1. TEMA: SÜSLEME ÇEŞİTLERİ

SAB11. Müziksel Çalma

E2.2. Sorumluluk, E3.2. Odaklanma, E3.8. Soru Sorma

SDB2.2. İş Birliği, SDB3.1. Uyum

D3. Çalışkanlık, D4. Dostluk, D12. Sabır

OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB9. Sanat Okuryazarlığı

KMN.7.1.1. Süsleme çeşitlerini eser ve etütlerle çalabilme

a) Temel süsleme çeşitlerini kullanırken eserleri çözümler.

b) Temel süsleme çeşitlerini çalarken, uygun duruş ve tutuş pozisyonu sergiler.

c) Süsleme çeşitlerini kemana özgü tekniklerle kullanır.

ç) Temel süsleme çeşitlerini eserlerde ve etütlerde uygular.

Dizi ve Makamlar

keman, yay, metronom, dizi

Öğrenme çıktıları; öğretmen gözlem formu, kontrol listesi, süsleme tekniği uygulama çalışmaları, öz değerlendirme formu ve bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Öğrenciye performans görevi olarak süsleme içeren bir etüt veya eser verilebilir. Bu eseri çalıp video kaydıyla sunması istenebilir. Performans görevi; süslemelerin doğru, temiz ve yerinde uygulanması, müziksel anlatım gücü, teknik yeterlilik gibi ölçütlerle bütüncül dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir.

Öğrencilerin önceki temalarda yer alan makamlardan dizileri ve eserleri çalabilme ile ilgili çıktılara ulaştıkları kabul edilir.

Öğrencilerden daha önce karşılaştıkları süsleme çeşitlerini hatırlamaları istenebilir. Mordan, çarpma, tril ve grupetto terimlerini duyup duymadıkları üzerine kısa bir sohbet edilebilir. Öğrencilerin temel parmak hakimiyetleri ve yay kontrolü gözlemlenerek süslemeleri uygulamaya hazır bulunuşlukları değerlendirilebilir. Daha önce öğrendikleri küçük ezgiler üzerinde denemeler yapmaları sağlanarak süslemeleri ne ölçüde tanıyıp uygulayabildikleri belirlenebilir.

Öğrenciler dışarı çıkarılarak bir yanda sade ve süslemesi olmayan bir yapı, diğer yanda ise renk ve şekilleriyle farklı görünümde olan başka bir yapı görmeleri sağlanır. Böylece süsleme çalışmasıyla ilişki kurmaları sağlanabilir.

KMN.7.1.1

Mordan, tril, grupetto ve çarpma süsleme çeşitlerinin özellikleri anlatılır ve simgeleri sınıf ortamında etkileşimli tahtada gösterilir. Öğrencilerin eser ve etütler içerisinde süsleme çeşitlerini bulup göstermeleri istenir. Basit eser ve etütlerde bona ve solfej çalışmaları öğretmen eşliğinde öğrencilerle yapılır. Bona ve solfej çalışmaları yapılırken öğrencilerin odaklanmaları sağlanır (E3.2). Kısa etütler seçilir. Kısa etütler öğretmenle eşlikli olarak çalınır. Grup çalışmalarında grup ikiye ayrılır, birinci grup bona ve solfej yaparken diğer grup etüdü çalar (SDB2.2). Bu süreçle öğrencilerin eser veya etüdü çözümlemeleri sağlanır. Öğretmen bu çalışmada öğrencilerin ses uyumuna, ritmik yapıya ve kemanda ses tınısına bakar. Öğrenciler çalışmada sebat göstererek çalışmayı tekrar eder (D12.3). Öğrencilerin iş birliği yaptığı kişiyi dinleyerek ritmik çalmaları sağlanır (SDB3.1). Öğrenciler temel süsleme çeşitlerinde kısa etüt ve eserlerde bona yaparken ritme ve nota sürelerine dikkat eder. Solfej çalışmasında ritmik bileşenleri tanır. Verilen etüt ve eserin ritmik yapısını ve nota sürelerini çözümleyerek parça hakkında bilgi edinir. Süsleme teknikleri öğretmen rehberliğinde bona ve solfej yapıldıktan sonra çalınır. Temel süslemelerin öğretmenle bire bir çalışılarak başparmağı sıkılmadan ve işaret parmağına baskı uygulanmadan hafif bir eğim kullanılarak parmak serbestliği ile yapılabildiği bilgisi edinilir. (KB2.6). Öğrenciler, duruş ve tutuş pozisyonunu ayarladıktan sonra kemana özgü teknikleri kullanarak eser çalmaya öğretmen rehberliğinde geçer. Eserlerde kendini geliştirmeye yönelik hedefler belirleyerek çalışmalara devam eder (D3.1). Mordan çarpma, tril ve grupetto süsleme çeşitlerini içinde barındıran etüt veya eserlerin bonasını yaparken nota sürelerini ayırt eder. Solfeje başlamadan önce sorular sorarak ses dizilimini öğretmen eşliğinde yapar (E3.8).Öğretmeni etkin şekilde dinleyerek tril tekniğinde arka arkaya gelen notaların hızlı şekilde çalındığı bilgisine ulaşır. Çarpma tekniği çalışılırken nota çarpıp kaçar gibi hızlı bir şekilde seslendirilir. Mordan tekniğinde ise asıl nota hafifçe duyurulduktan sonra yarım veya bir tam ses altındaki veya üstündeki bir başka notaya dokunup esas notaya dönerek melodi oluşturulur. Süsleme çeşitlerindeki benzerlik ve farklılıklar incelenir. Öğrencilerin diğer süslemelerle ilgili bilgi toplayıp kemandaki çalma tekniklerine adapte olmaları sağlanır. Süslemelere dair çalışmalar dinletilerek aralarındaki farklılıklar incelenir (OB9). Öğrenci bona ve solfeji bir arada etütler aracılığıyla uygular. Kısa etüt ve parçaları çalmadan önce solfejini yapar. Öğretmen keman eşliğinde öğrenciye eşlik eder. Bu çalışma grup eşliğinde yapılır, bir grup bona yaparken diğer grup ise solfej eşliğinde devam eder (E2.2). Öğretmen çalışmaları dijital ortamda örnekler eşliğinde izletir. Öğretmen temel süsleme tekniklerinde kemana özgü teknikleri kullanarak grup çalışması veya bire bir çalışmalar yapar. Öğretmen bu çalışmaların yanında genel bilgilere de yer verir. Öğrencilere görsel olarak süsleme teknikleri yapılırken bilek ve kol hareketinin sabit olması gerektiği bilgisini verir (OB1). Seyrinin inici olduğunu belirtir. Çalışmalarda ritmik yapı ve ezgisel yapıya dikkat ederek çalışmaları uygular. Öğretmen çalışmalarda ayrılır ve bazı eserler dinletir. Bu çalışmalarda hedef olarak öğretmen; öğrencilerin mordan, tril, çarpma, grupetto süslemelerine kulaklarının aşina olmasını sağlar. Dinledikleri eserlere tekrarlar sonucunda grup olarak eşlik etmeleri istenir (D4.2). Yapılan çalışmalar gözlem formu ile değerlendirilir. Öğrenciye performans görevi olarak süsleme içeren bir etüt veya eser verilebilir. Bu eseri çalıp video kaydıyla sunması istenir. Performans görevi; süslemelerin doğru, temiz ve yerinde uygulanması, müziksel anlatım gücü, teknik yeterlilik gibi ölçütlerle bütüncül dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir.

Öğrenciler, gruplara ayrılır ve her gruba kısa eserler verilerek eserleri çalmaları istenebilir. Çalışmalar sonucunda iletişimin güçlenmesi için öğrencilere sonatine ve uzun etütler verilerek sınıf ortamında eşlikli dinletiler yapılabilir.

Öğrencilerle bire bir çalışmalar yapılabilir. Öğrenciler motive edilerek kısa etütleri metronom eşliğinde çalmaları sağlanabilir. Etütler tekrar edilerek metronomla çalışılabilir.