2. TEMA: PORTATO TEKNİĞİ

SAB11. Müziksel Çalma

E3.2. Odaklanma, E3.8. Soru Sorma

SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği

D12. Sabır

OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB2. Dijital Okuryazarlık

KMN.7.2.1. Portato tekniğini etüt ve eserlerde çalabilme

a) Portato tekniğinde çalınacak eserleri çözümler.

b) Doğru duruş ve tutuş pozisyonu alarak portato tekniği kullanarak eser ve etütler çalar.

c) Çalgıya özgü teknikleri kullanır.

ç) Ezgisel yapıya uygun olarak portato tekniğinde etüt ve eserler çalar.

Portato Tekniğini Kullanarak Etüt ve Eserler Çalma

keman, metronom, teknik yay çalışmaları

Öğrenme çıktıları; öğretmen gözlem formu, kontrol listesi, süsleme tekniği uygulama çalışmaları, öz değerlendirme formu ve bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Öğrenciye performans görevi olarak portato tekniği içeren bir etüt veya eser verilebilir. Bu eseri çalıp video kaydıyla sunması istenebilir. Performans görevi; süslemelerin doğru, temiz ve yerinde uygulanması, müziksel anlatım gücü, teknik yeterlilik gibi ölçütlerle bütüncül dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir.

Öğrencilerin yay tekniklerinden staccato, legato tekniğini etüt ve eserlerde çaldığı çıktısına ulaştıkları kabul edilir.

Öğrencilerin yay tekniklerine ilişkin mevcut bilgi ve beceri düzeylerini belirleyebilmek amacıyla öğrencilere yapılandırılmış sorular yöneltilebilir. Bu kapsamda “Legato tekniğinde yay nasıl kullanılmalıdır?“ ve “Staccato tekniğinde kesik ses elde edebilmek için kol hizası nasıl konumlandırılmalıdır?“ soruları ile öğrencilerin hem teknik bilgilerini ifade edebilmeleri hem de bu bilgileri kısa pasajlar üzerinde uygulamaları sağlanabilir.

Karşılıklı ip çekme oyunu hatırlatılır. Öğrencilere ipi bırakmadan, karşı tarafa vermeden tutmaları hatırlatılır. Öğrencilerin yayın detaşe şeklinde sürtünmesini ip çekme oyunuyla ilişkilendirmeleri sağlanabilir.

KMN.7.2.1

Portato tekniğiyle ilgili bir etüt veya eser seçilerek öğrencilere örnekleme yapılır.Portato tekniğinde seçilen çalışma yavaş hareketlerle yay daha da yavaşlatılarak gösterilir. Çalınacak etüt veya eserin ritmik yapısı ve nota süreleri çözümlenerek bona ve solfeje geçilir. Seslerin ve ritmin doğruluğu açısından öğrencinin odaklanması sağlanır (E3.2). Öğretmenle eşlikli olarak cantabile karakteri taşıyan pasajlarda ritim ve seslere dikkat edilerek sergilenir. Öğrenciler; portato tekniğiyle yapacağı çalışmayı doğru duruş ve tutuşu ayarlayarak, ritim ve solfej uygulamalarına dikkat ederek ayna karşısında öğretmenle uyum içerisinde sergiler (SDB2.1). Öğrenciler, doğru duruş ve tutuşla tuşede parmak yerlerini ayarladıktan sonra kemana özgü teknikler kullanarak rast dizi çalışmalarını içeren etütlere geçer. Öğretmen sınıf ortamında etüt çalışmalarını teknik yapıya uygun olarak çalar. Portato yay tekniğindeki eserler öğretmen tarafından ezgisel yapıya uygun olarak sergilenir. Etkinlik sonrasında bu yay tekniğinin özellikleri belirtilir. Örneğin iki ya da daha fazla bağlı nota yumuşak çalınır. Burada sese hafif başlanır, büyütülür ve diminuendo ile yumuşak bir şekilde bitirilir. Sağ elin başparmağı burada önemli bir görev üstlenir ve çalış esnasında hareketlidir. Örnek parça olarak J.S.Bach'ın No: 2 Allemande eseri çalınır veya dijital ortamda dinletilir. Öğrenciler ulaşacakları bu bilgileri kararlı ve sebat ederek, notlar alarak dinler (D12.1). Öğrenciler portato tekniğindeki basit ve kısa etütlerde gruplara ayrılarak çalışmalar sergiler. Bu çalışmalar sınıf ortamında dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Bu süreçte akran değerlendirmeleri yapılır. Bu teknikle çalınacak parçalar öğrenciler tarafından seçilir. Seçilen çalışma parçaları etkileşimli tahta verimli kullanılarak dinlenir ve parça hakkında bilgi edinilir (OB2). Öğrencilerden bu parçaları çalışma sonrasında sergilemeleri istenir (E3.8). Bu icralar performans görevi olarak değerlendirilir. Teknik çalışmada eserler ezgisel yapıya uygun olarak sergilenir. Etkinlik sonrasında portato tekniğinin özellikleri belirtilir. Öğrenciler ulaşacakları bilgileri notlar alarak dinler (OB1). Öğrenciler bu teknikle çalınan etütlerde gruplara ayrılarak çalışmalar sergiler (SDB2.2). Bu süreç sonrasında öğrencilerden tekniğe dair çalınacak uygun ve basit parçalar seçerek bu parçaları çalışma sonrasında sergilemeleri istenir (KB2.14). Öğrenciye performans görevi olarak portato tekniği içeren bir etüt veya eser verilebilir. Bu eseri çalıp video kaydıyla sunması istenir. Performans görevi; süslemelerin doğru, temiz ve yerinde uygulanması, müziksel anlatım gücü, teknik yeterlilik gibi ölçütlerle bütüncül dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir.

Öğrenciler gruplara ayrılarak eser çalışmaları verilebilir. Örneğin Mendelssohn'un “Mi Minör Konçertosu“ dinletilip küçük pasajlar şeklinde bir grup çalarken diğer grubun sözleriyle eşlik etmeleri istenebilir. Bu süreçte sağlıklı iletişim kurularak çalışmalara daha verimli devam edilebilir.

Öğrencilerle bire bir ve ayna karşısında çalışmalar yapılabilir. Bu çalışmalar etüt ve dizi çalışmaları üzerinde bona ve solfeje ağırlık verilerek yapılabilir.