4. TEMA: ÇALGIMDA TEMEL DAVRANIŞLAR (VİYOLA)
KB1. Temel Beceriler
E3.2. Odaklanma, E2.5. Oyunseverlik
SDB2.1. İletişim
D3. Çalışkanlık, D12. Sabır
OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık
VİY.1.4.1. Viyolada duruş-tutuş pozisyonunu tanıyabilme
Viyolada Duruş ve Tutuş Pozisyonu
duruş, pozisyon, tutuş
Öğrenme çıktıları; kontrol listesi ve performans görevi ile ölçülebilir. Performans görevi olarak öğrencilerden öğrendikleri doğru viyola tutuşu ve yay kullanımı tekniklerini sınıf önünde uygulayarak kısa bir performans sergilemeleri istenir. Performans görevleri, analitik dereceli puanlama anahtarı ve gözlem formu ile değerlendirilebilir.
Bu tema kapsamında öğrencilerin temel koordinasyon ve dikkat becerilerine sahip olduğu, görselleri ve öğretmen yönergelerini takip ederek çalgıyı doğru duruş ve tutuş pozisyonlarına getirebileceği kabul edilmektedir.
Öğretmen, öğrencilerin viyolayı doğru tutuş ve duruş bilgilerini anlayabilmeleri için birkaç temel soru sorabilir. Örneğin: "Bir müzik aletini çalarken doğru oturuş nasıl olabiliyor?", "Çalgıyı rahatça tutabilmek için neler yapmak gerekir?" gibi sorularla öğrencilerin mevcut bilgi düzeyleri değerlendirilebilir. Daha sonra öğrencilerin bireysel olarak viyolayı ellerine alıp kısa süreli tutuş denemeleri yapabilmeleri istenebilir. Bu süreç, öğrencilerin çalgıyı rahat ve doğru bir şekilde tutabilmeleri için ne kadar bilgi ve deneyime sahip olabildiklerini belirleyebilmeye yardımcı olabilir.
Öğrencilere "Bir bisiklet sürerken dengede durmanın en önemli noktası nedir?" veya "Bir kalemi doğru tutamazsak yazı yazmak zorlaşabilir mi?" gibi sorular yöneltilerek viyolayı doğru tutabilmenin çalmadaki önemi üzerinde durulabilir. Günlük hayatta denge ve tutuş gerektiren etkinliklerle viyola çalma arasında bağlantı kurularak doğru duruş ve tutuşun müzikal performansı nasıl etkileyebileceği üzerine düşünmeleri sağlanabilir. Öğrencilerden spor yaparken veya resim çizerken kullandıkları duruşları ve ellerindeki araçları tutma biçimlerini viyola çalmaya benzetmeleri istenebilir. Bu sayede doğru tutuş ve duruşun çalgı üzerindeki etkisi daha somut bir şekilde anlamlandırılabilir.
VİY.1.4.1
Viyola çalgısını çalarken en önemli adımlardan biri, onu doğru ve dengeli bir şekilde tutmaktır. Öğretmen, viyolanın omuzda nasıl dengede duracağını, çeneliğin nasıl kullanılacağını ve sol elin pozisyonunu gösterir ve öğrencilerin gözlem yapmaları sağlanır (KB2.2). Öğrencilerin çalgıyı rahat ve doğru şekilde tutabilmek için odaklanıp dikkatli olmaları ve verilen yönergeleri takip etmeleri beklenir (E3.2). Öğrencilere viyolanın nasıl tutulması gerektiğini anlatan şemalar ve görseller gösterilir. Böylece öğrenciler, görsellerden bilgi çıkarma becerisi kazanır (OB4). Öğrenciler sırayla viyolalarını ellerine alarak çenelik yardımıyla doğru tutuş denemeleri yaparlar. Bu sayede gayretli olmanın hedeflere ulaşma üzerindeki etkisini fark etmeleri sağlanır (D3.1.2). Öğretmen bireysel düzeltmeler yaparak her öğrencinin viyolayı rahatça tutmasını sağlar. Öğretmen, yayın sapının başparmak ve diğer parmaklarla nasıl kavranacağını açıklar ve öğrencileri tek tek kontrol ederek doğru tutuş için rehberlik eder (SDB2.1). Öğrenciler yay kullanımını öğrenmek için sabırlı ve dikkatli olma eğilimi geliştirirler (D12.1). Öğrencilerin doğru yay tutuşunu kazanabilmek için düzenli çalışmaları gerektiğini fark etmeleri sağlanır (D3.2). Öğrenciler, eğitim videoları izleyerek doğru yay tutuşunu öğrenebilir. Ayrıca dijital simülasyonlar veya etkileşimli uygulamalar kullanarak sanal ortamda yay hareketlerini taklit edebilirler. Öğrencilerin beğendikleri videoları kendi kişisel klasörlerine etkileşimli tahtayı kullanarak kopyalamaları sağlanır (OB2). Öğrencilerin birbirine uyum sağlayabilmesi için oyun olarak öğrenciler yaylarını havada tutarak "yay yürüyüşü" yapar. Komut verildiğinde yaylarını sağa ve sola hareket ettirerek reflekslerini geliştirirler (E2.5).Öğretmen, performans görevi olarak öğrencilerden öğrendikleri doğru viyola tutuşu ve yay kullanımı tekniklerini sınıf önünde uygulayarak kısa bir performans sergilemelerini ister.
Zenginleştirme sürecinde öğrencilere profesyonel viyolacıların duruş ve tutuş tekniklerini gösteren videolar izletilerek model alınması sağlanabilir.
Destekleme sürecinde öğretmen öğrencilerin viyola tutuşlarını bireysel olarak gözlemleyip hatalarını düzelterek gelişimlerine katkı sağlayabilir ayrıca öğrencilere ayna karşısında kendi duruş ve tutuşlarını gözlemleme alışkanlığı kazandırılabilir.