1. TEMA: PİYANODA TEMEL KAVRAMLAR 3

SAB11. Müziksel Çalma

KB2.7. Karşılaştırma

E1.1. Merak, E1.5. Kendine Güvenme (Öz Güven), E2.5. Oyunseverlik

SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık

D3. Çalışkanlık, D7. Estetik

OB9. Sanat Okuryazarlığı

PYN.5.1.1. 5/8‘lik ve 6/8‘lik ölçü biriminde yazılan eser veya etüdü çalabilme

a) 5/8‘lik ve 6/8‘lik ölçü biriminde yazılan eser veya etüdü çözümler.

b) 5/8‘lik ve 6/8‘lik ölçü biriminde yazılan eser veya etüdü çalmada duruş ve tutuş pozisyonu alır.

c) 5/8‘lik ve 6/8‘lik ölçü biriminde yazılan eser veya etüdü çalmada çalgıya özgü teknikleri kullanır.

ç) 5/8‘lik ve 6/8‘lik ölçü biriminde yazılan eser veya etüdün müziksel bileşenlerini uygular.

PYN.5.1.2. Üçleme nota biriminin farkını karşılaştırabilme

a) Üçleme nota biriminin özelliklerini belirler.

b) Üçleme nota biriminin benzerliklerini listeler.

c) Üçleme nota biriminin farklılıklarını listeler.

PYN.5.1.3. Artikülasyon işaretlerini eser veya etüt içinde çalabilme

a) Artikülasyon işaretlerini eser veya etüdü çözümler.

b) Artikülasyon işaretlerini çalmada duruş ve tutuş pozisyonu alır.

c) Artikülasyon işaretlerini çalmada çalgıya özgü teknikleri kullanır.

ç) Artikülasyon işaretlerinin müziksel bileşenlerini uygular.

PYN.5.1.4. Fa ve sol anahtarında ek çizgide yer alan notaları eser veya etüt içinde çalabilme

a) Fa ve sol anahtarında ek çizgide yer alan notaların yer aldığı eser veya etüdü çözümler.

b) Fa ve sol anahtarında ek çizgide yer alan notaları çalmada duruş ve tutuş pozisyonu alır.

c) Fa ve sol anahtarında ek çizgide yer alan notaları çalmada çalgıya özgü teknikleri kullanır.

ç) Fa ve sol anahtarında ek çizgide yer alan notaların müziksel bileşenlerini uygular.

Piyanoda Farklı Ölçü Birimlerini Kavrama

Piyanoda Farklı Ritim Kalıplarını Kavrama

Müzik İşaretlerini Piyano Üzerinde Kavrayabilme

 Fa ve Sol Anahtarlarında Yer Alan Notaların İki Oktav Şeklinde Çalma

müzik işareti, oktav, ölçü birimi, ritim kalıbı

Öğrenme çıktıları; gözlem formu, öz değerlendirme formu ve dereceli puanlama anahtarı ile ölçülebilir. Performans görevi kapsamında öğrenciden üçleme nota birimini içeren kısa bir ritmik alıştırma veya etüdü çözümleyip çalgıya özgü teknikle doğru ve akıcı biçimde çalması istenebilir. Performans görevi, dereceli puanlama anahtarı ve gözlem formu kullanılarak değerlendirilebilir.

Öğrencilerin temel müzik teorisi bilgisi, nota okuma becerisi, ritmik ve melodik yapıların farkındalığı, müzikal ifadeyi doğru kullanma gibi temel müziksel kavramları ve becerileri edinmiş oldukları kabul edilmektedir.

Öğrencilere 5/8 ve 6/8 ölçü kalıplarının ritmik yapısı örneklerle dinletilerek aralarındaki farkı sezgisel olarak ayırt etmeleri istenebilir. Öğrencilerin bu ölçülerde yazılmış basit ritmik alıştırmalar gösterilerek alkış ya da beden perküsyonu eşliğinde tekrar etmeleri sağlanabilir. Aynı şekilde üçleme nota kalıbı da örneklenerek ikili ve dörtlü bölmelerle farkı hakkında öğrencilerle kısa bir karşılaştırmalı tartışma yapılabilir. Artikülasyon işaretlerine yönelik olarak staccato, legato ve aksanlı notaların görselleri gösterilip tanınırlığı ölçülebilir; ardından bu işaretlerin piyano üzerinde uygulandığı kısa motifler öğrencilere dinletilerek hangi artikülasyonun kullanıldığı sorulabilir.

Öğrencilere günlük hayattan ritmik örnekler verilebilir. Örneğin bir yürüyüşte veya araba kullanırken duyulan ritmik desenler (5/8‘lik veya 6/8‘lik ölçüler), müzikal ifadelerin günlük konuşmalarla paralellikleri (artikülasyon işaretleri) ve ek çizgideki notaların kullanımı ile bir müzik aletini öğrenmek, notalarla ilgili görsel materyallerde fark etmek gibi somut örnekler arasında ilişki kurulabilir.

PYN.5.1.1

Öğrencilere 5/8’lik ve 6/8‘lik ölçü yapısının temelleri öğretilir. 5/8‘lik ölçünün 2+3, 3+2 gibi alt gruplara ayrılabileceği anlatılır. Öğrenci, bu ölçü biriminde yazılan motifleri eser veya etüt içinde çözümleyerek duruş ve tutuş pozisyonu alır ve çalgıya özgü teknikleri kullanır. Öğrenciler etüt veya eser içindeki motifleri doğru şekilde çalabilmek için bu ölçüyü adım adım keşfederler. İlk aşamada öğrenciler yavaş tempoda çalışarak motifleri doğru bir şekilde yerleştirmeyi öğrenir, ardından tempo artırılarak çalma becerileri geliştirilmeye başlanır. Öğrenci her adımı dikkatle tamamlayarak disiplinli çalışmanın başarı üzerindeki etkisini fark eder (D3.2). Farklı ritmik grupları çalarak veya şarkı söyleyerek 5/8‘lik ve 6/8‘lik ölçüye dair eğlenceli bir bağ kurmak, öğrencilerin öz güven kazanmalarına yardımcı olur (E1.5). 5/8‘lik ve 6/8‘lik ölçü birimini eser veya etüt içerisinde müzik bileşenlerine uygun çalar (OB9). Performans görevi kapsamında öğrencilerin 5/8‘lik ve 6/8‘lik ölçü kalıplarını içeren kısa bir eser veya etüdü çözümleyerek ritmik yapı farklarını açıklamaları ve ardından teknik doğrulukla müziksel ifadeye uygun biçimde çalmaları istenir. Öğrenci, ölçü kalıplarını 2+3 ve 3+2 şeklinde gruplandırarak kendi anlayışını basit görsel ya da sözlü bir anlatımla ifade eder. Performans görevi süreci, öğretmenin hazırladığı dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.

 PYN.5.1.2

Üçleme nota biriminin öğrendiği diğer nota değerlerine göre özellikleri belirler. Öğrencilere üçleme ve diğer nota değerleri arasındaki farkları anlamaları için etkileşimli sorular ve görsel örneklerle açıklamalar yapılır ve merak etmeleri sağlanır (OB4, E1.1). Üçleme nota biriminin öğrendiği diğer nota değerlerine göre benzerliklerini listeler. Bu aşamada benzerlikler örnekler ile öğrencilere verilir ve süreç pekiştirilir. Öğrencilerin öz güven kazanmalarını sağlamak amacıyla yavaş tempo ile alıştırmalar yapılır ve her öğrenciye bireysel olarak geri bildirim verilir ve farklılıklar listelenir (E1.5). Performans görevi kapsamında öğrenciden üçleme nota birimini içeren kısa bir ritmik alıştırma veya etüdü çözümleyip çalgıya özgü teknikle doğru ve akıcı biçimde çalması istenir. Öğrenci, üçleme ile diğer nota değerleri arasındaki farkları açıklayan kısa bir sözlü sunum ya da yazılı karşılaştırma tablosu hazırlar. Bu karşılaştırmayı çaldığı örneklerle destekler. Performans görevi, dereceli puanlama anahtarı ve gözlem formu kullanılarak değerlendirilebilir.

PYN.5.1.3

Öğrenciler artikulasyon işaretlerini (legato, staccato, akcent vb.) eser veya etüt içerisinde doğru bir şekilde uygulayabilmek için etkileşimli bir öğrenme sürecine dâhil edilir. Artikülasyon işaretlerini eser veya etüt içinde çözümler ve duruş, tutuş pozisyonu alır ve çalgıya özgü teknikleri kullanır. Öğrencilerin merak duygusu tetiklenerek her artikülasyon işaretinin müzikal ifadeye nasıl etki ettiğini keşfetmeleri sağlanır (E1.1). Artikülasyon işaretlerini müzikal bir ifadeyle sunarken yaratıcılıklarını geliştirme fırsatı bulurlar (D7.2). Öğrenciler öz güven kazanarak bu işaretleri kendi çalım tarzlarına adapte etmeye başlarlar (E1.5). Ardından, ritmik oyunlar ve grup çalışmaları ile artikülasyon işaretlerini doğru ve eğlenceli bir şekilde uygulamaları teşvik edilir (E2.5). Öğrenciler artikülasyon işaretlerini eser veya etüt içinde müzik bileşenlerine uygun çalar (OB9). Performans görevi olarak öğrencilerden farklı artikülasyon işaretlerini (legato, staccato, akcent vb.) içeren kısa bir eser ya da etüdü çözümlemesi, ardından çalgıya özgü tekniklerle ve müzikal ifadeye uygun şekilde icra etmesi istenir. Öğrenci, her artikülasyonun çalma üzerindeki etkisini kısa bir sözlü açıklama ya da afiş/poster ile sunabilir. Ayrıca grup çalışması yoluyla arkadaşlarıyla birlikte oluşturduğu kısa bir uygulama (iki farklı artikülasyonun karşılaştırmalı uygulanışı) sınıf içinde sergilenebilir. Performans görevi, öz değerlendirme formu ve dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir.

PYN.5.1.4

Öğrencilerin merak duygusunu uyandırmak amacıyla ek çizgideki notaların müzikal ifade üzerindeki önemini keşfetmeleri sağlanır. Her iki anahtarın notaları ve ek çizgilerin işlevi hakkında açıklamalar yapılırken öğrencilere bu notaların nerelerde kullanıldığını, nasıl okunup çalındığını anlamaya yönelik çeşitli örnekler verilir. Öğrenci fa ve sol anahtarında ek çizgide yer alan notaları çözümleyerek duruş ve tutuş pozisyonu alır ve çalgıya özgü teknikleri kullanır (SDB1.1). Öz güven kazanmaları için notaları yavaş tempoda çalarak alıştırmalar yaparak öğretmenden bireysel geri bildirim alırlar (E1.5). Ardından oyun tabanlı etkinlikler ile öğrenciler bu notaları eğlenceli bir şekilde pekiştirebilir (E2.5). Grup çalışmaları ve karşılıklı çalma etkinlikleri, öğrencilerin ek çizgideki notaları doğru bir şekilde okuma ve çalma becerilerini geliştirirken öğrenciler birbirlerine destek olarak müzikal ifadelerinde öz güven kazanır ve oyun yoluyla öğrenme sürecine katkıda bulunur. Öğrenciler fa ve sol anahtarı ek çizgide yer alan notaları müzik bileşenlerine uygun çalar (OB9).

Öğrencilerin hazır bulunuşluk, ilgi ve öğrenme stilleri dikkate alınarak bunlara ilişkin etkinlik/ materyal hazırlanabilir. Farklı ölçü birimlerinde (5/8, 6/8 vb.)eserlerin hızlı tempolarla çalınması, üçleme nota birimiyle yaratıcı ritmik kompozisyonlar yapılması, artikülasyon işaretlerini uygulayarak özgün performanslar sergilemeleri ve ek çizgideki notaları daha karmaşık eserlerde kullanarak derinlemesine analiz yapmaları sağlanabilir.

Oyun, canlandırma yapma gibi etkinliklerden ve görsel eşleştirme kartlarından yararlanılabilir. Gösterip yaptırma tekniğinden sık sık yararlanılabilir. Temposu yavaşlatılmış alıştırmalar, görsel ve işitsel destek materyalleri, adım adım rehberlik ve bireysel geri bildirimler sağlanarak öğrenilen kavramların daha iyi pekiştirilmesi ve güvenli bir şekilde uygulanması sağlanabilir.