2. TEMA: 2. POZİSYONDA ESER ÇALIŞMALARI YAPIYORUM

SAB11. Müziksel Çalma

E1.1. Merak

D3. Çalışkanlık

OB1. Bilgi Okuryazarlığı

VİY.4.2.1. Viyolada 2. pozisyon eserleri çalabilme

a) Viyolada 2. pozisyon eserleri çözümler.

b) Viyolada 2. pozisyon eserleri çalabilmek için çalgıya özgü duruş ve tutuş pozisyonunu alır.

c) Viyolada 2. pozisyon eserleri çalabilmek için uygun parmak ve yay tekniklerini kullanır.

ç) Viyolada 2. pozisyon eserleri müziksel bileşenlere uygun şekilde çalar.

2. Pozisyon

Yay Kullanımı

Eser Çalışmaları

duruş ve tutuş, etüt çözümleme, parmak pozisyonları, pozisyon değişimi, ritmik yapı, ses üretimi, temel yay teknikleri, viyola çalma teknikleri, yay kontrolü

Öğrenme çıktıları; bireysel performans değerlendirmeleri, kontrol listeleri, gözlem formları ve öz değerlendirme formları ile ölçülebilir. Öğrencilerin 2. pozisyonda temel teknikleri doğru uygulama becerileri; doğru-yanlış, eşleştirme ve açık uçlu sorular ile değerlendirilebilir. Performans görevi olarak öğrencilerden 2. pozisyonda bir eser çalmaları istenebilir. Performans sırasında duruş ve tutuş doğruluğu, yay kullanımı, parmak pozisyonları, ritmik doğruluk, ses temizliği ve müzikal ifade gibi kriterler dikkate alınır. Performans görevi; analitik dereceli puanlama anahtarı, gözlem formları ve öz değerlendirme formları ile ölçülebilir. Öğrencilere çaldıkları etüdü kendi performanslarına göre değerlendirebilecekleri öz değerlendirme soruları sunularak farkındalıkları artırılabilir.

Öğrencilerin viyolanın temel yapısını, çalma pozisyonlarını ve temel tekniklerini öğrendikleri, 1, 2 ve 3. pozisyonda temel nota bilgisiyle basit etütleri ve melodileri çalabildikleri, yay tutuşu, temel yay hareketleri, sol el parmak pozisyonları ve nota okuma becerilerinin geliştiği, ölçü kavramlarını, ritmik yapıları ve temel müzik işaretlerini tanıyıp uygulayabildikleri, müzikal bileşenler (melodi, ritim, dinamik) konusunda farkındalık kazandıkları kabul edilir.

Öğrencilerin 2. pozisyonda viyola çalabilmeleri, temel yay tekniklerini uygulayabilmeleri, nota bilgisine sahip olabilmeleri ve müzikal ifadeyi kullanabilmeleri için önceki bilgi ve becerileri belirlenebilir. Öncelikle öğrencilerin daha önce öğrendikleri teknikleri, nota okuma becerilerini ve müzikal terimlere olan hâkimiyetlerini değerlendirebilmek için açık uçlu sorular yöneltilebilir. Öğrencilere temel çalma becerilerini ölçebilmek amacıyla bireysel çalma görevleri verilebilir ve bu süreçte duruş, tutuş, yay kontrolü, parmak pozisyonları ve ritmik doğruluk gibi teknik unsurlar gözlemlenebilir. Dinleme ve analiz etkinlikleri ile öğrencilerin müzikal farkındalık düzeyleri değerlendirilebilir. Kısa melodik yapılar veya etütler dinletilerek öğrencilerin müzikal bileşenleri ayırt edebilme becerileri incelenebilir. Bu süreçte sınıf içi tartışmalar yapılarak öğrencilerin viyola teknikleri ve müzikal ifade hakkındaki önceki deneyimlerini paylaşabilmeleri sağlanabilir. Öğrencilerin bireysel farkındalık geliştirebilmeleri amacıyla öz değerlendirme formları kullanılabilir. Öğrencilere kendi çalma becerilerini, teknik hâkimiyetleri ve müzikal ifade düzeylerini düşünebilmelerini sağlayacak yönlendirmeler sunularak güçlü ve geliştirilmesi gereken yönlerini fark edebilmeleri sağlanabilir.

Öğrencilerden daha önce çalışabildikleri etütleri ve viyola tekniklerini hatırlayabilmeleri istenebilir. Çalışılabilen tekniklerin müzikal ifadeyle ilişkisi hakkında tartışma yapılabilir. “Önceki çalışmalarınızda yay kullanımı ve parmak pozisyonlarını nasıl uygulayabildiniz? Bu teknikleri yeni bir etütte nasıl kullanabilirsiniz?” gibi sorularla öğrencilerin önceki bilgileriyle yeni öğrenme çıktıları arasında bağlantı kurabilmeleri sağlanabilir. Öğrencilere 2. pozisyonda kullanılabilen temel teknikler ile müzikal anlatım arasındaki ilişki vurgulanabilir. Önceki derslerde öğrendikleri yay çekme, parmak yerleşimi ve ses kontrolü becerileri ile yeni etüt çalışmaları arasındaki benzerlikler ve farklılıklar değerlendirilebilir. Öğrencilerden önceki çalışmalarında öğrendikleri teknikleri kullanarak yeni bir etüdü yorumlamaları istenebilir. Çalışılan etütlerin teknik gereklilikleri, müzikal ifade ve viyola çalma becerileriyle ilişkilendirilerek öğrencilerin yeni öğrenme çıktılarıyla önceki bilgilerini bütünleştirmeleri sağlanabilir.

VİY.4.2.1.

Öğrenciler, viyolada 2. pozisyonu içeren bir eseri çalmaya başlamadan önce eserin yapısını gözlemleyerek analiz eder. Bu aşamada, eserin formunu, melodik yapısını ve ritmik düzenini inceleyerek müzikal içeriği anlamlandırmaya çalışırlar (OB1). Çalışma sürecinde düzenli ve disiplinli bir yaklaşım geliştirerek odaklanmış bir şekilde ilerlerler (D3.1). Eserde yer alan teknik ve müzikal unsurları keşfederken karşılaştıkları yeni öğeleri anlamlandırır ve değerlendirirler (SDB3.1). Öğrenciler, keşif sürecinde merak duygularını harekete geçirerek eserin detaylarını inceler (E1.1). Eserin ritmik düzeni, melodik seyri ve pozisyon değişim noktaları analiz edilir. Öğrenciler, gözlem amacına uygun olarak eseri çözümler ve belirli kriterler doğrultusunda değerlendirme yapar (KB2.2). Nota değerlerini, müziksel işaretleri tanımlayarak zihinsel prova yaparlar. Eseri çalarken dengeyi sağlamak için doğru duruş ve tutuş tekniklerini uygular. Sol elin klavyeye uygun yerleşimi, başparmağın konumu ve 2. pozisyondaki diğer parmakların doğru şekilde yerleştirilmesi gözlemlenir ve uygulanır. Aynalar, video kayıtları ve öğretmen geribildirimleri kullanılarak duruş ve tutuş değerlendirilir (KB2.2). Sağ elin yayı doğru şekilde tutması ve yay hareketlerinin bilek ile kol koordinasyonu içerisinde uygulanması sağlanır. Çalma sürecinde duruş ve tutuşun ses kalitesi üzerindeki etkisi deneyimlenir. Öğrenciler, 2. pozisyonda temel yay tekniklerini ve sol el becerilerini geliştirerek çalışmaya devam eder. Düzenli ve disiplinli çalışarak teknik becerilerini ilerletmeye odaklanırlar (D3.1.3). Öğrenciler, çalıştıkları eserin müzikal anlatımına uygun olarak yorum geliştirme becerilerini kullanır. Müzikal ifadeleri keşfederek karşılaştıkları yeni ögeleri analiz eder ve kendi yorumlarını geliştirirler (SDB3.1). Yay hareketlerini, yay hızı ve baskısını eserin dinamiklerine uygun olarak ayarlar. Sol elin perde değişimlerini net ve temiz bir şekilde gerçekleştirebilmesi için bilinçli tekrarlar yapar. Yayın tellerle temas noktaları ve yay baskısının ses üzerindeki etkileri değerlendirilir. Öğrenciler, gözlemledikleri verileri sınıflandırarak ve kaydederek ilerleme süreçlerini takip eder (KB2.2). Öğrenciler, eseri müziksel ögelerle bütünleşik bir biçimde çalmak için duyarlılık geliştirir. Çalma sırasında sanatsal kararlar alarak müziğin yapısını bilinçli bir şekilde yorumlar (OB1). Çalıştıkları eserlerde yeni müzikal ifadeleri keşfederken karşılaştıkları farklılıkları analiz ederek yorum becerilerini geliştirirler (SDB3.1). Müzikal ifadeleri araştırarak yeni anlatım biçimlerini deneyimleyerek öğrenme süreçlerine katkıda bulunurlar (E1.1). Melodiyi uygun tempo ve ritim doğruluğunda çalmaya özen gösterirler. Dinamik değişimleri gözlemleyerek müzikal anlatımı güçlendirirler. Eserin karakterini ve duygusal yapısını anlamaya çalışarak yorumlarını geliştirirler. Performans görevi olarak öğrencilerin çaldıkları eseri sınıf önünde sergilemeleri istenir. Öz değerlendirme formlarıyla bireysel katkılarını ve akran değerlendirme formlarıyla grup içindeki iş birliğini analiz edebilirler.

Öğrencilere 2. pozisyondaki temel etütlerin yanı sıra farklı yay tekniklerini (detaşe, legato, staccato) içeren egzersizler verilebilir. Daha karmaşık ritmik yapılar ve değişken ölçüler içeren etütler üzerinde çalışmalar yapmaları sağlanabilir. Öğrencilere müzikal ifadeyi güçlendirmek için dinamik kontrolü ve vibrato kullanımı gibi ileri düzey teknikler tanıtılabilir. Repertuar genişletme amacıyla farklı müzik türlerinden eserlerin çalınması sağlanabilir. Öğrencilerden etütleri farklı tempolarda çalmaları, süsleme teknikleri eklemeleri ve öğrendikleri teknikleri doğaçlama çalışmalarında uygulamaları beklenebilir. Ayrıca küçük grup çalışmaları veya bireysel araştırmalar yapılabilir. Öğrencilere etütleri inceleyerek müzikal yapılarını yazılı veya sözlü olarak açıklamaları için çalışmalar verilebilir.

2. pozisyondaki temel teknikler aşamalı ve tekrarlı çalışmalarla desteklenebilir. Duruş, tutuş ve yay kontrolünü geliştirebilmek için ek alıştırmalar sunulabilir ve bu beceriler küçük bölümler hâlinde çalışılabilir. Yay hareketleri ve parmak yerleşimleri, daha yavaş tempoda çalışılarak pekiştirilebilir. Görsel-işitsel desteklerden faydalanılarak tekniklerin doğru uygulanması sağlanabilir. Öğretmen rehberliğinde teknikler adım adım öğrenilebilir ve bölümlere ayrılmış küçük egzersizlerle süreç kolaylaştırılabilir. Ritmik yapılar ve nota değerleri, ellerle ritim çalışmaları yapılarak desteklenebilir. Temel müzikal kalıpların sık tekrarı ile öğrenme süreci güçlendirilebilir. Öğrencilere bireysel rehberlik sunulabilir ve ek çalışmalarla gelişimleri desteklenebilir. Öğrenciler, öğrendikleri teknikleri uygulayabilmek için öğretmen eşliğinde yavaş tempoda tekrar yapabilir ve küçük hedefler belirleyerek adım adım ilerleyebilir. Motivasyonlarını artırabilmek için başarılarını takip eden bireysel değerlendirme süreçlerine dâhil edilebilir.