T.C. MİLLÎ EĞİTİM
BAKANLIĞI
Temanın içeriğini neyden doğru ses elde edebilme oluşturmaktadır. Bu doğrultuda neyden ses elde edebilmek için belirlenen öğrenme çıktılarına ulaşılması amaçlanır.
Ders Saati
17
Alan Becerileri

SAB11. Müziksel Çalma

Kavramsal Beceriler

KB2.14. Yorumlama

Eğilimler

E3.7. Sistematiklik

Programlar Arası Bileşenler
Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)

Değerler

D3. Çalışkanlık, D12. Sabır

Okuryazarlık Becerileri

OB1.Bilgi Okuryazarlığı, OB7. Veri Okuryazarlığı

Disiplinler Arası İlişkiler
Türkçe, Hayat Bilgisi
Beceriler Arası İlişkiler
KB2.2. Gözlemleme
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri

3.2.1. Neyden ses çıkarmadan önce dudağın alması gereken pozisyonu yorumlayabilme

 a) Dudağın alması gereken şekli inceler.

b) Doğru dudak pozisyonunu fiziksel özelliklerine göre uygular.

c) Dudağın alması gereken şekli fiziksel özelliklerine uygun olarak ifade eder.

3.2.2. Doğru tutuş, duruş ve dudak pozisyonunda neyden ses elde edebilme

a) Elde edeceği sesi çözümler.

b) Doğru tutuş, duruş ve dudak pozisyonunu sergiler.

c) Neye özgü teknikleri kullanır.

ç) Sesi, yapısına uygun olarak elde eder.

İçerik Çerçevesi

Doğru Tutuş, Duruş

Dudak Pozisyonu

Neyde Nota Seslendirme.

Anahtar Kavramlar

dudak pozisyonu, duruş, ney, ses, tutuş

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme)

Temadaki öğrenme çıktıları; gözlem formu, analitik dereceli puanlama anahtarı, kontrol listesi ve performans görevi kullanılarak değerlendirilebilir. Performans görevi olarak öğrencilerin neyden elde ettikleri sesi akort aleti ile doğru frekansta üfleyip sunmaları istenebilir. Performans görevi gözlem formu veya analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirebilir.

Öğrenme-Öğretme Yaşantıları
Temel Kabuller

Öğrencilerin bir önceki temada yer alan nefes teknikleri ile ilgili öğrenme çıktılarına sahip oldukları kabul edilir.

Ön Değerlendirme Süreci

Öğrencilerin ney'den ses elde edebilme ile ilgili Ney çalarken doğru dudak pozisyonunun, uzun süreli çalma sırasında vücuduna etkisini anlatması istenebilir. Ney çalarken doğru dudak pozisyonunu nefes alıp verme açısından değerlendirmesi istenebilir

Köprü Kurma

Neyden ses elde edebilmek için u veya ü harfini söyleterek dudakların alması gereken şekille bağ kurulması sağlanabilir. Neyi üflemeden önce, sesli veya sessiz ıslık çaldırtılarak, ıslık ile doğru nefes arasında köprü kurulması sağlanabilir.

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları

NEY.3.2.1

Dudakların hangi pozisyonda olması gerektiği ile ilgili bilgiler verilip, ney üzerinde doğru dudak pozisyonu gösterilerek öğrencilerin pozisyonu incelemeleri sağlanır (OB7). Ardından dudak pozisyonu, fiziksel özelliklere göre değişiklik gösterebileceğinden dolayı, fiziksel özelliklerine göre uygular. Daha sonra doğru dudak pozisyonu ile neye 30-45 derece açıyla üflendiğinde doğru sesin elde edilebileceği uygulamalı olarak gösterilip öğrencilerin ifade etmesi ve sunması sağlanır (E3.7). Süreç sonunda performans görevi olarak öğrencilerden neyden elde ettikleri sesi akort aleti ile doğru frekansta üfleyip sunmaları istenebilir. Performans görevi gözlem formu veya analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirebilir.

NEY.3.2.2

Öğretmen tarafından neyden elde edilebilecek sesler uygulamalı olarak gösterilip dinlettirildikten sonra öğrencilerden sesleri çözümlemeleri beklenir. Doğru tutuş, duruş ve dudak pozisyonu sergilenip neyden ilk ses elde ediş uygulamalı olarak gösterilir. Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru tutuş, duruş ve dudak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri ve doğru pozisyonu sergilemeleri istenir (SDB1.2). Doğru pozisyonlar sağlandıktan sonra öğrencilerin küçük gruplara ayrılarak birlikte pratik yapmaları, neyden ilk denemelerde ses çıkarmanın zor olabileceğini bilerek sabırlı olmaları, neye özgü teknikleri doğru ifade etmeleri, ardından neyi kullanmaları sağlanır (D3.4, D12.3). Neyden doğru ses elde edebilmenin belirgin şekilde algılanması için öğretmen tarafından doğru ses elde edebilmenin aşamaları gösterilir. Öğrencilerin, öğretmeni gözlemledikten sonra doğru sesi kaydedip yapısına uygun şekilde ifade etmeleri sağlanır (D12.3, KB2.2, OB1). Süreç sonunda performans görevi olarak öğrencilerin neyden elde ettikleri sesi akort aleti ile doğru frekansta üfleyip sunmaları istenebilir. Performans görevi, gözlem formu veya analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirebilir.

Farklılaştırma
Zenginleştirme

Okulun bulunduğu şehirde yaşayan usta icracılar davet edilerek veya uzaktan bağlantı ile atölye çalışmaları yapılabilir. Öğrenciler ses çıkarma tekniğini gözlemleyebilir ve sorular sorabilir.

Destekleme

Her öğrencinin gelişimi takip edilerek bireysel geri bildirimler verilebilir. Öğrencilerin dudaklarını güçlendirmek amacıyla egzersizler verilebilir. Bu ses çıkarma becerilerini destekleyebilir.