2. TEMA: PİYANODA TEKNİK 3

SAB11. Müziksel Çalma

E1.1. Merak, E1.5. Kendine Güvenme (Öz Güven), E2.5. Oyunseverlik

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)

D3. Çalışkanlık

OB9. Sanat Okuryazarlığı

PYN.5.2.1. Senkoplu ritimleri eser veya etüt içinde çalabilme

a) Senkoplu ritimlerin yer aldığı eser veya etüdü çözümler.

b) Senkoplu ritimleri çalmada duruş ve tutuş pozisyonu alır.

c) Senkoplu ritimleri çalmada çalgıya özgü teknikleri kullanır.

ç) Senkoplu ritimlerin müziksel bileşenlerini uygular.

PYN.5.2.2. Do majör, sol majör ve fa majör dizilerini bir ve iki oktav çalabilme

a) Do majör, sol majör ve fa majör dizilerini bir ve iki oktav olarak çözümler.

b) Do majör, sol majör ve fa majör dizilerini bir ve iki oktav çalmada duruş ve tutuş pozisyonu alır.

c) Do majör, sol majör ve fa majör dizilerini bir ve iki oktav çalmada çalgıya özgü teknikleri kullanır.

ç) Do majör, sol majör ve fa majör dizilerini bir ve iki oktav müziksel bileşenlerini uygular.

 PYN.5.2.3. İki ve üç bağlı notaları eser veya etüt içinde çalabilme

a) İki ve üç bağlı notaların yer aldığı eser veya etüdü çözümler.

b) İki ve üç bağlı notaları çalmada duruş ve tutuş pozisyonu alır.

c) İki ve üç bağlı notaları çalmada çalgıya özgü teknikleri kullanır.

ç) İki ve üç bağlı notaların müziksel bileşenlerini uygular.

PYN.5.2.4. Dört el için yazılmış etüt veya eseri çalabilme

a) Dört el için yazılmış etüt veya eseri çözümler.

b) Dört el için yazılmış etüt veya eseri çalmada duruş ve tutuş pozisyonu alır.

c) Dört el için yazılmış etüt veya eserde çalgıya özgü teknikleri kullanır.

ç) Dört el için yazılmış etüt veya eserin müziksel bileşenlerini uygular.

 PYN.5.2.5. Üç sesli akorlara yönelik etüt çalabilme

a) Üç sesli akorların yer aldığı etüdü çözümler.

b) Üç sesli akorları çalmada duruş ve tutuş pozisyonu alır.

c) Üç sesli akorları çalmada çalgıya özgü teknikleri kullanır.

ç) Üç sesli akorların müziksel bileşenlerini uygular.

Piyanoda Ritim Kalıpları

Piyanoda Geniş Aralıklı Nota Çalma

Piyanoda Dört El İçin Yazılmış Eser veya Etüt Çalma

 Piyanoda Üç Sesli Akor Çalma

akor, oktav, ritim

Öğrenme çıktıları; gözlem formu, öz değerlendirme ve dereceli puanlama anahtarı ile ölçülebilir. Performans görevi olarak öğrenciden senkoplu ritimleri eser veya etüt içinde doğru duruş ve tutuş pozisyonu ile çalgıya özgü teknikleri kullanarak çalması istenebilir. Performans görevi; öz değerlendirme formu, dereceli puanlama anahtarı ve gözlem formu kullanılarak değerlendirilebilir.

Önceki derslerde öğrencilerin piyano ve müzik bileşenleri ile ilgili temel bilgileri özümsedikleri kabul edilmektedir.

Öğrencilere senkop içeren kısa ritmik örnekler dinletilerek bu ritimlerin ne zaman beklenti dışı bir vuruşta duyulduğu sorulabilir; ardından bu kalıpların alkış ya da vurmalı çalgılarla canlandırılması istenerek öğrencilerin senkop algısı gözlemlenebilir. Gam bilgisi değerlendirmesinde ise öğrencilerden do, sol ve fa majör dizilerini bir oktav çalmaları istenerek ellerin pozisyonu, geçişleri ve nota bilgileri değerlendirilir. Ardından bu diziler iki oktav hâlinde çalındığında parmak geçişleri ve klavye hâkimiyetleri detaylı biçimde izlenebilir.

Bir takım oyunundaki stratejiler gibi piyano çalma da doğru zamanlama, iş birliği ve uyum gerektiren durumlarla ilişkili olup öğrencilerin müziksel düşünme becerilerini geliştirir. Örneğin yürüyüş yaparken adımların uyum içinde atılması, bir aracı kullanırken hızın ve frenlerin doğru zamanlaması gibi ritmik düzenler müzikle olan bağlantıyı güçlendirir. Sosyal etkinliklerde takım çalışması yaparken de her bireyin birbirinin hareketlerini ve zamanlamasını doğru bir şekilde takip etmesi, piyano çalmada iki elin uyum içinde çalışmasına benzer şekilde iş birliği ve uyumu gerektirebilir.

PYN.5.2.1

Öğrencilere senkoplu ritimlerin günlük hayatta nasıl karşılaştıklarıyla ilgili örnekler verilir, böylece ritimlerin anlamını daha iyi kavramaları sağlanır (SDB1.1). Ritim tahtası üzerinde senkoplu ritimleri çalma yarışı gibi oyunlaştırılmış bir etkinlik düzenlenir. Bu etkinlik, öğrencilerin öz güvenlerini geliştirir ve senkoplu ritimleri çalarken daha rahat olmalarını sağlar (E2.5). Senkoplu ritimleri eser veya etüt içinde çözümler. Çözümleme öğretmen rehberliğinde yapılabilir. Çözümleme tamamlandıktan sonra öğrenciden duruş ve tutuş pozisyonu alması ve çalgıya özgü teknikleri kullanması istenir. Öğrenciler önce basit senkoplu örnekleri eser veya etüt içerisinde müzik bileşenlerine uygun çalar (OB9). Performans görevi olarak öğrenciden senkoplu ritimleri eser veya etüt içinde doğru duruş ve tutuş pozisyonu ile çalgıya özgü teknikleri kullanarak çalması istenir. Öğrenci, müzik bileşenlerine uygun biçimde ritmik ve dinamik ifadeleri uygular ve senkoplu ritimleri tanıdığını gösterecek şekilde performans görevini sesli ya da yazılı olarak açıklayabilir. Performans görevi; öz değerlendirme formu, dereceli puanlama anahtarı ve gözlem formu kullanılarak ölçülebilir.

PYN.5.2.2

Öğrencilere bu üç majör dizisinin günlük hayatta hangi müziklerde yer aldığını sorularak öğrencilerin merak duygularını artırmak ve bu dizilerin ne kadar yaygın olduğunu anlamalarını sağlamak amaçlanır (E1.1). Öğrenciler do majör, sol majör, ve fa majör dizilerini bir ve iki oktav olmak üzere çözümler. Çözümleme tamamlandıktan sonra öğrenciden doğru duruş ve tutuş pozisyonu alması ve çalgıya özgü teknikleri kullanması istenir. Öğrencilere bu dizilerin bir oktav ve iki oktav hâlinde çalınması için oyunlaştırılmış bir etkinlik düzenlenir (E2.5). Öğrenciler, öğretmenin verdiği bir nota ile aynı notayı çalarak doğru tonları keşfederler. Öğrenciler ezgisel yapıya uygun bir şekilde önce tek oktav olarak çalarak parmak tekniklerini güçlendirir (OB9). İki oktavda çalmaya geçerek daha geniş bir piyano alanını kullanma becerisi kazanırlar. Bu çalışma ile öğrencilerin öz güvenlerini artırır (E1.5). Performans görevi olarak öğrenciden do majör, sol majör ve fa majör dizilerini bir ve iki oktav hâlinde doğru duruş ve tutuş pozisyonu ile çalgıya özgü teknikleri kullanarak çalması istenir. Performans göre öz değerlendirme formu, dereceli puanlama anahtarı ve gözlem formu kullanılarak değerlendirilir.

 PYN.5.2.3

Öğrenciler dijital müzik notaları üzerinde gösterilen iki ve üç bağlı notaların görselleriyle tanıştırılır. Öğrenci iki ve üç bağlı notaların yer aldığı eser veya etüdü çözümler. Çözümleme öğretmen rehberliğinde yapılabilir. Öğrenciden duruş ve tutuş pozisyonu alması istenir. Öğrenciler, ekrandan gördükleri bağlı notaları doğru şekilde piyano üzerinde çalmaya çalışarak görsel anlama becerilerini geliştirirler. Öğrenciler eser veya etüt içerisinde yer alan iki ve üç bağlı notaları çalmada çalgıya özgü teknikleri doğru kullanır ve ezgisel yapıya uygun çalar (OB9).

PYN.5.2.4

Dört el için yazılmış bir etüt veya eseri çalabilme becerisini geliştirmek amacıyla öğrenciler, grup çalışması yaparak birlikte çalmaya teşvik edilir (D4.1). Eser veya etüdün temel yapısı ve dört el tekniği hakkında öğrencilerle sohbet edilerek merakları uyandırılır (E1.1). Öğrenciden dört el için yazılmış etüt veya eseri çözümlemesi istenir. Bu aşamada öğrenciler sadece kendi bölümlerini değil aynı zamanda diğer bölümleri de dinleyerek analiz yapar. Öğrenciden duruş ve tutuş pozisyonu alması ve çalgıya özgü teknikleri kullanması istenir. Öğrenciler, eserin belirli bölümlerini öğrenmek için küçük gruplara ayrılır ve her grup, kendi kısmını dikkatlice çalışır (D3.4). Bu süreçte her öğrencinin öz güveninin artması sağlanır. Öğrenci dört el için yazılmış etüt veya eseri müzik bileşenlerine uygun çalar (OB9). Performans görevi olarak öğrenciden dört el için yazılmış bir etüt veya eseri grup çalışması içerisinde kendi bölümünü doğru duruş ve tutuş pozisyonuyla ve çalgıya özgü teknikleri kullanarak çalması istenir. Performans görevi; öz değerlendirme formu, dereceli puanlama anahtarı ve gözlem formu ile değerlendirilebilir.

PYN.5.2.5

Üç sesli akorların yapısı (majör, minör) hakkında kısa bir bilgi verilir ve öğrencilerin bu akorları tanımaları sağlanır. Öğrenciler üç sesli akorlara yönelik etüdü çözümler. Çözümleme tamamlandıktan sonra öğrenciden duruş ve tutuş pozisyonu alması ve çalgıya özgü teknikleri kullanması beklenir. Öğrenciler akorları parmak pozisyonlarına göre çalmaya yönelik pratik yaparlar. Öğrencilerden önce tek tek akorları çalması ardından bu akorları birleştirerek basit bir melodiyle eşlik etmesi istenir. Öğrenciler üç sesli akorlara yönelik etüdü müzik bileşenlerine uygun çalar (OB9). Öz güven kazanmaları için öğretmen, her öğrencinin ilerlemesini destekler ve doğru çalmadıklarında cesaretlendirici geri bildirimler verir (E1.5). Bu süreç hem teknik becerilerin gelişmesini hem de öğrencilerin piyano çalmaya olan sevgilerini pekiştirmelerini sağlar. Performans görevi olarak öğrenciden üç sesli akorlara yönelik etüdü doğru duruş ve tutuş pozisyonu ile çalgıya özgü teknikleri kullanarak çalması istenir. Performans görevi; öz değerlendirme formu, dereceli puanlama anahtarı ve gözlem formu ile değerlendirilir.

Öğrencilerin hazır bulunuşluk, ilgi ve öğrenme stilleri dikkate alınarak bunlara ilişkin etkinlik/ materyal hazırlanabilir. Farklı ritmik desenler ve akor çeşitliliğiyle öğrencinin teknik becerilerini geliştirmeye odaklanarak daha hızlı ve dinamik bir şekilde müziksel ifadeyi keşfetmelerine olanak tanıyacak etütler ve özgün kompozisyon çalışmaları yapılabilir.

Senkoplu ritimler, majör diziler, bağlı notalar, üç sesli akorlar gibi konularda adım adım açıklamalar, görsel ve işitsel materyaller kullanılarak öğrencilerin ritmik kavramları ve teknik becerileri pekiştirilecektir. Oyun, canlandırma yapma gibi etkinliklerden ve görsel eşleştirme kartlarından yararlanılabilir. Gösterip yaptırma tekniğinden sık sık yararlanılabilir.