2. TEMA: PİYANODA SESLENDİRME

SAB11. Müziksel Çalma

E1.1. Merak, E2.2. Sorumluluk, E2.5. Oyunseverlik

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB3.1. Uyum

OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB4. Görsel Okuryazarlık, OB9. Sanat Okuryazarlığı

PYN.2.2.1. Do notasının kalın ve ince oktavlarını çalabilme

a) Do notasının kalın ve ince oktavlarında çalınacak eseri çözümler.

b) Do notasını kalın ve ince oktavlarında çalgıya özgü duruş ve tutuş pozisyonu alır.

c) Do notasının kalın ve ince oktavlarında çalgıya özgü teknikleri kullanır.

ç) Do notasının kalın ve ince oktavlarının müziksel bileşenlerini uygular.

PYN.2.2.2. Sağ ve sol elde ayrı ayrı do dizisinde 5 parmak çalabilme

a) Sağ ve sol elde ayrı ayrı do dizisinde 5 parmak çalınacak eseri çözümler.

b) Sağ ve sol elde ayrı ayrı do dizisinde 5 parmak duruş ve tutuş pozisyonu alır.

c) Sağ ve sol elde ayrı ayrı do dizisinde 5 parmak çalgıya özgü teknikleri kullanır.

ç) Sağ ve sol elde ayrı ayrı do dizisinde 5 parmak müziksel bileşenlerini uygular.

PYN.2.2.3. Sağ ve sol elde aynı anda do dizisinde 5 parmak çalabilme

a) Sağ ve sol elde aynı anda do dizisinde 5 parmak çalınacak eseri çözümler.

b) Sağ ve sol elde aynı anda do dizisinde 5 parmak duruş ve tutuş pozisyonu alır.

c) Sağ ve sol elde aynı anda do dizisinde 5 parmak çalgıya özgü teknikleri kullanır.

ç) Sağ ve sol elde aynı anda do dizisinde 5 parmak müziksel bileşenlerini uygular.

Nota Üzerinde Kalın ve İnce Oktavları Çalma

5 Parmak Dizi Seslendirme

dizi, oktav

Performans görevi olarak öğrencilerden sağ ve sol el ile aynı anda do, re, mi, fa ve sol notalarını teknik ve müzikal açıdan doğru biçimde çalarken eş zamanlı olarak her notanın adını yüksek sesle söylemeleri istenir. Öğrencinin piyano çalgısında oktav çalabilme ve 5 parmak dizi çalabilme becerilerinin ölçümünde gözlem formu ya da bütüncül dereceli puanlama anahtarı kullanılabilir.

Öğrencilerin piyano çalgısı üzerinde 5 parmak dizi çalabilmek için psikomotor becerilerinin olduğu kabul edilmiştir.

Öğrencilerin temel müziksel farkındalıkları, el koordinasyon düzeyleri ve piyano üzerindeki hâkimiyetlerine ilişkin hazır bulunuşluklarını belirlemeye yönelik etkinliklere yer verilebilir. Öğrencilere piyano klavyesi üzerinde belirli tuşlar gösterilerek “Bu tuşlardan hangisi do notası olabilir?“ sorusu yöneltilebilir; böylece öğrencilerin nota yerlerini tanıyıp tanımadıkları gözlemlenebilir. Ardından öğrencilere aynı do notasının farklı ses yüksekliklerindeki (kalın ve ince) örnekleri dinletilerek “İki ses arasında nasıl bir fark duyuyorsunuz?“ sorusuyla işitsel algıları ölçülebilir. Sağ ve sol elleriyle basit düzeyde tek ses çıkarma çalışmaları yaptırılarak öğrencilerin iki el kullanımı ve temel koordinasyon becerileri değerlendirilebilir.

Görsel sanatlar dersinde basamaklı desenler çizme veya beden eğitimi dersinde basamaklardan inip çıkma gibi etkinlikler yoluyla öğrencilerin parmaklarını notalar arasında sırayla hareket ettirmeyi “merdiven gibi“ hayal edebilmeleri sağlanarak köprü kurulabilir.

PYN.2.2.1

Öğretmenin piyano eşliğini dinleyerek istenilen ritimde kalın ve ince oktavdaki tüm do notalarının yerleri gösterilir. Öğrencilerden eseri çözümlemeleri istenir. Eser çözümleme sürecinde öğretmen öğrencilere rehberlik eder. Çözümleme tamamlandıktan sonra öğrenciden duruş ve tutuş pozisyonu alması istenir. Öğrenciye do notalarının konumları tekrar tekrar gösterilir. Öğrenciden do notalarının konumlarını doğru bir şekilde göstermesi, çalgıya özgü teknikleri kullanması ve müziksel bileşenlere uygun çalması istenir (OB9, E2.2). Kontrol listesi veya gözlem formu ile süreç değerlendirmesi yapılabilir.

PYN.2.2.2

Öğrenciden sağ ve sol elin ayrı ayrı kullanıldığı 5 parmak do dizisinin yer aldığı eseri çözümlemesi istenir. Eser çözümleme sürecinde öğretmen öğrencilere rehberlik eder. Çözümleme tamamlandıktan sonra öğrenciden duruş ve tutuş pozisyonu alması istenir. Öğrenciden sağ el için ayrı, sol el için ayrı olacak şekilde do, re, mi, fa ve sol notalarını çalgıya özgü teknik ve müzik bileşenlerine uygun çalması istenir (E2.2). Öğrenciye notaları sırasıyla çalmada bir düzen olduğu fark ettirilir. Piyanoda yer alan notaların çalınanlarla sınırlı olmadığı ve geniş bir nota yelpazesine sahip olduğu aktarılır (OB1, OB4, E1.1). Performans görevi kapsamında öğrenciden sağ ve sol el için ayrı ayrı do, re, mi, fa ve sol notalarını teknik olarak doğru, akıcı ve müzik bileşenlerine uygun biçimde çalması istenir. Kontrol listesi veya gözlem formu ile süreç değerlendirmesi yapılabilir.

PYN.2.2.3

Öğrenciden sağ ve sol elin aynı anda kullanıldığı 5 parmak do dizisini çalmada eseri çözümlemesi istenir. Çözümleme sonunda öğrenciden duruş ve tutuş pozisyonu alması istenir. Öğrenciden do, re, mi, fa, ve sol notalarını sağ ve sol el ile aynı anda çalgıya özgü teknik ve müzik bileşenlerine uygun bir şekilde çalarken aynı zamanda notaların ismini söylemesi istenir (SDB1.2). Öğrenciden öğretmenin ders esnasında anlık belirleyeceği komutu çıkıcı notalar veya inici notalar diyerek oyun tarzında uygulaması istenir ve öğrencinin amacına ulaşması için planlı ve etkili bir yol haritası çizmesi beklenir (E2.5, D3.2). Öğrendiği bilgiyi öğretmen eşliğinde tekrar etmesi istenir (SDB3.1). Kontrol listesi veya gözlem formu ile süreç değerlendirmesi yapılabilir. Performans görevi olarak öğrencilerden sağ ve sol el ile aynı anda do, re, mi, fa ve sol notalarını teknik ve müzikal açıdan doğru biçimde çalarken eş zamanlı olarak her notanın adını yüksek sesle söylemeleri istenir. Kontrol listesi veya gözlem formu ile süreç değerlendirmesi yapılabilir.

Öğrencilerin hazır bulunuşluk, ilgi ve öğrenme stilleri dikkate alınarak bunlara ilişkin etkinlik/ materyal hazırlanabilir. 5 parmak do dizisinden sonra parmak geçişlerinin olduğuna dair öğretmen gösterimi yapılabilir. Dizi çalımının belirli ritimler eşliğinde yapılması sağlanabilir.

Oyun, canlandırma yapma gibi etkinlikler ve görsel eşleştirme kartlarından yararlanılabilir. Gösterip yaptırma tekniğinden sık sık yararlanılabilir.