1. TEMA: NEYİN ÖZELLİKLERİ, BAKIMI VE SEÇİMİ

SAB9. Müziksel Dinleme

KB1. Temel Beceriler KB2.4. Çözümleme

E1.1. Merak

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme) SDB2.1. İletişim

D3. Çalışkanlık, D10. Mütevazilik, D16. Sorumluluk

OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık

NEY.2.1.1. Neyi çözümleyebilme

a) Çeşitli görseller aracılığıyla neye ilişkin parçaları belirler.

b) Neyin parçaları arasındaki ilişkiyi belirler.

NEY.2.1.2. Ney ile icra edilen eserleri dinleyebilme

a) Dinlediği eserler üzerinden neyi fark eder.

 b) Dinlediği eserler üzerinden neyi ayırt eder.

c) Dinlediği eserler üzerinden neyin ses özelliklerini açıklar.

NEY.2.1.3. Neyin bakım adımlarını belirleyebilme

NEY.2.1.4. Fiziksel özelliklerine göre doğru neyi seçebilme

Neyin Özellikleri

Neyin Bakımı

Neyin Seçimi

müzik, ney, ney bakımı, Türk müziği

Temadaki öğrenme çıktıları; oyun temelli değerlendirme, kontrol listesi, gözlem formu, dereceli puanlama anahtarı ve performans görevi kullanılarak değerlendirilebilir. Performans görevi olarak öğrencilerden grup çalışması ile neyin parçalarını görsellerle tanıtan çalışmalar istenebilir. Performans görevi; oyun temelli değerlendirme, analitik dereceli puanlama anahtarı/ öz değerlendirme formu/ grup değerlendirme formuyla değerlendirilebilir

Öğrencilerin bir önceki temada yer alan ney çalgısının tanımı, özellikleri, tarihi, türleri ve sesi ile ilgili öğrenme çıktılarına sahip oldukları kabul edilir.

Öğrencilerin neyin özellikleri, bakımı ve seçimi ile ilgili öğrenme çıktılarına yönelik müzik aletlerinin görselleri gösterilerek hatırlamaları ve ifade etmeleri sağlanabilir. Farklı türdeki ney çeşitleri görseller yardımıyla gösterilebilir. Ney' in hangi malzemelerden yapıldığı ile alakalı beyin fırtınası etkinliği uygulanabilir. Ağaç, kamış, plastik, pirinç vb. malzemelerden yapılan neylerin görselleri gösterilebilir. Bir enstrümanı çalabilmek için hangi fiziksel özelliklere sahip olunması gerektiği ve enstrümanları korumak için nelere dikkat edilmesi gerektiği konusunda tartışma etkinliği yapılabilir

Ney ile ilgili öğrencilerin gündelik yaşamlarında köprü kurabilmesi için aşağıdaki sorular sorulabilir.

• Doğada yürürken bazı sesler sizi rahatlatır mı?

• Ney sesinin doğada nasıl bir atmosfer yaratabileceğini düşünüyorsunuz? Bu sorularla öğrenciler neyin doğayla nasıl bir ilişki içinde olduğunu ve doğadaki diğer doğal seslerle (kuş cıvıltıları, rüzgâr vb.) ney sesini benzeterek bağ kurmaları sağlanabilir.

NEY.2.1.1

 Ney ilgili belirlenen video, sunu, gibi materyal veya etkinliklerle çalgının merak edilmesi sağlanır (E1.1). Çeşitli görseller aracılığıyla ney çalgısının bölümlerini ve parçalarını belirlemeleri sağlanır. Çalgı üzerinde bölümler ve parçalar gösterildikten sonra eşleşme kartları ile çalgının bölümleri ve parçaları arasında ilişki kurması sağlanır. Öğrencilerden grup çalışması ile neyin parçalarını görsellerle tanıtan çalışmalar istenebilir ve süreç oyun temelli değerlendirme ile değerlendirebilir.

 NEY.2.1.2

Neyin canlı performansı veya video kaydı öğrencilere izlettirilir. Ardından neyin icra edildiği eserler dinletilerek öğrencilerin ney sesini anlamaları sağlanıp, ney sesinin hissettirdiği duyguları, sözlü ifade etmeleri istenir (SDB2.1). Akıllı tahta üzerinde, içerisinde ney ile birlikte diğer Türk müziği enstrümanlarının kullanıldığı eserler dinletilerek neyin geçtiği anları işaretleyip diğer enstrümanlardan ayırt etmeleri istenir (D3.3, OB2). Süreç sonunda dinlediği ney sesinin özelliklerini kendi duygu ve düşünceleriyle açıklayıp sözlü olarak ifade etmesi istenir (SDB2.1). Bu süreç analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

NEY.2.1.3 

Ney bakımını gösteren görseller ve video kayıtları gösterilip ardından öğretmen kendi neyinin bakım adımlarını kullanarak (temizleme, saklama, kontrol), sınıf ortamında sergiler. Öğrencilerin ney bakımını pratik olarak algılamaları ve belirlemeleri sağlanır (D16.3, OB4). Öğrencilerden bakım sürecindeki adımları uygulayıp uygulamadığını değerlendirmek amacı ile kontrol listesi kullanılabilir.

NEY.2.1.4

Başlangıç aşamasında, öğrencilerin fiziksel uygunluklarına göre ney seçiminin önemi anlatılarak öğrencilerin kendi fiziksel özelliklerini değerlendirmeleri sağlanır (D10.1, SDB1.2). Ardından öğrenciler kendi boy, kol ve parmak uzunluklarına göre seçebilecekleri neyleri ifade etmeleri sağlanır (SDB2.1). Bu süreç gözlem formu ile değerlendirilebilir. Performans görevi olarak öğrencilerden grup çalışması ile neyin parçalarını görsellerle tanıtan çalışmalar istenebilir. Performans görevi; oyun temelli değerlendirme, analitik dereceli puanlama anahtarı/ öz değerlendirme formu/ grup değerlendirme formuyla değerlendirilebilir

Ney sesi kullanılarak grup oyunları tasarlamaları istenebilir. Örnek olarak ney sesini tanıma yarışmaları yapılabilir. Ney bakımını anlatan küçük hikâyeler tasarlamaları istenebilir.

Bu süreçte neyin tanıtılmasında basit tanım ve anlatımlardan yararlanılabilir. Farklı materyallerden yapılan neylere dokunarak incelemeleri sağlanabilir.