3. TEMA: NEYDE MAKAMLAR VE UYGULAMALARI 4

SAB11. Müziksel Çalma

E3.2. Odaklanma

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)

D12. Sabır

OB1. Bilgi Okuryazarlığı

NEY.7.3.1. Hüseyni makamında Türk müziği eserlerini çalabilme

a) Hüseyni makamında Türk müziği eserlerini çözümler.

b) Doğru duruş ve tutuş pozisyonu alır.

c) Çalgıya özgü teknikleri kullanır.

ç) Ezgisel yapıya uygun olarak hüseyni makamında Türk müziği eserlerini çalar.

 NEY.7.3.2. Hicaz makamında Türk müziği eserlerini çalabilme

 a) Hicaz makamında Türk müziği eserlerini çözümler.

 b) Doğru duruş ve tutuş pozisyonu alır.

c) Çalgıya özgü teknikleri kullanır.

ç) Ezgisel yapıya uygun olarak hicaz makamında Türk müziği eserlerini çalar.

Hüseyni ve Hicaz Makamlarında Türk Müziği Eserleri

makam, ney, Türk müziği

Temadaki öğrenme çıktıları; gözlem formu, analitik dereceli puanlama anahtarı, kontrol listesi ve performans görevi kullanılarak değerlendirilebilir. Performans görevi olarak hüseyni ve hicaz makamlarında kendi melodilerini oluşturmaları istenebilir. Performans görevi, gözlem formu veya kontrol listesi ile değerlendirilebilir.

Öğrencilerin önceki temalarda yer alan çargâh, kürdi ve uşşak makamlarında etütlerin, Türk müziği eserlerini çalabilme ve Türk müziğinde yer alan usullerden nim sofyan, semai ve sofyan usullerinde ney ile Türk müziği eserlerini çalabilme ile ilgili öğrenme çıktılarına sahip oldukları kabul edilir.

Öğrencilerin neyde makam uygulamaları ile ilgili öğrenme çıktılarına yönelik daha önce neyde öğrendikleri makamlar ile ilgili örnek eserler icra etmeleri istenebilir.

Önceki temalarda öğrendiği makamlarla yeni öğreneceği makamlar arasında benzerlikleri ifade etmeleri sağlanabilir. Daha önce öğrendiği makamlarla ortak olan aralıkların melodik yapılarını karşılaştırmaları istenerek bağ kurmaları sağlanabilir.

NEY.7.3.1

Öğretmen tarafından hüseyni makamından oluşan Türk müziği eserleri uygulamalı olarak gösterilip dinlettirildikten sonra öğrencilerden eserleri çözümlemeleri beklenir. Hüseyni makamının genel özellikleri anlatılarak, makamın dizisi gösterilip solfeji yapılır ve öğrencilerin odaklanıp makamın genel özelliklerini kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, E3.2). Daha sonra öğretmen, hüseyni makamından oluşan etüt ve Türk müziği eserlerini uygun bona ve solfej tekniklerini kullanarak sergiler. Öğrenciler, öğretmen tarafından yapılan bona ve solfeji inceleyip, etüt ve Türk müziği eserlerinin uygun teknikleri kullanarak önce bona ardından solfejini sergiler (KB2.14, SAB10). Seslendireceği hüseyni makamındaki etüt ve Türk müziği eserlerinde kullanacağı parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak gösterilir. Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin etütleri çalabilmeleri için neye özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları istenir. Hüseyni makamının belirgin şekilde algılanması için uzun seslerden oluşan etütler ve Türk müziği eserleri, öğretmen tarafından doğru teknik ile ezgisel yapıya uygun olarak seslendirilir. Öğrencilerin gözlemledikten sonra eserleri ve etütleri ezgisel yapıya uygun olarak seslendirmeleri istenerek çalışmalarında sabırlı olmaları gerektiği vurgulanır (D12.3, OB1). Çalışmalar analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

NEY.7.3.2

Öğretmen tarafından hicaz makamından oluşan Türk müziği eserleri uygulamalı olarak gösterilip dinlettirildikten sonra öğrencilerden eserleri çözümlemeleri beklenir. Hicaz makamının genel özellikleri anlatılarak, makamın dizisi gösterilip solfeji yapılır ve öğrencilerin odaklanıp makamın genel özelliklerini kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, E3.2). Daha sonra öğretmen, hicaz makamından oluşan etüt ve Türk müziği eserlerini uygun bona ve solfej tekniklerini kullanarak sergiler. Öğrenciler, öğretmen tarafından yapılan bona ve solfeji inceleyip, etüt ve Türk müziği eserlerinin uygun teknikleri kullanarak önce bona ardından solfejini sergiler (KB2.14, SAB10). Seslendireceği hüseyni makamındaki etüt ve Türk müziği eserlerinde kullanacağı parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak gösterilir. Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin etütleri çalabilmeleri için neye özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları sağlanır. Hicaz makamının belirgin şekilde algılanması için uzun seslerden oluşan etütler ve Türk müziği eserleri, öğretmen tarafından doğru teknik ile ezgisel yapıya uygun olarak çalınır. Öğrencilerin gözlemledikten sonra eserleri ve etütleri ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları istenerek çalışmalarında sabırlı olmaları gerektiği vurgulanır (D12.3). Süreç sonunda performans görevi olarak uşşak, hüseyni ve hicaz makamlarında kendi melodilerini oluşturmaları istenebilir. Performans görevi, gözlem formu veya kontrol listesi ile değerlendirilebilir.

Öğrenciler küçük gruplara ayrılarak bir grup, eseri ney ile seslendirirken diğer grup, eserin solfejini yapabilir. Türk müziği teori uygulama dersinde hüseyni ve hicaz makamlarında öğrendikleri eserleri ney ile çalmaları istenebilir.

Her öğrencinin gelişimi takip edilerek bireysel geri bildirimler verilebilir. Öğretmenin yardımı ile makamların barındırdığı seslerden oluşan etütler sık tekrar edilebilir. Eserler ve etütler metronom aleti ile yavaşlatılarak çalınabilir.