3. TEMA: NEYDE MAKAMLAR VE UYGULAMALARI 7

SAB11. Müziksel Çalma

E3.2. Odaklanma

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)

D12. Sabır

OB1. Bilgi Okuryazarlığı

NEY.8.3.1. Segâh makamında Türk müziği eserlerini çalabilme

a) Segâh makamında Türk müziği eserlerini çözümler.

b) Doğru duruş ve tutuş pozisyonu alır.

c) Çalgıya özgü teknikleri kullanır.

ç) Ezgisel yapıya uygun olarak segâh makamında Türk müziği eserlerini çalar.

Segâh Makamında Türk Müziği Eserleri

makam, ney, Türk müziği

Temadaki öğrenme çıktıları; gözlem formu, analitik dereceli puanlama anahtarı, kontrol listesi ve performans görevi kullanılarak değerlendirilebilir. Performans görevi olarak tema içeriğinde öğrendiği makamlardan iki tanesini seçip kendi melodilerini oluşturmaları istenebilir. Performans görevi, gözlem formu veya kontrol listesi ile değerlendirilebilir.

Öğrencilerin bir önceki temadaki Türk müziğinde yer alan makamlarda ney ile Türk müziği eserleri seslendirebilme ile ilgili öğrenme çıktılarına sahip oldukları kabul edilir.

Öğrencilerden daha önce öğrendikleri makamlar ve makamların ney üzerinde uygulanması ile ilgili hazırlık soruları sorulabilir. Öğrencilerin işitme özelliklerine göre bu kavramları ne düzeyde tanıdığı belirlenebilir. Öğrencilerin ilgi ve ihtiyaçlarını tespit etmek için çalışma kâğıtları kullanılabilir.

Önceki temalarda öğrendiği makamlarla yeni öğreneceği makamlar arasında benzerlikleri ifade etmeleri istenebilir. Daha önce öğrendiği makamlarla ortak olan aralıklar veya türkülerin melodik yapılarını karşılaştırmaları istenerek ilişki kurmaları sağlanabilir.

NEY.8.3.1

Öğretmen tarafından segâh makamından oluşan Türk müziği eserleri uygulamalı olarak gösterilip dinlettirildikten sonra öğrencilerden eserleri çözümlemeleri beklenir. Segâh makamının genel özellikleri anlatılarak, makamın dizisi gösterilip solfeji yapılır ve öğrencilerin odaklanıp makamın genel özelliklerini yorumlamaları sağlanır (OB1, E3.2). Daha sonra öğretmen, segâh makamından oluşan etüt ve Türk müziği eserlerini uygun bona ve solfej tekniklerini kullanarak sergiler. Öğrenciler, öğretmen tarafından yapılan bona ve solfeji inceleyip etüt ve Türk müziği eserlerinin uygun teknikleri kullanarak önce bona ardından solfejini sergiler (KB2.14, SAB10). Seslendireceği segâh makamındaki etüt ve Türk müziği eserlerinde kullanacağı parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak gösterilir. Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin etütleri çalabilmeleri için neye özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları istenir. Segâh makamının belirgin şekilde algılanması için uzun seslerden oluşan etütler ve Türk müziği eserleri, öğretmen tarafından doğru teknik ile ezgisel yapıya uygun olarak çalınır. Öğrencilerin gözlemlerinden sonra eserleri ve etütleri ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları istenerek çalışmalarında sabırlı olmaları gerektiği vurgulanır (D12.3). Süreç sonunda performans görevi olarak tema içeriğinde öğrendiği makamlardan iki tanesini seçip kendi melodilerini oluşturmaları istenebilir. Performans görevi, gözlem formu veya kontrol listesi ile değerlendirilebilir.

Öğrenciler, küçük gruplara ayrılarak bir grup eseri ney ile seslendirirken diğer grup, eserin solfejini yapabilir. Türk müziği teori uygulama dersinde segâh makamında öğrendikleri eserleri ney ile çalmaları istenebilir.

Her öğrencinin gelişimi takip edilerek bireysel geri bildirimler verilebilir. Öğretmenin yardımı ile makamların barındırdığı seslerden oluşan etütler sık tekrar edilebilir. Eserler ve etütler metronom aleti ile yavaşlatılarak çalınabilir.