T.C. MİLLÎ EĞİTİM
BAKANLIĞI

3. TEMA: NEYDE İKİNCİ KADEME SES ALANINDA ANA SESLER

Temanın içeriğini neyde ikinci kademe ses alanında yer alan ana sesleri (açık neva, çargâh, buselik, dügâh, rast) seslendirebilme oluşturmaktadır. Bu doğrultuda neyde ikinci kademe ses alanında yer alan ana sesleri seslendirebilmek için belirlenen öğrenme çıktılarına ulaşılması amaçlanır.
Ders Saati
17
Alan Becerileri

SAB11. Müziksel Çalma

Eğilimler

E3.2. Odaklanma

Programlar Arası Bileşenler
Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme

Değerler

D10. Mütevazilik, D12. Sabır

Okuryazarlık Becerileri

OB1. Bilgi Okuryazarlığı

Disiplinler Arası İlişkiler
Türkçe, Hayat Bilgisi
Beceriler Arası İlişkiler
KB2.2. Gözlemleme
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri

NEY.3.3.1. Açık neva, çargâh ve buselik notalarını çalabilme

a) Açık neva, çargâh ve buselik notalarını çözümler.

b) Doğru duruş ve tutuş pozisyonu alır.

c) Çalgıya özgü teknikleri kullanır.

ç) Notaları yapısına uygun olarak çalar.

NEY.3.3.2. Dügâh ve rast notalarını çalabilme

a) Dügâh ve rast notalarını çözümler.

b) Doğru duruş ve tutuş pozisyonu alır.

c) Çalgıya özgü teknikleri kullanır. ç) Notaları yapısına uygun olarak çalar.

İçerik Çerçevesi

Neyde İkinci Kademede Yer Alan Ana Sesler.

İkinci Kademede Yer Alan Ana Seslerin Çalınması.

Anahtar Kavramlar

ana sesler, ney, nota

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme)

Temadaki öğrenme çıktıları; gözlem formu, analitik dereceli puanlama anahtarı, kontrol listesi ve performans görevi kullanılarak değerlendirilebilir. Performans görevi olarak öğrencilerin açık neva, çargâh, buselik, dügâh ve rast notalarıyla kendi melodilerini oluşturup sunmaları istenebilir. Performans görevi gözlem formu veya analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirebilir.

Öğrenme-Öğretme Yaşantıları
Temel Kabuller

Öğrencilerin neyden doğru ve temiz ses elde edebildiği kabul edilmektedir. Doğru tutuş ve duruş tekniklerini sağladığı kabul edilir.

Ön Değerlendirme Süreci

Dudak pozisyonu, nefes yönü ve baş hareketi gibi incelikler öğretilerek bireysel çalışmalar desteklenebilir. Öğrencilerin neyde ikinci kademede yer alan ana sesler ile ilgili öğrenme çıktılarına yönelik hazırlık soruları sorulabilir.

Köprü Kurma

Öğrencilerin, bir önceki temada yer alan “neyden ilk ses elde etme“ öğrenme çıktısında kullandıkları parmak pozisyonuyla ilişki kurmaları istenerek, çalacakları notalardaki parmak pozisyonlarıyla bağ kurmaları sağlanabilir.

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları

NEY.3.3.1 

Öğretmen tarafından neyde açık neva, çargâh, buselik’ notalarının sesleri uygulamalı olarak gösterilip dinlettirildikten sonra öğrencilerden sesleri çözümlemeleri beklenir. Neyde ‘açık neva, çargâh, buselik’ notalarının parmak ve doğru tutuş pozisyonu öğrencilere uygulamalı olarak gösterilerek öğrencilerin odaklanıp pozisyonları kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, E3.2). Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (D10.1, SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin neyde ikinci kademede yer alan ‘açık neva, çargâh, buselik’ notalarını çalabilmeleri için neye özgü teknikleri ifade etmeleri ve kullanmaları sağlanır. İkinci kademede yer alan açık neva, çargâh, buselik, notalarının belirgin şekilde algılanması için uzun seslerden ve basit usullerden oluşan etütler, öğretmen tarafından çalınır. Öğrencilerin gözlemledikten sonra etütleri ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları istenerek çalışmalarında sabırlı olmaları gerektiği vurgulanır (D12.3, KB2.2). Süreç sonunda performans görevi olarak öğrencilerin açık neva, çargâh, buselik, notalarıyla kendi melodilerini oluşturup sunmaları istenebilir. Performans görevi; kontrol listesi, gözlem formu veya analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirebilir.

NEY.3.3.2

Öğretmen tarafından neyde dügâh ve rast notalarının sesleri uygulamalı olarak öğrencilere gösterilip dinlettirildikten sonra öğrencilerden sesleri çözümlemeleri beklenir. Ney’de dügâh ve rast notalarının parmak pozisyonları ile doğru duruş pozisyonu, öğrencilere uygulamalı olarak gösterilerek pozisyonlara odaklanmaları ve bunları kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, E3.2). Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (D10.1, SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin neyde ikinci kademede yer alan dügâh ve rast notalarını çalabilmeleri için neye özgü teknikleri ifade etmeleri ve kullanmaları sağlanır. İkinci kademede yer alan dügâh ve rast notalarının belirgin şekilde algılanması için uzun seslerden ve basit usullerden oluşan etütler, öğretmen tarafından çalınır. Öğrencilerin gözlemledikten sonra etütleri ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları istenerek çalışmalarında sabırlı olmaları gerektiği vurgulanır (D12.3, KB2.2). Süreç sonunda performans görevi olarak öğrencilerin açık neva, çargâh, buselik, dügâh ve rast notalarıyla kendi melodilerini oluşturup sunmaları istenebilir. Performans görevi; kontrol listesi, gözlem formu veya analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirebilir.

Farklılaştırma
Zenginleştirme

Bu süreçte etütler metronom aleti ile hızlandırılarak çalınabilir

Destekleme

Her öğrencinin gelişimi takip edilerek bireysel geri bildirimler verilebilir. Bu süreçte etütler metronom aleti ile yavaşlatılarak çalınabilir.