2. TEMA: TAKSİM ÇALIŞMALARI

SAB12. Müziksel Yaratıcılık

E3.2. Odaklanma, E3.3. Yaratıcılık

SDB2.1. İletişim

D4. Dostluk

OB2. Dijital Okuryazarlığı

UD.8.2.1. Öğrendiği makamları kullanarak ud ile taksim yapabilme

a) Ud ile açış ve taksim yapabilme amacını belirler.

b) Ud ile yapacağı makam dizilerini seçer.

c) Seçtiği makam dizileri ile taksim çalışmaları yapar.

Doğaçlama

makam, taksim, Türk müziği, ud

Öğrenme çıktıları; akran değerlendirme formu, öz değerlendirme formu ve kısa cevaplı sorulardan oluşan çalışma kâğıtları ile değerlendirilebilir. Seçeceği makamlarda taksim yapmayı konu alan performans görevi verilebilir. Verilen performans görevi, analitik dereceli puanlama anahtarı ve gözlem formu ile değerlendirilebilir.

Öğrencilerin makam uygulamaları ve nüans uygulamaları ile ilgili öğrenme çıktılarına sahip oldukları kabul edilmektedir.

Öğrencilerden öğrendikleri makamlar arasında hangilerini çalmayı sevdikleri sorulabilir. Bu makamların icrası sırasında hangi yönlerinin ilgilerini çektiğini tartışmaları istenebilir. Nüans basamakları içinden hangilerini duymayı ve çalmayı istedikleri sorularak örneklendirmeleri stenebilir. Doğaçlama çalma ile ilgili bilgilendirme yapılabilir.

?kod=D4.2Öğrencilere müzik teorisi ve icra uygulamalarının hemen hepsinin bir çeşit anahtar olduğu ifade edilerek başlanabilir. Hiçbir icracının -teknik becerinin ön planda olduğu bölümler dışında- doğaçlama bir ezgi çalarken ya da duygularını içinden geldiği gibi ifade ederken “Burada legato çalacağım.“ ya da “Burada üçlemeler ile birlikte mordan kullanacağım.“ şeklinde düşünceler ile doğaçlama yapmadığı ifade edilebilir. Taksim kültürünün icra edilen makama dair kendi içinde üslup özellikleri olsa da en önemli özelliğinin duygu aktarımı ve duygu ifadesi sırasındaki lineerlik (continiuum) olduğu aktarılabilir. Hayatlarımızda her duygunun ve sürecin anlara özgü özellikleri olduğu ve bunların iyi-kötü yanlarının olabileceği vurgulanabilir. Mükemmellik ya da kusursuzluğun mümkün olmadığını, bunun tüm icra, icracı, ses kayıt teknolojileri süreçleri için geçerli olduğu ifade edilebilir. Yüksek koşullanmanın bazen güzellikler ortaya çıkarsa da an içinde kalarak kendini yargılamadan duygu ve düşüncelerini ifade etmenin icracılık bakımından olumlu sonuçları olabileceği anlatılabilir. Teknik beceri temelli çalışma ve alıştırmaların müziğin tamamı olmadığı fakat birçok noktada gerek çalgıya dair gerekse icracıya dair engelleri ortadan kaldırdığı Michel Petrucciani örneği üzerinden aktarılabilir. Bilişsel ve duygusal düzlem arasında dengeli bir bağlam oluşturabilmenin hayatın her alanında karşılaştığımız iyi-kötü, olumlu-olumsuz tüm duygu durumlarında da işimizi kolaylaştırdığı düşüncesini zihinsel olarak yapılandırmaları sağlanabilir.

UD.8.2.1

Taksim kavramının genel özellikleri anlatılır. Usta icracılar tarafından yapılan taksimler dinletilip öğrencilerin gözlem yapması ve odaklanması sağlanır (KB2.2, E3.2). Ardından sevdiği icracının sanat hayatını dijital ortamda araştırması ve bir sunum hazırlaması istenir (OB2). Ardından taksimin temel amaçlarından mızrap kontrolü, parmak pozisyonu, teknik beceri, duygusal aktarım gibi unsurları belirlemeleri istenir. Bu süreç, öz değerlendirme formu kullanılarak değerlendirilebilir. Daha sonra taksim yapmak üzere öğrendikleri makamlardan birini seçmeleri beklenir. Bu süreç, kısa cevaplı sorulardan oluşan çalışma kâğıdı kullanılarak değerlendirilebilir. Öğrencileri küçük gruplara ayırarak seçtikleri makamlarda açış ve taksim çalışmalarını birbirleriyle (SDB2.1) etkileşim içinde yapmaları ve ardından sunmaları istenir (E3.3, D4.2). Bu süreç, akran değerlendirme formu ve seçeceği makamlarda taksim yapmayı konu alan performans görevi verilerek değerlendirilebilir. Verilen performans görevi, analitik dereceli puanlama anahtarı ve gözlem formu ile değerlendirilebilir.

Öğrencilere kısa film gibi dijital bir içerik izletilebilir. Hissettikleri duygulara yönelik bir makam seçip seçtikleri makamda taksim yapmaları istenebilir.

Usta icracılar tarafından yapılan taksimler sık sık tekrarlanarak dinletilebilir. Taksime hazırlık için öğrendiği makamların dizilerini usulsüz (serbest) olarak çalmaları istenebilir. Öğrenci kendi gelişim sürecini takip edebilmesi için kendi çaldığı bölümleri kaydedip dinlemesi sağlanabilir. Uzun solfej veya bona çalışmaları yerine kısa ve tekrar eden motifler çalıştırılabilir.