4. TEMA: PİYANODA NİHAVENT MAKAMI

SAB11. Müziksel Çalma

E1.1. Merak, E1.5. Kendine Güvenme (Öz Güven)

SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık)

D3. Çalışkanlık

OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB2. Dijital Okuryazarlık

PYN.7.4.1. Nihavent makamına yönelik eseri çalabilme

a) Nihavent makamına yönelik eseri çözümler.

b) Nihavent makamına yönelik eser çalmada duruş ve tutuş pozisyonu alır.

 c) Nihavent makamına yönelik eser çalmada çalgıya özgü teknikleri kullanır.

ç) Nihavent makamına yönelik eserin müziksel bileşenlerini uygular.

Piyano Çalgısı Üzerinde Makam Çalışmaları

dizi, makam

Öğrenme çıktıları; gözlem formu, öz değerlendirme ve dereceli puanlama anahtarı ile ölçülebilir. Performans görevi kapsamında öğrenciden nihavent makamında yazılmış kısa bir eser veya etüdü dijital kaynaklardan araştırarak çözümlemesi, farklı müzikal yorumları karşılaştırarak kendi çalımına yansıtması ve eseri teknik doğrulukla, çalgıya özgü tekniklerle ve müziksel bileşenlere uygun biçimde icra etmesi istenebilir. Performans görevi, dereceli puanlama anahtarı ve gözlem formu kullanılarak değerlendirilebilir.

Öğrencilerin makam öğreniminde temel piyano teknikleri, nota bilgisi, akor yapıları ve temel müzikal ifadeleri hakkında yeterli bilgiye sahip oldukları kabul edilmektedir.

Öğrencilere “makam“ kavramı hakkında kısa bir hatırlatma yapılır ve daha önce herhangi bir makamla karşılaşıp karşılaşmadıkları sorularla ön bilgileri yoklanır. Ardından nihavent makamına ait bir ezgi dinletilerek öğrencilerin bu makamı tanıyıp tanımadıkları, melodideki karakteristik duyumu fark edip etmedikleri gözlemlenir. “Bu ezgi sizce neşeli mi, hüzünlü mü?“, “Batı müziğindeki majör ya da minör dizilere benziyor mu?“ gibi sorularla işitsel sezgileri desteklenebilir.

Nihavent makamındaki melodik geçişler ve süslemeler, bir hikâyenin anlatımına benzetilebilir. Günlük hayatta bir arkadaşımıza hikâye anlatırken yaptığımız vurgu ve tonlamalar örnek verilebilir, makamların kişide bıraktığı etki örnekler ile açıklanabilir.

PYN.7.4.1

Nihavent makamına yönelik eserin çalınması sürecinde öğrenciler eserin notalarını dijital müzik platformlarından inceleyip farklı versiyonlarını dinleyerek çeşitli müzikal yorumları keşfederler (D3.3,OB2). Öğrenciler nihavent makamı dizisini öğrenmeye nasıl başlayacaklarını ve bu makamın müzikal bileşenlerini anlatılır (OB1). Öğrenciden nihavent makamına yönelik eserin çözümlenmesi istenir. Bu süreçte merak duyguları devreye girer ve öğrenciler, makamın özelliklerini anlamak için araştırmalar yaparak derinlemesine öğrenirler (E1.1). Öğrenciler nihavent makamını çalmada duruş ve tutuş pozisyonu alır ve çalgıya özgü teknikleri kullanır. Öğrenciler, eser içerisinde nihavent makamını özelliklerini anlar. Eseri müziksel bileşenlere uygun bir şekilde çalmaya başladıklarında öz güvenleri, daha belirgin hâle gelir (E1.5,OB9). Performans görevi kapsamında öğrenciden nihavent makamında yazılmış kısa bir eser veya etüdü dijital kaynaklardan araştırarak çözümlemesi, farklı müzikal yorumları karşılaştırarak kendi çalımına yansıtması ve eseri teknik doğrulukla, çalgıya özgü tekniklerle ve müziksel bileşenlere uygun biçimde icra etmesi istenir. Öğrenci; makamın karakteristik özelliklerini kısaca tanımlayabileceği sözlü bir sunum, yazılı açıklama ya da kısa video anlatımı da hazırlayabilir. Performans görevi, dereceli puanlama anahtarı ve gözlem formu kullanılarak değerlendirilebilir.

Öğrencilerin hazır bulunuşluk, ilgi ve öğrenme stilleri dikkate alınarak bunlara ilişkin etkinlik/ materyal hazırlanabilir. Nihavent makamını daha derinlemesine analiz etmeleri, makamın farklı varyasyonlarını yaratmaları, özgün yorumlar geliştirmeleri ve grup çalışmaları ile eser üzerinde daha ileri düzeyde ifade becerileri kazanmaları sağlanabilir.

Nihavent makamı dizisinin ve eserinin temel müzik bileşenlerini daha basit parçalarla ve adım adım tekrarlar yaparak öğretmek, ritmik ve melodik yapıların pekişmesini sağlamak için faydalı olabilir. Oyun, canlandırma yapma gibi etkinliklerden ve görsel eşleştirme kartlarından yararlanılabilir. Gösterip yaptırma tekniğinden sık sık yararlanılabilir. Nihavent makamı dizisinin ve eserinin temel müzik bileşenlerini daha basit parçalarla ve adım adım tekrarlar yaparak öğretmek, ritmik ve melodik yapıların pekişmesini sağlamak için faydalı olabilir.