T.C. MİLLÎ EĞİTİM
BAKANLIĞI
Temanın içeriğini neyde kullanılan dil teknikleri ile ilgili etütleri bağsız (non legato), bağlı (legato) kısa-kesik (staccato) şeklinde çalabilme oluşturmaktadır. Bu doğrultuda neyde dil teknikleri ile etütleri çalabilmeleri için belirlenen öğrenme çıktılarına ulaşılması amaçlanır.
Ders Saati
18
Alan Becerileri

SAB11. Müziksel Çalma

Eğilimler

E3.2. Odaklanma

Programlar Arası Bileşenler
Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)

Değerler

D12. Sabır

Okuryazarlık Becerileri

OB1. Bilgi Okuryazarlığı

Disiplinler Arası İlişkiler
Türkçe, Sosyal Bilgiler
Beceriler Arası İlişkiler
SAB10. Müziksel Söyleme, KB2.2. Gözlemleme, KB2.14. Yorumlama Becerisi
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri

NEY.7.1.1. Farklı nota sürelerinde yazılmış etütleri non legato çalabilme

a) Non legato tekniğini çözümler.

b) Doğru duruş ve tutuş pozisyonu alır.

c) Çalgıya özgü teknikleri kullanır.

ç) Etütleri yapısına uygun olarak non legato çalar.

NEY.7.1.2. Farklı nota sürelerinde yazılmış, etütleri legato çalabilme

a) Legato tekniğini çözümler.

b) Doğru duruş ve tutuş pozisyonu alır.

c) Çalgıya özgü teknikleri kullanır.

ç) Etütleri yapısına uygun olarak legato çalar.

NEY.7.1.3. Farklı nota sürelerinde yazılmış, etütleri staccato, çalabilme

a) Staccato tekniğini çözümler.

 b) Doğru duruş ve tutuş pozisyonu alır.

c) Çalgıya özgü teknikleri kullanır.

ç) Etütleri yapısına uygun olarak staccato çalar.

İçerik Çerçevesi

Neyde nüans ve vibrato teknikleri kullanılır.

Anahtar Kavramlar

ney, nüans, vibrato

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme)

Temadaki öğrenme çıktıları; gözlem formu, analitik dereceli puanlama anahtarı, kontrol listesi ve performans görevi kullanılarak değerlendirilebilir. Performans görevi olarak seçtikleri bir Türk müziği eserini öğrendiği nüans ve vibrato tekniklerini uygulayarak çalmaları istenebilir. Performans görevi gözlem formu veya kontrol listesi ile değerlendirebilir.

Öğrenme-Öğretme Yaşantıları
Temel Kabuller

Öğrencilerin bir önceki temada yer alan Türk müziğindeki uşşak makamında ney ile etüt ve Türk müziği eserlerini çalabilme ile ilgili öğrenme çıktılarına sahip oldukları kabul edilir.

Ön Değerlendirme Süreci

Nüans teriminin müzikte ne anlama geldiği ile ilgili ön öğrenmeleri var ifade etmeleri istenebilir. Hava kontrolünün Ney'de tonun kalitesini nasıl etkilediği konusunda tecrübelerini icra etmesi istenebilir. Vibrato tekniği veya teknikleri hakkında bildiği uygulamalar varsa bunları icra etmesi istenebilir.

Köprü Kurma

Öğrencilere neyde nüans ile ilgili aşağıdaki soru sorulabilir.

• Gündelik yaşamda, bir insanın ses tonunun veya konuşma tarzının duygu yansıttığını fark ettiğiniz anlar var mı? Bu soruyla öğrenciler neydeki nüansları, bir kişinin sesindeki değişimlerle veya ses tonunun sakin ya da sinirli olmasıyla kıyaslayarak bağ kurmaları sağlanabilir.

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları

NEY.7.1.1

Neyde kullanılan dil tekniklerinin genel özellikleri anlatılarak, etütler, öğretmen tarafından non legato (bağsız) olarak uygun bona ve solfej teknikleri kullanılarak sergilenir. Öğrencilerin odaklanıp, gözlemleyerek tekniği çözümlemelerinin ardından kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, KB2.2, E3.2). Öğrenciler, öğretmen tarafından bona ve solfeji yapılan etütleri inceleyip, uygun teknikleri kullanarak önce bona ardından solfejini sergiler (KB2.14, SAB10). Non legato (bağsız) olarak çalacağı etütlerde kullanacağı parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak gösterilir. Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin etütleri çalabilmeleri için neye özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları sağlanır. Non legato tekniğinin belirgin bir şekilde algılanması için etütler, öğretmen tarafından ezgisel yapıya uygun olarak çalınır. Öğrencilerin gözlemledikten sonra etütleri ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları istenerek çalışmalarında sabırlı olmaları gerektiği vurgulanır (KB2.2, D12.3). Çalışmalar gözlem formu ile değerlendirilebilir.

NEY.7.1.2

 Neyde kullanılan dil tekniklerinin genel özellikleri anlatılarak, etütler, öğretmen tarafından legato (bağlı) olarak uygun bona ve solfej teknikleri kullanılarak sergilenir. Öğrencilerin odaklanıp, gözlemleyerek tekniği çözümlemeleri ardından kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, KB2.2, E3.2). Öğrenciler, öğretmen tarafından bona ve solfeji yapılan etütleri inceleyip, uygun teknikleri kullanarak önce bona ardından solfejini sergiler (KB2.14, SAB10). Legato (bağlı) olarak çalacağı etütlerde kullanacağı parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak gösterilir. Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin etütleri çalabilmeleri için neye özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları istenir. Legato (bağlı) tekniğinin belirgin bir şekilde algılanması için etütler, öğretmen tarafından ezgisel yapıya uygun olarak çalınır. Öğrencilerin gözlemleyip kaydettikten sonra etütleri ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları istenerek çalışmalarında sabırlı olmaları gerektiği vurgulanır (KB2.2, D12.3, OB1). Çalışmalar analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

NEY.7.1.3

Neyde kullanılan dil tekniklerinin genel özellikleri anlatılarak, etütler öğretmen tarafından kısa-kesik (staccato) olarak uygun bona ve solfej teknikleri kullanılarak sergilenir. Öğrencilerin odaklanıp, gözlemleyerek tekniği çözümlemeleri ardından kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, KB2.2, E3.2). Öğrenciler, öğretmen tarafından bona ve solfeji yapılan etütleri inceleyip, uygun teknikleri kullanarak önce bona ardından solfejini sergiler (KB2.14, SAB10). Kısa-kesik (staccato) olarak çalacağı etütlerde kullanacağı parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak gösterilir. Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin etütleri çalabilmeleri için neye özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları istenir. Kısa-kesik (staccato) tekniğinin belirgin bir şekilde algılanması için etütler, öğretmen tarafından ezgisel yapıya uygun olarak çalınır. Öğrencilerin gözlemledikten sonra etütleri ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları istenerek çalışmalarında sabırlı olmaları gerektiği vurgulanır (KB2.2, D12.3). Çalışmalar kontrol listesi ile değerlendirilebilir. Performans görevi olarak seçtikleri bir Türk müziği eserini öğrendiği nüans ve vibrato tekniklerini uygulayarak çalmaları istenebilir. Performans görevi gözlem formu veya kontrol listesi ile değerlendirebilir.

Farklılaştırma
Zenginleştirme

Neyde öğrendiği nüans ve vibrato tekniklerinden oluşan etütler metronom aleti ile hızlandırılarak çalınabilir. Etütlerin yanı sıra Türk müziği eserlerini nüanslarla ve vibrato tekniği ile çalması sağlanabilir.

Destekleme

Her öğrencinin gelişimi takip edilerek bireysel geri bildirimler verilebilir. Etütler metronom aleti ile yavaşlatılarak çalınabilir.