1. TEMA: BÜTÜN TELLERDE 1 VE 2. PARMAK ÇALIŞMALARI

SAB11. Müziksel Çalma

KB2.4. Çözümleme

E2.3. Girişkenlik, E3.2. Odaklanma

SDB2.2. İş Birliği, SDB3.1. Uyum

D4. Dostluk, D14. Saygı

OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık

KMN.4.1.1. Tellerde 1 ve 2. parmak çalışmalarını müziksel bileşenlere uygun çalabilme

a) 1 ve 2. parmak çalışmalarında çalınacak eseri çözümler.

b) 1 ve 2. parmak çalışmalarında tellerde doğru pozisyonu alır.

c) Bütün tellerde çalarken çalgıya özgü teknikleri kullanır.

ç) Öğrendiği notalar arasındaki bileşenleri belirler. 

KMN.4.1.2. Tellerde öğrendiği notaların diziliş sırasını çözümleyebilme

a) Tellerde çalışılan 1 ve 2. parmağın diziliş hizasına ilişkin parçaları belirler.

b) Öğrendiği notalar arasındaki ilişkiyi belirler.

Mi, La, Re ve Sol Tellerinde 1 ve 2. Parmak Nota Çalışmaları

keman, yay, ayna, metronom, nota süreleri

Öğrenme çıktıları; gözlem formu, öz değerlendirme formu ve dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Öğrencilerin kemanda bütün tellerde 1 ve 2. parmakla çalma becerisi, öğretmenin her öğrenciye uygun olarak hazırladığı bireyselleştirilmiş etütlerle geliştirilebilir. Bunlar performans görevi olarak verilebilir ve dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir.

Öğrencinin metronom eşliğinde 1, 2 ve 4 vuruşluk notaları çaldığı varsayılır. Ayna karşısında yayı doğru tutuş tekniğine göre kullanarak tellerde geçiş yaptığı kabul edilir.

Öğrencilere bir notanın ismi söylenir (re teli – mi). Öğrenci bu notayı hangi telde ve hangi parmakla çalacağını bulur ve uygular. Ardından öğretmen ikinci bir nota (re teli – fa ♯) daha söyler, öğrenci parmak geçişini yapar. Bu şekilde 1 ve 2. parmakla çalınan notalar arasında bağlantı kurmaları teşvik edilebilir.

1 ve 2. parmak yerleştirmesinde ilk aşamalarda parmak açma çalışmalarına daha da yardımcı olması için “ Hiç voleybol ya da basketbol maçı izlediniz mi? Oyuncuların topları tutarken parmaklarının açıklığını fark ettiniz mi? “ soruları sorularak günlük hayatla bağ kurulabilir.

KMN.4.1.1

Öğrenci, öncelikle ayna karşısında duruş ve tutuşunu ayarladıktan sonra işaret ve başparmaklarını da yan yerleştirir. Öncelikli çalınacak tel olan la teli üzerine 1. parmağını yerleştirir ve si sesini elde eder. Tel uyumunu da doğru ve köprüye paralel olarak kullandığı arşesini ritmik kalıp ve etüde uygun çalar. Bu çalışmayı öğretmen eşliğinde yapmak ister (E2.3). Öğrenci kendi düzeyine uygun bir etüdün nota okumasını yapar. Parçanın bonasını yaparak ve nota sürelerini çözümleyerek parçayı öğretmen eşliğinde ritmik yapıya uygun çalar. Öğrenci dik duruş ve tutuş pozisyonunu aldıktan sonra sol elini tuşe üzerine yerleştirir. Başparmağını dik ve yan tutarak işaret parmağını da düz ve yan tutarak la telinde 1. parmak olan si perdesine basar. Bu çalışmayı diğer tellerde de teker teker uygular ve grup çalışmasında arkadaşlarıyla sesleri dinleyerek birbirlerine olumlu dönütlerde bulunur. Etkileşimli tahtada ses ve parmak basış tekniğiyle ilgili oyunlar oynatılır (OB2). Bu sayede birbirinden olumlu ve yapıcı bilgi toparlar (KB2.6). İkinci parmağını biraz mesafeli şekilde la telinde dik bir konumda ileriye doğru basar ve do# perdesine basmış olur. Ayna karşısında veya grup içerisinde görsel incelemesi yapılır (OB4). Bu çalışmayı re telinde de uygular. telinde bastığı 2. parmak fa# perdesine denk gelir. Sol telinde çalışmaya devam eder ve bastığı 2. parmak si perdesine denk gelir. Son olarak da mi telinde bastığı 2. parmak ise sol# perdesine karşılık bulur. Öğrendiği 1 ve 2. parmak perdelerini basarken kemana uygun olan duruşu sergiler. Bu, öğrenciye ağırlığı koluna yüklemediği için çok rahat bir tutuş ve rahat bir yay tekniği sağlar. Grup arkadaşlarıyla yapılacak çalışmalarda ise kendilerine uygun etütlerle uyum içerisinde birbirlerini dinleme çalışmaları yaparak parmak hizalanmalarına ve seslere odaklanmaları sağlanır (E3.2, D4.2). Öğretmen bu çalışmalarda öğrencileri gözlemleyerek gözlem formunu doldurur. Öğrenciler, öğretmen tarafından belirlenen etütlerle teller arası geçişler uygulayarak küçük 10-12 ölçüden oluşan etütlerle çalışmalar yapar. Tel geçişleri sayesinde notalar arasındaki ses uyumuna da etütler aracılığıyla yer verir. Ritim kaybı olmadan tel geçişlerini sakin ve yay eğimini doğru ayarlayarak çalışmaları sürece uygun olarak çalar (SDB3.1). Öğrencilerin kemanda bütün tellerde 1 ve 2. parmakla çalma becerisi, öğretmenin her öğrenciye uygun olarak hazırladığı bireyselleştirilmiş etütlerle geliştirilebilir ve bunlar performans görevi olarak verilebilir. Performans görevi, dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir.

KMN.4.1.2

Öğrenciler, öğretmen eşliğinde etkin dinleyerek sol telinden başlar ve ilk önce boş tel sırasıyla la ve si perdesi, daha sonra re teline geçerek re telinde boş tel ve sırasıyla mi ve fa# perdesi, la teline geçerek önce boş tel sonra sırasıyla si ve do# perdesi, son olarak da mi teline geçerek sırayla önce boş tel daha sonra fa# ve sol# seslerini çözümleyerek çalışmalar yapar (D14.1). Tuşede yapılan 1 ve 2. parmak çalışmaları dereceli puanlama anahtarı ile ölçülür. Öğrenciler verilen etütlerle ilgili grup çalışmalarını metronom ve öğretmen eşliğinde yapabilir (SDB2.2). Metronom ritmiyle yapılan çalışmalarda tel geçişlerinde nota değerleri kullanılırken 2'lik ve 1'lik nota değeri kullanmaya dikkat edebilir. Bu şekilde öğrenciler grup çalışmaları yaparken de yayın tel değişiminde kontrolünü daha rahat sağlar. Diğer öğrenciler de arkadaşlarını daha rahat gözlemleyebilir ve çalışma yöntemlerini belirleyebilir. 1 ve 2. parmak çalışmasında hizalamanın aynı olduğunu ve parmak basışlarının daha yataya doğru ve dik olduğunu belirler. Tellerde basılan hizalamanın aynı olduğu bilgisine ulaşır ve konular arası bağlantı kurar (OB1). Grup çalışmalarında öğretmen rehberliğinde uygun etütler çalarak akran değerlendirmesi yapar. Öğretmen öğrenci gruplarını gözlemleyerek gözlem formu ile grupları değerlendirir. Öğrencilerin kemanda bütün tellerde 1 ve 2. parmakla çalma becerisi, öğretmenin her öğrenciye uygun olarak hazırladığı bireyselleştirilmiş etütlerle geliştirilebilir ve bunlar performans görevi olarak verilebilir. Performans görevi dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir.

Virtüöz videoları izletilebilir. Bu videolar gereken yerlerde duraklatılarak sol el duruş pozisyonu ve sağ el arşe uyumuna dikkat çekilebilir. Sıralı tel çalışması yerine atlamalı etüt çalışmaları verilebilir. 4'lük nota çalışmaları metronom hızı moderato ve allegro kullanılarak karma etüt çalışmaları yapılabilir.

Metronom hız adagio veya andante olarak belirlenerek bire bir 1 ve 2. parmak çalışmaları yapılabilir. Görseller veya öğretmen eşliğinde çalışmalar yapılabilir. Çalışmalar öğretmeni görecek bir konum ayarlanarak (kemana bakmadan) yürütülebilir.