T.C. MİLLÎ EĞİTİM
BAKANLIĞI
Temada öğrencilerin viyola çalgısının yapısal özelliklerini tanıyabilmeleri amaçlanmaktadır.
Ders Saati
15
Kavramsal Beceriler

KB1. Temel Beceriler

Eğilimler

E1.1. Merak, E2.5. Oyunseverlik

Programlar Arası Bileşenler
Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri

SDB2.1. İletişim

Değerler

D3. Çalışkanlık, D13. Sağlıklı Yaşam

Okuryazarlık Becerileri

OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık

Disiplinler Arası İlişkiler
Türkçe, Görsel Sanatlar, Beden Eğitimi, Oyun ve Müzik
Beceriler Arası İlişkiler
KB2.2. Gözlemleme
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri

VİY.1.3.1. Viyola çalgısını tanıyabilme

İçerik Çerçevesi

Çalgımı Tanıyorum

Anahtar Kavramlar

özellik, viyola, yapısal

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme)

Öğrenme çıktıları, kontrol listesi ve performans görevi ile ölçülebilir. Performans görevi olarak öğrencilerden viyolanın bölümleri ile ilgili şema ya da poster gibi bir materyal hazırlamaları istenir. Performans görevleri, analitik dereceli puanlama anahtarı ve gözlem formu ile değerlendirilebilir.

Öğrenme-Öğretme Yaşantıları
Temel Kabuller

Bu tema kapsamında öğrencilerin görselleri inceleyerek nesneler arasındaki farkları ayırt edebildikleri kabul edilir. Öğrencilerin seslerin kalınlık ve incelik farklarını duyabildikleri ve temel eşleştirme, boyama ve oyunlaştırılmış etkinliklere katılım sağlayabildikleri kabul edilmektedir

Ön Değerlendirme Süreci

Öğretmen, öğrencilerin viyola ve diğer yaylı çalgılar hakkındaki mevcut bilgilerini değerlendirebilmek amacıyla sınıfta sorular sorabilir. Örneğin: "Viyola adını daha önce duyabildiniz mi?", "Hiç yaylı bir çalgı görebildiniz mi?", "Bir çalgının farklı bölümleri hangi amaçla kullanılabiliyor?" gibi sorular yöneltilerek öğrencilerin konuya dair ön bilgileri belirlenmeye çalışılabilir. Ayrıca viyola ve diğer yaylı çalgıların görselleri gösterilerek öğrencilerden farklarını tahmin edebilmeleri istenebilir. Bu süreç, öğrencilerin viyolanın bölümlerine ve ses özelliklerine dair algılarını anlayabilmeye ve hangi öğrencilerin ek desteğe ihtiyaç duyabileceğini belirleyebilmeye yardımcı olabilir.

Köprü Kurma

Öğrencilere "Günlük hayatta bir nesnenin parçalarını tanıyabilmek neden önemlidir?" veya "Bir bisikletin parçalarını bilemezsek onu nasıl kullanabiliriz?" gibi sorular yöneltilerek viyolanın bölümlerini öğrenebilmenin çalgıyı çalarken neden önemli olabileceği üzerine düşünmeleri sağlanabilir. Ayrıca "Bir yapbozun parçalarını doğru yerleştirebilmek nasıl bütün bir resmi oluşturabiliyorsa viyolanın bölümlerini bilebilmek de çalgıyı doğru kullanabilmemizi nasıl sağlayabilir?" sorusu ile viyolanın yapı ve işlevleri arasındaki bağlantıya dikkat çekilebilir. Öğrencilerden "Arabaların farklı büyüklükte olabilmesi hızlarını ve sürüş hissini nasıl etkileyebilir? Peki, yaylı çalgıların büyüklüğü seslerini nasıl değiştirebilir?" gibi sorular üzerine düşünmeleri istenebilir. Böylece öğrencilerin viyolanın fiziksel yapısını ve ses özelliklerini günlük hayatlarındaki deneyimlerle ilişkilendirerek anlamlandırabilmeleri beklenebilir.

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları

VİY.1.3.1

Öğrencilere viyolanın büyük bir görseli gösterilir ve bölümleri (gövde, klavye, teller, burgular, eşik, f delikleri, yay, çenelik, kuyruk vb.) tanıtılır (SDB2.1). Viyolanın bölümlerinin isimleri sorulup öğrencilerin viyolanın bölümlerini merak etmeleri sağlanır (E1.1.). Öğrencilerle birlikte viyolanın her bölümünün ne işe yaradığı açıklanır. Dersin eğlenceli bir ortamda işlenmesi adına öğrencilere viyolanın bölümlerinin isimlerinin bulunduğu kartlar verilir. Bölüm isimlerini doğru şekilde viyola görseli üzerinde eşleştirmeleri istenir (E2.5). Sonrasında öğrencilere viyola resmi dağıtılıp bölümlerini boyama etkinliği düzenlenebilir. Öğretmen tarafından viyolanın açık tellerinden sesler çıkararak öğrencilere dinletilir. Öğrencilerin gözlem yapmaları beklenir (KB2.2). Öğrenciler arasında sesin kalın mı ince mi olduğu tartışılır ve hissettikleri paylaşılır. Daha sonra öğrencilerle yeni bir oyun daha oynanabilir. Çocuklara viyola sesi duyduklarında ayakta durmaları başka bir ses duyduklarında oturmaları söylenip hem spor yapmanın hem de bilgi öğrenmelerinin sosyalleşerek gerçekleşmesi sağlanır (D13.2.1).Öğrencilerin çalışmalarda aktif rol almaları ve grupla çalışma becerisi sergilemeleri beklenilir (D3.4.1). Viyola, keman, çello ve kontrbasın görselleri gösterilir. Viyola çalgısını görsellerden ayırt etmeleri beklenilir (OB4). Öğrencilerden bu çalgıları büyüklük, ses rengi ve kullanım alanları açısından karşılaştırmaları istenir. Öğretmen, keman ve viyolanın boyut ve ses farklarını açıklayarak öğrencilerle birlikte bir karşılaştırma tablosu oluşturur. Öğrenciler gördükleri tabloları etkileşimli tahtada bulunan şahsi klasörlerine bir harici bellek vasıtasıyla kopyalarlar (OB2). Performans görevi olarak öğrencilerden viyolanın bölümleri ile ilgili şema ya da poster gibi bir materyal hazırlamaları istenir. Sürecin sonunda öğretmen gözlem formu ya da dereceli puanlama anahtarı ile süreci değerlendirebilir.

Farklılaştırma
Zenginleştirme

Öğrenciler, viyolanın bölümleriyle ilgili bir dijital etkileşimli simülasyon veya animasyon izleyerek çalgının yapısal özelliklerini daha ayrıntılı inceleyebilirler. Ayrıca viyolanın farklı bölümlerinden çıkarılan seslerin örneklerini dinleyerek bu seslerin müzik içindeki rolünü keşfetmeleri sağlanabilir. İleri bir etkinlik olarak viyola ve diğer yaylı çalgıların görselleri üzerinde sürükle-bırak eşleştirme oyunları oynanabilir. Proje çalışmaları kapsamında öğrenciler, viyolanın tarihçesi ve kullanım alanları üzerine kısa bir sunum hazırlayarak sınıf arkadaşlarına sunabilirler. Ayrıca öğrencilerden seçilen bir yaylı çalgının (viyola, keman, çello ya da kontrbas) bölümlerinin hangi malzemeden yapıldığını araştırarak küçük bir poster hazırlamaları istenebilir. Böylece öğrenciler, viyola ve diğer yaylı çalgıların özelliklerini hem işitsel hem görsel hem de yaratıcı yollarla daha iyi anlayabilirler.

Destekleme

Destekleme sürecinde hafıza oyunları veya viyola bölümlerini eşleştirme kartları hazırlanabilir. Öğrenciden viyola bölümlerini içeren basit bir el işi etkinliği ya da eğlenceli bir boyama çalışması yapması istenebilir.