2. TEMA: BÜTÜN TELLERDE 3 VE 4. PARMAK ÇALIŞMALARI

SAB11. Müziksel Çalma

E1.5. Kendine Güvenme, E3.2. Odaklanma, E3.8. Soru Sorma

SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği

D12. Sabır, D16. Sorumluluk, D4. Dostluk

OB4. Görsel Okuryazarlık, OB7. Veri Okuryazarlığı

KMN.4.2.1. Tellerde 3 ve 4. parmak çalışmalarını doğru duruş ve tutuşa uygun çalabilme

a) 3 ve 4. parmaklarda çalınacak eseri çözümler.

b) Tellerde notaları çalarken tutuş ve duruş pozisyonu alır.

c) Sol teli ve mi telindeki notalarda çalgıya özgü teknikleri kullanır. d) Tellerde notaları çalarken müziksel bileşenleri uygular.

KMN.4.2.2. 3 ve 4. parmak perdelerinde parmak dizilişini gözlemleyebilme

a) Etüt çalışması yaparken yay geçişlerinde ölçüt belirler.

b) Bütün tellerde 3 ve 4. parmağı kullanarak tel geçiş çalışmaları için veri toplar.

 c) Tel geçişlerini sınıflandırır ve kaydeder.

Kemanda 3 ve 4. Parmak Çalışmaları

keman, yay, metronom

Öğrenme çıktıları ders sırasında öğretmen gözlem formu, kontrol listesi ve öz değerlendirme formu; ders sonrasında ise performans görevi ve analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Öğrenciden kısa bir parça veya etüdü 3 ve 4. parmaklarını kullanarak doğru duruş ve tutuşla çalması istenebilir. Bu çalışma analitik dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilebilir.

Öğrencinin keman duruş ve tutuş pozisyonunu, bütün tellerde 1 ve 2. parmak perde basımlarını bildiği, basit vuruşlarda bona yapabildiği kabul edilir.

Dersin başında öğrencilerin kemanda mi, la, re ve sol tellerindeki açık tel seslerini göstermeleri istenebilir. Ardından yay tutuşlarını sergileyerek yayı düz bir şekilde çekip çekemedikleri gözlemlenebilir. Daha önce öğrenmiş oldukları basit parmak egzersizlerini çalmaları sağlanarak parmak pozisyonlarına dair hazır bulunuşlukları değerlendirilebilir. Bunun yanında temel nota değerlerini tanıyıp tanımadıkları kısa örneklerle gözlemlenebilir.

Yeni doğan bir bebeğin yürüme, konuşma sürecindeki gelişimine değinilir ve kemik ve kas gelişiminden sonra koşmaya başladığı belirtilerek 1 ve 2. parmak diziliminin doğru konumlanmasının diğer parmaklara olan olumlu etkisi üzerinde durulabilir.

KMN.4.2.1

Öğrenciye ayna karşısında dik tutuş ve duruşu ayarladıktan sonra 3 ve 4. parmak basımlarımda başlangıç olarak 1 ve 2. parmağın kaldırılmaması gerektiği konusunda bilgi verilir. Öğrenci önemli olan bu bilgilendirmelerde öğretmeni etkin şekilde dinler (SDB2.1). Parmak yerleştirmesi sırasında sırayla ve yan olarak dizilen parmaklarda 2, 3, 4. parmak basışlarında yan ve diğer parmakları da kullanarak çalmak gerektiği belirtilir. Bu çalışmada öğrenci, parmak dizilişinde öğretmenin sunduğu çalışmayı algılar (OB4). Öğrenci, öğretmen tarafından belirlenen düzeyine uygun etüdün öncelikle nota sürelerini inceler. Parçayı seslendirmeden önce parçanın bonasını yaparak etüdü çözümler. Öğretmen eşliğinde tek sesli eşlik çalışmasına geçmeden önce duruş ve tutuş pozisyonunu ayarlar ve öğretmen dönütlerini bu aşamada dikkate alarak dinler (D16.3). Öğrenci, 1. parmak ve 2. parmak diziminden sonra 3. parmağın görseller ve grup çalışmalarında da öğretmene soru sorarak dikkatli ve iyi gözlem yapar; yan ve tırnak parmak ucu kullanılarak perdeye basıldığını görür (E3.8). Bu arada avuç içinin daha açık, duruşu bozmadan ama sol el bileğinin daha görünebilir hâle geldiğini algılar. 4. parmak hizalamasında parmağın daha kısa olmasından kaynaklı olarak dik, yan ama yine rahat, sıkılmayan bir el yapısıyla daha esnek bir tutuş sergilemesi gerektiğini çözümler (KB2.4). Bu çalışmalarla ilgili öğretmene ya da video görsellerine dikkat ederek tuşede parmak yerleştirme tekniğiyle ilgili veri toplar (OB7). Çalışma sırasında sol teline geçildiğinde bileğin daha dışa doğru konumlandığını öğretmenin örneklendirmesinde görür, konumlandığına odaklanır ve uygular (E3.2). Sol telinde avuç içinin biraz daha kapalı ama bileğin çıkıntısının daha net olduğu tekniği kullanarak çalar. Burada yayın eğimi konusu hatırlatılır. Mi teline gelindiğinde ise çalma tekniğinin bilek daha geride ve avuç içinin kapanmadan parmakların daha dik konumda olduğunu fark eder. Burada da yaya dikkat edilmesi gerektiği hatırlatılır. Bütün tellerde 1. parmaktan başlayarak ritmik yapıyı bozmadan teknik bütün kurallara uyar, öğretmeni gözlemleyerek eşlikli sol telinden başlayıp kendine güvenerek parmak çalışmaları yapar (E1.5). Öğrenciler gruplara ayrılır ve 2 vuruşluk , 1 vuruşluk ve 4 vuruşluk, ek olarak da yarım vuruşların ölçülere eklendiği grup veya öğrenciye uygun etütler belirlenerek çalışmalar yapılır; akran ve öz değerlendirme formlarına yer verilir. Gözlem formu kullanılarak süreç değerlendirilir. Öğrenciye kısa bir parça veya etüdü 3 ve 4. parmakları kullanarak doğru duruş ve tutuşla çalması istenen performans görevi verilebilir. Bu çalışma analitik dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilebilir.

KMN.4.2.2

Sol el yerleşiminde 1. parmak hizalanmasında dik ve yan bir duruş sergiler ve 2. parmak dik basışta, hafif yan basarak perdede yerini alırken orta yani 3. parmak ise 2. parmakla başlangıç dizilimi gereği yanına dik ve daha yan basılarak yerleştirilir. Bu üç parmakta en önemli kuralın en iyi sesin üretilmesi olduğunu gözlemler. 4. parmağın ise perdeye yine tam yan tırnak basılarak elde edilmesine odaklanır ve uygular (E3.2). Bütün tellerde başlangıç olarak tek tek ve çalışmalarda görev ve sorumluluklarını bilerek çalışır (D12.2). Grup çalışmalarında ise toplu olarak çalınabilecek etüt parçası belirlenir. Belirlenen etüt parçalarında yarım vuruş nota tekniği de kullanarak öğrenciler sunum yapar. Bu iş birliği çerçevesinde öğrenciler birbirlerini olumlu etkileyerek yardımlaşır (D4.1, SDB2.2). Sol telinden başlayarak, bütün tellerde yay geçiş tekniğine dikkat ederek mi teli 4. parmağın bastığı perdeye ulaşır ve tekrar terse doğru bir gidişle sol teline kadar çalışma için veri toplar. Çalışmaları grup veya tek olarak öğretmen eşliğinde kendine güvenerek tamamlar (E1.5). Bire bir öğrenci ve grup çalışmalarına uygun etütler belirlenir. Etütlerde “#“ (diyez) seslerine dikkat ederek parmak basımıyla ilgili bilgileri sınıflandırır ve kaydeder. Öğrenciye kısa bir parça veya etüdü 3 ve 4. parmakları kullanarak doğru duruş ve tutuşla çalması istenen performans görevi verilebilir. Bu çalışma, analitik dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilebilir.

Keman virtüözleri tanıtılabilir, video ve görsellerle kare kare ilerletilerek parmak dizilimine dikkat çekilebilir. Tellerde sıralı çalışmalar yerine tel atlatılıp yarım vuruşlar ve çeyrek vuruşlar da eklenerek etüt çalışmaları yapılabilir.

Öğrencilerin bireysel olarak çalıştırılması öncelik olarak belirlenebilir. Doğru parmak yerleştirmeleri ile ilgili olarak her tel tek tek çalıştırılabilir. Burada en çok bilinen parçalar üzerinden gidilmesi daha yararlı olabilir. Örneğin “Süt İçtim“ parçası kullanılabilir. Re teli ile başlanarak bütün tellerde çalışmalar yapılabilir.