3. TEMA: 1-2-3. POZİSYONA UYGUN ETÜT ÇALIŞMALARI YAPIYORUM

SAB11. Müziksel Çalma

E1.1. Merak

SDB3.1. Uyum

D3. Çalışkanlık

OB1. Bilgi Okuryazarlığı

VİY.4.3.1. Viyolada 1, 2 ve 3. pozisyon etütleri çalabilme

a) Viyolada 1, 2 ve 3. pozisyon etütleri çözümler.

b) Viyolada 1, 2 ve 3. pozisyon etütleri çalabilmek için çalgıya özgü duruş ve tutuş pozisyonunu alır.

 c) Viyolada 1, 2 ve 3. pozisyon etütleri çalabilmek için uygun parmak ve yay tekniklerini kullanır.

ç) Viyolada 1, 2 ve 3. pozisyon etütleri müziksel bileşenlere uygun şekilde çalar.

1, 2 ve 3. pozisyon

Yay Kullanımı

Etüt Çalışmaları

duruş ve tutuş, etüt çözümleme, parmak pozisyonları, pozisyon değişimi, ritmik yapı, ses üretimi, temel yay teknikleri, viyola çalma teknikleri, yay kontrolü

Öğrenme çıktıları; bireysel performans değerlendirmeleri, kontrol listeleri, gözlem formları ve öz değerlendirme formları ile ölçülebilir. Öğrencilerin 1, 2 ve 3. pozisyonda temel teknikleri doğru uygulama becerileri; doğru-yanlış, eşleştirme ve açık uçlu sorular ile değerlendirilebilir. Performans görevi olarak öğrencilerden 1, 2 ve 3. pozisyonda bir etüt çalmaları istenebilir. Performans sırasında duruş ve tutuş doğruluğu, yay kullanımı, parmak pozisyonları, ritmik doğruluk, ses temizliği ve müzikal ifade gibi kriterler dikkate alınır. Performans görevi; analitik dereceli puanlama anahtarı, gözlem formları ve öz değerlendirme formları ile ölçülebilir. Öğrencilere, çaldıkları etüdü kendi performanslarına göre değerlendirebilecekleri öz değerlendirme soruları sunularak farkındalıkları artırılabilir.

Öğrencilerin viyolanın temel yapısını, çalma pozisyonlarını ve temel tekniklerini öğrendikleri, 1, 2 ve 3. pozisyonda temel nota bilgisiyle basit etütleri ve melodileri çalabildikleri, yay tutuşu, temel yay hareketleri, sol el parmak pozisyonları ve nota okuma becerilerinin geliştiği, ölçü kavramlarını, ritmik yapıları ve temel müzik işaretlerini tanıyıp uygulayabildikleri ve müzikal bileşenler (melodi, ritim, dinamik) konusunda farkındalık kazandıkları kabul edilir.

Öğrencilerin 1, 2 ve 3. pozisyonda viyola çalma, temel yay teknikleri, nota bilgisi ve müzikal ifadeye yönelik önceki bilgi ve becerileri belirlenir. Öncelikle öğrencilerin daha önce öğrendikleri teknikleri, nota okuma becerilerini ve müzikal terimlere olan hâkimiyetlerini değerlendirmek için açık uçlu sorular yöneltilir. Öğrencilere temel çalma becerilerini ölçmek amacıyla bireysel çalma görevleri verilir ve bu süreçte duruş, tutuş, yay kontrolü, parmak pozisyonları ve ritmik doğruluk gibi teknik unsurlar gözlemlenir. Dinleme ve analiz etkinlikleri ile öğrencilerin müzikal farkındalık düzeyleri değerlendirilir. Kısa melodik yapılar veya etütler dinletilerek öğrencilerin müzikal bileşenleri ayırt etme becerileri incelenir. Bu süreçte sınıf içi tartışmalar yapılarak öğrencilerin viyola teknikleri ve müzikal ifade hakkındaki önceki deneyimlerini paylaşmaları sağlanır. Öğrencilerin bireysel farkındalık geliştirmeleri amacıyla öz değerlendirme formları kullanılır. Öğrencilere kendi çalma becerileri, teknik hâkimiyetleri ve müzikal ifade düzeyleri üzerine düşünmelerini sağlayacak yönlendirmeler sunularak onların güçlü ve geliştirilmesi gereken yönlerini fark etmeleri sağlanır.

Öğrencilerden daha önce çalışabildikleri etütleri ve viyola tekniklerini hatırlayabilmeleri istenebilir. Çalışılabilen tekniklerin müzikal ifadeyle ilişkisi hakkında tartışma yapılabilir. “Önceki çalışmalarınızda yay kullanımı ve parmak pozisyonlarını nasıl uygulayabildiniz? Bu teknikleri yeni bir etütte nasıl kullanabilirsiniz?” gibi sorularla öğrencilerin önceki bilgileriyle yeni öğrenme çıktıları arasında bağlantı kurabilmeleri sağlanabilir. Öğrencilere 1, 2 ve 3. pozisyonda kullanılabilen temel teknikler ile müzikal anlatım arasındaki ilişki vurgulanabilir. Önceki derslerde öğrendikleri yay çekme, parmak yerleşimi ve ses kontrolü becerileri ile yeni etüt çalışmaları arasındaki benzerlikler ve farklılıklar değerlendirilebilir. Öğrencilerden önceki çalışmalarında öğrendikleri teknikleri kullanarak yeni bir etüdü yorumlamaları istenebilir. Çalışılabilen etütlerin teknik gereklilikleri, müzikal ifade ve viyola çalma becerileriyle ilişkilendirilerek öğrencilerin yeni öğrenme çıktıları ile önceki bilgilerini bütünleştirebilmeleri sağlanabilir.

VİY.4.3.1.

Öğrenciler, viyolada 1, 2 ve 3. pozisyonları içeren etütleri çalmaya başlamadan önce eserin yapısını gözlemleyerek analiz yapar. Bu aşamada, sanatsal ve günlük bilgi türlerini ayırt ederek eserin içeriğini anlamlandırmaya çalışırlar (OB1). Çalışma sürecinde düzenli ve disiplinli bir yaklaşım geliştirerek odaklanmış bir şekilde ilerlerler (D3.1). Yeni ve beklenmedik unsurları anlamlandırarak etüdün genel yapısını değerlendirirler (SDB3.1). Etüdü keşfetme sürecinde merak duygularını harekete geçirerek derinlemesine inceleme yaparlar (E1.1). Etüdün ritmik düzeni, melodik seyri ve parmak numaraları analiz edilir. Öğrenciler, gözlem amacına uygun olarak eseri inceler ve belirli kriterler doğrultusunda değerlendirme yapar (KB2.2). Nota değerlerini ve müziksel işaretleri tanımlayarak zihinsel prova yapar. Öğrenciler, viyola çalarken dengeyi sağlamak için doğru duruş ve tutuş tekniklerini uygular. Sol elin klavyeye uygun yerleşimi, başparmağın konumu ve diğer parmakların doğru şekilde yerleştirilmesi gözlemlenir ve uygulanır. Aynalar, video kayıtları ve öğretmen geribildirimleri kullanılarak duruş ve tutuş değerlendirilir (KB2.2). Sağ elin yayı doğru şekilde tutması ve yay hareketlerinin bilek ile kol koordinasyonu içerisinde uygulanması sağlanır. Çalma sürecinde duruş ve tutuşun ses kalitesi üzerindeki etkisi deneyimlenir. Öğrenciler, 1, 2 ve 3. pozisyonlarda temel yay tekniklerini ve sol el becerilerini geliştirerek çalışmaya devam eder. Düzenli ve disiplinli çalışarak teknik becerilerini ilerletmeye odaklanırlar (D3.1.3). Farklı teknikleri keşfederek viyola üzerinde yeni ses olanaklarını araştırırlar ve bu süreçte merak duygularını artırırlar (E1.1). Çalışmaları sırasında karşılaştıkları yeni unsurları yorumlayarak gelişimlerine yön verirler (SDB3.1). Yayın tellerle temas noktaları ve yay hızının ses üzerindeki etkileri değerlendirilir. Sol elin perde değişimlerini net ve temiz bir şekilde gerçekleştirebilmesi için bilinçli tekrarlar yapılır. Yay baskısı ve hızı arasındaki denge ayarlanarak sesin doğruluğu sağlanır. Öğrenciler, gözlemledikleri verileri sınıflandırarak ve kaydederek ilerleme süreçlerini takip eder (KB2.2). Öğrenciler, etüdü müziksel ögelerle bütünleşik bir biçimde çalmak için duyarlılık geliştirir. Çalma sırasında sanatsal kararlar alarak müziğin yapısını bilinçli bir şekilde yorumlarlar (OB1). Çalıştıkları eserlerde yeni müzikal ifadeleri keşfederken karşılaştıkları farklılıkları analiz ederek yorum becerilerini geliştirirler (SDB3.1). Müzikal ifadeleri araştırarak, yeni anlatım biçimlerini deneyimleyerek öğrenme süreçlerine katkıda bulunurlar (E1.1). Melodiyi uygun tempo ve ritim doğruluğunda çalmaya özen gösterirler. Dinamik değişimleri gözlemleyerek müzikal anlatımı güçlendirirler. Eserin karakterini ve duygusal yapısını anlamaya çalışarak yorumlarını geliştirirler.

Performans görevi olarak bir eseri sınıfta çalmaları istenebilir. Öğrencilere 1, 2 ve 3. pozisyondaki temel etütlerin yanı sıra farklı yay tekniklerini (detaşe, legato, staccato) içeren egzersizler verilebilir. Daha karmaşık ritmik yapılar ve değişken ölçüler içeren etütler üzerinde çalışmalar yapmaları sağlanabilir. Öğrencilere müzikal ifadeyi güçlendirmek için dinamik kontrolü ve vibrato kullanımı gibi ileri düzey teknikler tanıtılabilir. Repertuar genişletme amacıyla farklı müzik türlerinden eserlerin çalınması sağlanabilir. Öğrencilere etütleri farklı tempolarda çalmaları, süsleme teknikleri eklemeleri ve öğrendikleri teknikleri doğaçlama çalışmalarında uygulamaları beklenebilir. Ayrıca küçük grup çalışmaları veya bireysel araştırmalar yapılabilir. Öğrencilere etütleri inceleyerek müzikal yapılarını yazılı veya sözlü olarak açıklamaları için çalışmalar verilebilir.

1, 2 ve 3. pozisyondaki temel teknikler aşamalı ve tekrarlı çalışmalarla desteklenebilir. Duruş, tutuş ve yay kontrolünü geliştirebilmek için ek alıştırmalar sunulabilir ve bu beceriler küçük bölümler hâlinde çalışılabilir. Yay hareketleri ve parmak yerleşimleri, daha yavaş tempoda çalışılarak pekiştirilebilir. Görsel-işitsel desteklerden faydalanılarak tekniklerin doğru uygulanması sağlanabilir. Öğretmen rehberliğinde teknikler adım adım öğrenilebilir ve bölümlere ayrılmış küçük egzersizlerle süreç kolaylaştırılabilir. Ritmik yapılar ve nota değerleri, ellerle ritim çalışmaları yapılarak desteklenebilir. Temel müzikal kalıpların sık tekrarı ile öğrenme süreci güçlendirilebilir. Öğrencilere bireysel rehberlik sunulabilir ve ek çalışmalarla gelişimleri desteklenebilir. Öğrenciler, öğrendikleri teknikleri uygulayabilmek için öğretmen eşliğinde yavaş tempoda tekrar yapabilir ve küçük hedefler belirleyerek adım adım ilerleyebilir. Motivasyonlarını artırabilmek için başarılarını takip eden bireysel değerlendirme süreçlerine dâhil edilebilir.