T.C. MİLLÎ EĞİTİM
BAKANLIĞI
Temada öğrencilerin buselik dizisini çalabilmeleri amaçlanmaktadır.
Ders Saati
22
Alan Becerileri

SAB11. Müziksel Çalma

Eğilimler

E3.8. Soru Sorma

Programlar Arası Bileşenler
Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB2.2. İş Birliği

Değerler

D4. Dostluk, D12. Sabır, D3. Çalışkanlık

Okuryazarlık Becerileri

OB4. Görsel Okuryazarlık

Disiplinler Arası İlişkiler
Sosyal Bilgiler, Matematik, Türkçe, Beden Eğitimi, Oyun ve Müzik, Görsel Sanatlar
Beceriler Arası İlişkiler
KB2.2. Gözlemleme, KB2.4. Çözümleme
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri

VİY.5.3.1. Viyolada buselik makam dizisi ile şarkıları çalabilme

a) Viyolada buselik makamındaki şarkıları çözümler.

b) Viyolada buselik makamındaki şarkıları çalarken çalgıya özgü duruş ve tutuş pozisyonu alır.

c) Viyoladabuselik makamındaki şarkıları çalarken çalgıya özgü teknikleri kullanır.

ç) Viyolada buselik makamındaki şarkıları çalarken müziksel bileşenleri uygular.

İçerik Çerçevesi

Buselik Makam Dizisi Çalabilme

Anahtar Kavramlar

buselik, dizi

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme)

Bu temadaki öğrenme çıktıları; gözlem formu, kontrol listesi, öz/akran değerlendirmesi veya dereceli puanlama anahtarı ile ölçülebilir. Performans görevi olarak buselik makamındaki dizileri çalma görevi verilir. Performans görevi dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formları ile değerlendirilebilir.

Öğrenme-Öğretme Yaşantıları
Temel Kabuller

Öğrencilerin buselik makam dizisini kavrayıp çalabilecekleri kabul edilir.

Ön Değerlendirme Süreci

Öğrencilere daha önce herhangi bir makam bilgisine sahip olup olmadıkları sorulabilir. Koma sesler ve Türk müziği perdeleri hakkında ne kadar bilgiye sahip oldukları değerlendirilebilir.

Köprü Kurma

Öğrencilere daha önce herhangi bir makam bilgisine sahip olup olmadıkları sorulabilir. Koma sesler ve Türk müziği perdeleri hakkında ne kadar bilgiye sahip olabilecekleri değerlendirilebilir.

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları

VİY.5.3.1

Öğretmen, buselik makam dizisinin hangi notalardan oluştuğunu (la minör) açıklayarak etkileşimli tahtada diziyi gösteren bir görselle derse başlar (OB4). Diziyi viyola ile çalarak öğrencilerin gözlem yapmalarını sağlar (KB2.2). Öğrencilere sol elin doğru yerleşimi, parmak numaraları ve nota basış noktaları viyolada gösterilir. Öğretmen buselik makamındaki örnek şarkıları öğrencilere dağıtır ve bu şarkıların melodik yapısını, ritmik özelliklerini ve makamın duygusunu nasıl yansıttığını açıklar. Öğrenciler şarkıları notalarıyla birlikte inceler, makamın perdelerini ve geçki noktalarını çözümler (KB2.4). Bu aşamada, öğrencilerin makamın seslerini tanımaları ve şarkıyı müzikal olarak anlamaları sağlanır. Öğrenciler, şarkıyı çalarken ritim, ezgi, dinamikler ve ifade gibi müziksel unsurlara dikkat ederler. Her öğrencinin doğru duruş ve yay tutuşunu benimsediğinden emin olmak için bireysel ve grup hâlinde egzersizler yapılır (SDB2.2). Öğrenciler, bu temel becerileri pekiştirerek buselik makamındaki şarkıları çalarken teknik hatalardan kaçınır ve daha verimli bir çalışma süreci geçirir. Öğrenciler düz yay (detaşe) ve legato yay tekniklerini kullanarak metronom eşliğinde diziyi müziksel bileşenleri (ritim, ezgi, dinamikler) uygulayarak çalar. Bu süreçte öğrenciler kendi öz düzenleme becerilerini geliştirir (SDB1.2). Tereddüt ettikleri noktalarda öğretmene sorular sorarak gerekli geri bildirimleri alırlar (E3.8). Öğretmen rehberliğinde 2-3 kişilik gruplar hâlinde dizi çalışmaları yapılır, öğrenciler birbirlerini diziyi doğru çalma konusunda teşvik eder ve birbirlerine destek olurlar (D4.1). Buselik makamındaki şarkılarda, öğrenciler viyolaya özgü teknikleri doğru bir şekilde uygular. Sol el parmak pozisyonları, perde yerleşimleri, yay kullanımı, pozisyon değişimleri ve ses temizliği gibi teknikler üzerinde planlı bir şekilde çalışılır (D3.2). Öğretmen, öğrencilere bu teknikleri adım adım gösterir ve her bir öğrencinin bu teknikleri doğru şekilde uyguladığından emin olur. Öğrenciler, bu teknikleri yavaş tempodan başlayarak pratik eder. Her öğrencinin olumlu bakış açısına sahip olması hedeflenir (D12.1). Tempoyu aşamalı olarak artırarak çalışmalar yapılır. Öğrenciler şarkıyı çalarken ritim, ezgi, dinamikler ve ifade gibi müziksel unsurlara dikkat ederek şarkıları çalarlar. Performans görevi olarak küçük gruplar hâlinde diziyi çalmaları istenir ve performanslar, öz/akran değerlendirmesi ve gözlem formları ile değerlendirilir.

Farklılaştırma
Zenginleştirme

Öğrencilerin birlikte icra edebileceği buselik eserlerden küçük topluluk çalışmaları yapılabilir. Günümüz müziğinde buselik etkileri taşıyan eserleri keşfetmeleri istenebilir.

Destekleme

Öğrencilere buselik dizisi yavaş çaldırılıp çalışmalar yaptırılabilir.