1. TEMA: POZİSYON ÇALIŞMALARI
SAB11. Müziksel Çalma
E1.5. Kendine Güvenme, E3.8. Soru Sorma
SDB2.1. İletişim
D3. Çalışkanlık, D12. Sabır
OB1. Bilgi Okuryazarlığı
KMN.8.1.1. Kemanda 2. pozisyon kullanarak etüt çalabilme
a) Kemanda 2. pozisyonda çalınacak eseri çözümler.
b) Kemanda 2. pozisyonda duruş ve tutuş pozisyonu alır.
c) Kemanda 2. pozisyonda çalgıya özgü teknikleri kullanır.
ç) Kemanda 2. pozisyonda çalarken müziksel bileşenleri uygular.
KMN.8.1.2. Kemanda 3. pozisyon kullanarak etüt çalabilme
a) Kemanda 3. pozisyonda çalınacak eserleri çözümler.
b) Kemanda 3. pozisyonda duruş ve tutuş pozisyonu alır.
c) Kemanda 3. pozisyonda çalgıya özgü teknikleri kullanır.
ç) Kemanda 3. pozisyonda çalarken müziksel bileşenleri uygular.
Kemanda 2 ve 3. Pozisyonlar
keman, yay, metronom, pozisyon
Öğrenme çıktıları; öğretmen gözlem formu, kontrol listesi, öz değerlendirme formu ve bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Performans görevi olarak öğrenciye 2 ve 3. pozisyonları içeren kısa bir etüt verilerek öğrenciden bunu çalıp video kaydıyla sunması istenebilir. Pozisyon kullanımı, teknik doğruluk, geçiş başarısı, müzikal anlatım gibi ölçütler; analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.
Öğrencinin 1. pozisyon parmak yerleştirmede ve perde seslerinde düzeyine uygun deneyim kazandığı kabul edilir.
Dersin başında öğretmen, ikinci ve üçüncü pozisyonlara geçişi kolaylaştıracak parmak egzersizlerini sınıfça yaptırır. Öğrenciler, birinci pozisyondan ikinci ve üçüncü pozisyona geçişleri hissederek ve fark ederek çalışır. Ardından öğrenciler, önceden belirlenmiş kısa etütleri bireysel olarak inceleyip çözümleyebilir. Çalışma sırasında öğretmen; öğrencilerin pozisyon geçişlerindeki el duruşu, baş ve yay koordinasyonlarını gözlemleyerek gerekli yönlendirmeleri yapabilir.
Kemanda pozisyon değiştirmede parmak değişiminin hissettirmeden ve hızlı olması gerektiği, ülkemizde yaşanan dört mevsim geçişlerinin çoğu zaman aniden yaşandığı vurgusu yapılarak öğrencinin bağlantı kurması sağlanabilir.
KMN.8.1.1
Öğrencilerin dikkatinini çekmek için sorular sorularak derse başlanır. “Sol, re la ve mi tellerinde bulunan notaları sol telinden başlayarak söyleyip çalar mısınız?“ sorusu ile 1. pozisyon hatırlatılır. 2. pozisyonda ilk çalışılacak telin la teli olduğu belirtilir. La telinde 1. parmağın 1. pozisyonda si sesi duyulurken, 2. pozisyonda 1. parmağın do perdesine alınarak çalındığı bilgisi verilir (OB1). Öğrencilerin çalacağı eser veya etüt verilir. Öğrenciler, ritim ve nota süreleri açısından verilen etüt veya eserleri çözümleyerek bona ve solfej yapar. Sonrasında la telinde 1 ve 2. pozisyonu içeren kısa etüt çalışmalarına geçilir. Öğrenciler, 2. pozisyon için doğru duruş ve tutuş pozisyonu alıp sağ el pozisyonuna dikkat ederek ayna karşısına geçer. Öğretmenle la teli 2 ve 1. pozisyon karma çalışması yapar. 2. tel olarak re teline geçer. Re telinde 1. pozisyonda parmak mi sesindeyken 2. pozisyonda 1. parmağın fa sesine geçtiğini görür. Ayna karşısında duruş ve tutuşunu ayarlayarak etüt çalışmalarına geçer (E1.5). Öğretmen burada gözlem formu kullanarak öğrencileri değerlendirir. Öğrenciler, 2. pozisyonda çalgıya özgü teknikleri kullanarak la ve re telinde karma etüt çalışmalarına geçer. Öğretmen, pozisyon geçişlerinde gruplara ayırdığı öğrencileri gözlemleyerek etüt çalışmalarında onlara eşlik eder ve gözlem formu doldurarak öğrencileri değerlendirir (KB2.2). Öğretmen sol telinde öncelikle 1. pozisyon çalışması yaptırır. Daha sonra sol telinde pozisyon değişikliğini gözlemlemeleri için parmak değişimlerini soru cevap yöntemi ile anlatır. Seçtiği etüdü öğrencilere kendi kemanında çalar (E3.8). Öğrenciler 2. pozisyonda sol telinde verilen etüdü müziksel bileşenleri uygulayarak çalar. Öğretmen çalışmalar sonucunda 3 teli de kapsayan 2. pozisyon etüt çalışmalarına geçer ve öğrencileri gruplara ayırarak birbirleriyle iletişim kurmalarını, etütleri grup içersinde birbirlerine sergilemelerini ister (SDB2.1). Öğretmen mi telinde 1. pozisyonda öğrencilerle tel çalışması yapar. Mi telinde 1. parmağın 1. pozisyonda fa# olduğunu hatırlatır. 2. pozisyona gelindiğinde ise 1. parmağın sol sesine geçtiği bilgisini verir. Mi telinde kısa etüt çalışmaları verilir. Bütün tellerde 2. pozisyonda etüt çalışmalarına öğretmen eşliğinde istek ve motivasyonunu artırarak başlar (D3.1). Öğrenciler özverili, sabırlı ve kararlı davranarak pozisyon seslerinde tecrübe kazanmak için etütleri tekrarlar eşliğinde çalışır (D12.2). Performans görevi olarak öğrenciye 2. pozisyon içeren kısa bir etüt verilir ve öğrenciden bunu çalıp video kaydıyla sunması istenebilir. Pozisyon kullanımı, teknik doğruluk, geçiş başarısı, müzikal anlatım gibi ölçütler; analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.
KMN.8.1.2
Öğretmen 3. pozisyonda ilk çalışılacak telin yine la teli olduğunu belirtir. La telinde 1. parmağın 1. pozisyonda si sesini duyururken 3. pozisyonda 1. parmağın re perdesine alınarak çalındığı bilgisini verir (OB1). Öğretmen öğrencilere çalacağı etüt ve parçaları verir. Öğrenciler, verilen parça ve etütlerin nota bilgisini ve ritim kalıplarını çözümledikten sonra la telinde 1 ve 3. pozisyonu içeren kısa etüt çalışmalarına geçer. Öğrenciler, 3. pozisyon için doğru duruş ve tutuş pozisyonu alıp sağ el pozisyonuna dikkat ederek ayna karşısına geçer. Öğretmenle birlikte la teli 1 ve 3. pozisyon karma çalışması yapar. 2. tel olarak re teline geçer. Re telinde 1. pozisyonda parmak mi sesindeyken 3. pozisyonda 1. parmağın sol sesine geçtiğini görür. Ayna karşısında duruş ve tutuşunu ayarlayarak etüt çalışmalarına geçer (E1.5). Öğretmen burada gözlem formu kullanarak öğrencileri değerlendirir. Öğrenciler, 3. pozisyonda çalgıya özgü teknikleri kullanarak la ve re telinde karma etüt çalışmalarına geçerler. Öğretmen pozisyon geçişlerinde gruplara ayırdığı öğrencileri gözlemleyerek etüt çalışmalarında öğrencilere eşlik eder ve gözlem formu doldurarak öğrencileri değerlendirir (KB2.2). Öğretmen sol telinde öncelikle 1. pozisyon çalışması yaptırır. Daha sonra sol telinde pozisyon değişikliğini gözlemlemeleri için parmak değişimlerini soru cevap yöntemi ile anlatır. Seçtiği etüdü öğrencilere kendi kemanında çalar (E3.8).Öğrenciler 3. pozisyonda sol telinde verilen etüdü müziksel bileşenleri uygulayarak çalar. Performans görevi olarak öğrencilere 3. pozisyon içeren kısa bir etüt verilir ve öğrencilerden bunu çalıp video kaydıyla sunmaları istenebilir. Pozisyon kullanımı, teknik doğruluk, geçiş başarısı, müzikal anlatım gibi ölçütler; analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Öğretmen çalışmalar sonucunda 3 teli de kapsayan 3. pozisyon etüt çalışmalarına geçer ve öğrencileri gruplara ayırarak birbirleriyle iletişim kurmalarını, etütleri grup içerisinde birbirlerine sergilemelerini ister (SDB2.1). Öğretmen mi telinde 1. pozisyonda öğrencilerle tel çalışması yapar. Mi telinde 1. parmağın 1. pozisyonda fa# olduğunu hatırlatır. 3. pozisyonda gelindiğinde ise 1. parmağın la sesine geçtiği bilgisini verir. Mi telinde kısa etüt çalışmaları verir. Bütün tellerde 3. pozisyonda etüt çalışmalarına başlar. Öğrenciler pozisyon seslerinde tecrübe kazanmak için etütleri özverili ve sabırlı biçimde tekrar ederek çalışır (D12.3).
Bu süreçte öğrencilerden tüm telleri kapsayan 1, 2, 3. pozisyonu kapsayan kısa etüt yazmaları, yazdıkları etütleri sınıf ortamında sergilemeleri istenebilir.
Öğretmen öğrencilerle bire bir 1. pozisyon çalışması yapabilir. 2. pozisyona geçerken, öğretmen tuşe üzerinde çalmadan parmak yerlerini öğrenciye gösterebilir. Bona çalışması yapılarak basit sürelerle pozisyonlara yavaş yavaş geçilebilir.


