlendirmesiyle kuklalar, maketler, kes-yapıştır çalışmaları veya grup etkinlikleri yoluyla ifade eder. Örneğin öğretmen tarafından gösterilen doğru duruşu ve yay tutuşunun her aşamasını, verilen hazır görseller arasından seçerek eşleştirme yapabilirler veya hareketleri taklit ederek pekiştirebilirler. Bu süreç, öğrencilerin bilgilerini somut hâle getirirken görsel hafızalarını da güçlendirir. Öğrenciler, çizimlerini tamamladıktan sonra gruplar hâlinde çalışarak birbirlerinin çalışmalarını inceleyip doğru oturuş ve tutuşla ilgili "El pozisyonu doğru mu?", "Omuz hizası uygun mu?" gibi maddeleri içeren bir kontrol listesi kullanarak görüşlerini paylaşırlar (SDB2.1). Bir sonraki aşamada öğretmen, küçük bir etkinlik düzenler. Öğrenciler, sınıftaki arkadaşlarına viyolonsel tutuşunu gösterirler ve birbirlerinin doğru tutuşunu odaklanarak geri bildirimde bulunurlar (E3.2). Bu etkinlik ile öğrenciler, arkadaşlarının bireysel gelişimini desteklerken (D4.1) aynı zamanda ortak hedeflere ulaşmak için dayanışma içinde olurlar (D4.2). Öğrenciler bu süreçte birbirlerinin duruş ve tutuşlarını gözlemler ve eksiklerini birbirlerine nazik bir şekilde bildirirken gerektiğinde teşekkür ve takdir etmenin önemini de bilirler (D14.1). Bu, aynı zamanda öğrenciler arasında iş birliği ve iletişim becerilerini geliştirir. Performans görevi olarak öğrenciler viyolonselin doğru oturuş ve tutuşunu sınıf arkadaşlarına gösterdikleri bir sunum yapabilir. Performans görevi, gözlem formu veya analitik dereceli puanlama anahtarı ile ölçülebilir.

VLS.1.4.2

 Öğretmen, dersin başında öğrencilere "Sol elimizi viyolonselde nasıl doğru konumlandırabiliriz?" gibi yönlendirici sorular sorar, bu sayede öğrencilerin dikkatini sol elin pozisyonuna çeker (E1.1). Öğretmen, öğrencilere sol elin viyolonseldeki doğru konumlandırılması hakkında bilgi edinmeleri için görsel materyaller sunar. Öğrenciler, öğretmenin rehberliğinde bu materyalleri izlerken sol elin doğru konumlandırılması için ölçüt belirler. Öğrenciler, öğretmenin gösterdiği sol el konumlandırmasını izlerken öğretmenin "Bileğinizin açısı nasıl olmalı?", "Başparmak nereye konumlanmalı?" gibi sorularıyla sol elin doğru pozisyonunu analiz eder ve ihtiyacı olan veriyi toplar. Öğrenciler, gözlemledikleri doğru sol el pozisyonlarını doğrulamak için tartışma ortamı oluşturulur (KB2.18). Örneğin öğretmen "Bilek açısını nasıl doğru tutabilirim?" gibi sorular sorarak öğrencilerin doğru bilgiyi yeniden gözden geçirmelerini sağlar. Bu süreçte, öğrenciler bilgilerini doğrular hem öğretmen hem de arkadaşlarının görüşlerinden yararlanarak bilgilerini pekiştirirler. Öğrenciler, öğrendikleri doğru sol el pozisyonunu kısa notlar veya çizimler yaparak kaydederler. Bu kaydetme işlemi, öğrencilerin öğrendiklerini somut hâle getirmelerini sağlar ve bilgiyi hatırlamalarını kolaylaştırır. Öğrenciler, çizimlerini tamamladıktan sonra gruplar hâlinde çalışarak birbirlerinin pozisyonlarını gözlemler ve geri bildirimde bulunurlar (SDB2.1). Öğrenciler grup çalışmalarında uyumlu davranır (D3.4) ve arkadaşlarının bireysel gelişimini destekler (D4.1). Bu süreç, öğrencilerin birbirlerinden öğrenmelerini ve iş birliği yapmalarını teşvik eder. Son olarak öğretmen, her öğrencinin sol el pozisyonunu gözlemleyerek öğrencilerin birbirlerine nazik ve anlayışlı bir şekilde geri bildirim vermelerini teşvik eder (D14.1). Bu süreç, öğrenciler arasında iş birliği ve iletişim becerilerini geliştirir. Çalışmalar, gözlem formu veya kontrol listesi ile değerlendirebilir.

Öğrencilerin viyolonselin doğru oturuş ve tutuş tekniklerini öğrenmeleri için öğretmen farklı hızlarda ve değişik duruşlarda viyolonsel tutuşunu içeren video örnekleri sunabilir. Öğrenciler, bu videoları izlerken viyolonsel tutuşundaki küçük değişiklikleri gözlemleyebilir ve farklı stilleri keşfederek kendi tutuş tekniklerini geliştirebilirler.

Öğrencilerin bireysel ihtiyaçlarına göre öğretim desteği sağlanabilir. Örneğin daha fazla rehberliğe ihtiyaç duyan öğrenciler için öğretmen; adım adım yönergelerle doğru oturuş ve tutuş tekniklerini yeniden gözden geçirebilir ve pratikler sırasında onlara özel yönlendirmeler sunabilir. Öğrencilerin dikkatini çekmek için çeşitli görsel materyaller, şemalar ve kısa video klipler kullanılabilir. Bilek ve kol hareketlerinin doğru yapıldığını gözlemleyen öğrenciler, video ve görsel materyallerdeki hareketleri inceleyerek hangi hareketlerin doğru veya yanlış yapıldığını belirleyebilir.