4. TEMA: ÇARGÂH VE BUSELİK DİZİLERİNDE ETÜT VE ESER ÇALIŞMALARI

SAB11. Müziksel Çalma

E3.1. Muhakeme, E3.2. Odaklanma

SDB2.1. İletişim

D3. Çalışkanlık

OB2. Dijital Okuryazarlık

KMN.5.4.1. Çargâh ve buselik dizilerinde etüt ve eserleri çalabilme

a) Çargâh ve buselik dizilerinde bulunan etüt ve eserleri çözümler.

b) Duruş ve tutuş pozisyonu alarak çargâh ve buselik dizilerinde bulunan etüt ve eserleri çalar.

c) Çalgıya özgü teknikleri kullanır.

ç) Ezgisel yapıya uygun olarak etüt ve eserleri çalar.

Kemanda Çargâh ve Buselik Dizilerinde Yer Alan Etüt ve Eserler

keman, nota, yay, metronom, süre

Öğrenme çıktıları; kavram haritası, gözlem form, kısa rapor veya sunum ile değerlendirilebilir. Öğrenciden performans görevi olarak her iki diziyi içeren birer kısa etüt veya eser seçip çalması istenebilir.Bu kayıtlar karşılaştırmalı olarak incelenebilir. Öğrencinin dizi farkındalığı, teknik uygunluk, ses doğruluğu ve müziksel anlatım becerisi; analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

Öğrencilerin çargâh ve buselik dizilerine dair dizi ve temel bilgileri bildikleri, ritim ve nota sürelerine sahip oldukları kabul edilir.

Dersin başlangıcında öğretmen, öğrencilerin çargâh ve buselik dizileri hakkındaki mevcut bilgi düzeyini anlamak amacıyla kısa bir hatırlatma yapar ve öğrencilerle serbest sohbet ortamı oluşturur. Öğrencilere bu dizileri daha önce duyup duymadıkları, dizilerin hangi notalardan oluştuklarını bilip bilmedikleri ve bu dizilerle yazılmış eser veya etütleri çalıp çalmadıkları sorulur. Ardından tahtaya her iki dizinin notaları yazılarak öğrencilerin seslendirmeleri istenebilir.

Öğrencilerin daha önceki temalarda çalışılan bu makamlarda etüt ve eserleri anımsayıp çalışacağı dizilerin eser ve etütleriyle bağlantı kurmaları sağlanabilir.

KMN.5.4.1

Öğretmen, etkileşimli tahtayı kullanarak öğrencilere çargâh ve buselik dizileri ile ilgili eserler dinletir (OB2). Öğrencilerden dinledikleri eserler ile ilgili çözümlemeler yapmaları beklenir. Öğretmen, öğrencilerin düzeylerine uygun etüt ve eserleri belirler. Öğrenciler, seslendirecekleri etütlerde kemanda doğru duruş ve tutuş pozisyonunu alarak öğretmen eşliğinde etüt ve eser çalışmalarına geçer. Öğrenciler etüt ve eserin bona çalışmasını yapar. Etüt ve eserler ile ilgili bona çalışmalarını ritim hatası olmayacak şekilde tekrarlarla çalışır (D3.4). Çalışacakları makamlarla ilgili çözümlemeler yapar. Etüt ve eserdeki ritim ve nota sürelerine odaklanır (E3.2). Ayna karşısında doğru duruş ve tutuşla kemanı alarak öğretmen eşliğinde etüt ve eseri çalmaları istenir (SDB2.1). Kemanda ayna karşısında doğru duruş ve tutuşu ayarladıktan sonra çargâh ve buselik dizilerinde etüt ve eserleri çalmak için kemana özgü teknikleri kullanmaları sağlanır. Grup çalışmaları yapılarak öğrencilerin birbirleriyle iletişimi sağlanır. Birbirlerine etüt ve eserler ile ilgili yardımcı olmaları istenerek çalışmalarda kendilerini ifade etmeleri ve yorumlamalarına imkân verilir (E3.1). Grup çalışmalarından sonra öğretmen öğrencilerle verilen etüt çalışmalarını tekrar çalar. Öğrencilerden eşlikli ve çalgıya özgü teknikleri kullanarak verilen etüt ve eserleri çalmaları istenir. Öğretmen, öğrencileri bu çalışmalar esnasında gözlemleyerek gözlem formu ve dereceli puanlama anahtarı ile öğrencilerin çalışmalarını değerlendirir (KB2.2). Öğrenciden performans görevi olarak her iki diziyi içeren birer kısa etüt veya eser seçip çalması istenebilir. Bu kayıtlar karşılaştırmalı olarak incelenebilir. Öğrencinin dizi farkındalığı, teknik uygunluk, ses doğruluğu ve müziksel anlatım becerisi analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

Öğrencilere çalacakları eser ve etütler dinletilerek eserlerin nasıl çalındığına dikkat çekilebilir. Metronomda süreler hızlandırılarak çalıştırılabilir. Çargâh ve buselik makamına ait diğer eserlerden örnekler çaldırılabilir.

Öğretmen, öğrencilere basit etütler belirleyerek eşlikli çalabilir. Öğrencilerin çaldığı etütlerle ilgili geri bildirimler vermesi sağlanabilir. Öğrenciler ile çalınacak parça veya eser; metronom hızı yavaş ayarlanarak, ayna karşısında öğrencilerin kendini gözlemlemelerine izin verilerek yapılabilir.