2. TEMA: BOŞ TELLERDE YAY ÇEKME-İTME

SAB11. Müziksel Çalma

E3.8. Soru Sorma

SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği

D3. Çalışkanlık, D4. Dostluk

OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık

VİY.2.2.1. Boş tellerde yay çekme-itme hareketleriyle çalabilme

a) Yay çekme-itme hareketlerini çözümler.

b) Boş tellerde yay çekme ve itme hareketlerini uygularken duruş ve tutuş pozisyonunu alır.

c) Boş tellerde yay çekme-itme hareketlerini çalgıya özgü tekniklerle kullanır.

ç) Boş tellerde yay çekme-itme hareketlerini müziksel bileşenlerle ilişkilendirerek uygular.

Boş Tellerde Yay Çekme-İtme Hareketleri

çekme, itme, yay

Öğrenme çıktıları; kontrol listesi ve performans görevi ile ölçülebilir. Performans görevi olarak öğrencilerden 2 kişilik gruplar hâlinde öğretmenin belirlediği ritmik kalıplarla yay çekme-itme egzersizleri yapılan kısa bir sunum gerçekleştirmeleri istenebilir. Performans görevleri, analitik dereceli puanlama anahtarı ve gözlem formu ile değerlendirilebilir.

Bu tema kapsamında öğrencilerin viyolada doğru duruş ve tutuş tekniğini bildikleri ve yay hareketlerini görseller ve öğretmen yönergeleriyle öğrenmeye açık oldukları kabul edilir.

Öğretmen, öğrencilerin viyola tutuş ve yay hareketleriyle ilgili mevcut bilgilerini anlayabilmeleri için birkaç temel soru sorabilir. Örneğin: “Yayın çalgıya nasıl temas edebildiğini hiç gözlemleyebildiniz mi?”, “Yayı hareket ettirebilirken kolun hangi açıda durabilmesi gerektiğini bilebiliyor musunuz?” gibi sorularla öğrencilerin konuya dair ön bilgileri değerlendirilebilir. Ayrıca öğrencilerden geçmişte görebildikleri veya duyabildikleri yay teknikleri hakkında yorum yapabilmeleri istenerek rehberlik sağlanabilir. Bu süreçte öğretmen, öğrencilerin bilgi düzeyine uygun başlangıç noktalarını belirleyebilir.

Öğrencilere “Bir musluğu açıp kapatırken kolunuzun hareketi nasıl önemliyse bir yayı hareket ettirirken de kol pozisyonunuz önemlidir. Sizce kolun duruşu, yayın çalgı üzerindeki hareketini nasıl etkileyebilir?” veya “Bir fırçayla boyama yaparken fırçayı tutuş şekliniz sonucu nasıl etkileyebilir? Bu durum, bir yayla müzik yaparken de benzer bir etki yaratabilir mi?” gibi günlük hayattan örneklerle viyolada yay hareketlerinin önemine dikkat çekilebilir.

VİY.2.2.1

Öğrencilere boş tellerde yay çekme-itme hareketleri gösterilerek derse başlanır.Viyola  yayının yapısı ve boş tellerde yay çekme-itme tekniğinin önemi anlatılır. (SDB2.1). Öğrencilere, profesyonel viyola sanatçılarının performanslarından kısa videolar izletilerek görsel-dijital okuryazarlık becerileri desteklenir. Öğrenciler tarafından etkileşimli tahtadaki  kendi kişisel klasörlerine bu videoları harici bellek vasıtasıyla kopyalayıp kaydedilir (OB2).  Yay tutuşu ve bilek hareketlerinin önemi açıklanır. Öğrencilere, yay çekme-itme sırasında  karşılaşabilecekleri hatalar sorularak düşünmeleri sağlanır. Öğrencilerin gözlem yeteneğini geliştirmek için öğretmen tarafından yay çekme-itme hareketleri adım adım gösterilir. Öğretmenin hareketleri dikkatlice gözlemlenir. (KB2.2). Yayın tel üzerindeki konumunun ve basınç miktarının nasıl değiştiği görsel olarak anlatılır (OB4). Öğrencilerin önce yay  tutuşları kontrol edilerek bireysel olarak denemeler yapılır. Öğrenciler, açık tellerde yay  çekme-itme egzersizlerine başlatılır. Boş tellerde yay çekme-itme hareketleri çözümlenir. Bu süreçte öğrencilerin yay pozisyonu ve kol açısını doğru uygulamasına rehberlik edilir. Öğrenciler tarafından çalgıya özgü duruş ve tutuş pozisyonu alınır. Yay hızının, basıncının ve açısının ses kalitesine etkisi üzerinde durulur. Grup çalışmalarına yönlendirilerek iş  birliği içerisinde senkronize yay çekme-itme çalışmaları yapılır (D3.4.1). Grup çalışmaları  sırasında öğrencilerden birbirine destek olması ve iş birliği yapabilmeleri beklenir (D4.1,  SDB2.2) ve yay hareketleri planlı bir şekilde kontrol edilir (D3.2). Bu çalışmalar çalgıya özgü  teknikleri kullanarak yapılır. Öğrencilere yay hareketlerini analiz etmeleri için yavaşlatılmış  performans videoları izletilir. Dijital platformlardan yararlanılarak ünlü sanatçıların yay teknikleri incelenip not alınır (OB2). Verilen çalışmalar müziksel bileşenlerine göre çalınır. Öğrenciler birbirlerine soru sorarak yay çekme-itme çalışmaları sırasında karşılaştıkları zorlukları değerlendirir (E3.8). Performans görevi olarak 2 kişilik gruplar hâlinde öğretmenin  belirlediği ritmik kalıplarla yay çekme-itme egzersizleri yapılan kısa bir sunum gerçekleştirmeleri istenebilir. Performans görevleri, analitik dereceli puanlama anahtarı ve gözlem  formu ile değerlendirilebilir.

Zenginleştirme sürecinde "Yay Yarışı" oyunu oynatılabilir. Öğrenciler, metronoma uygun olarak belirlenen tempoda yaylarını çekip-iterek senkronize olmaya çalışır. Kim en düzenli ve hatasız çalarsa puan kazanabilir.

Destekleme sürecinde öğrencilerden öğretmeni taklit ederek yay tutuş ve duruşunu doğru bir şekilde uygulamaları, ayna karşısında kendilerini izleyerek çalışmaları ve öğretmen rehberliğinde yavaş tempoda çalışmalar yapılması istenebilir.