2. TEMA: YAY BÖLME VE SUS ÇALIŞMALARI

SAB11. Müziksel Çalma

KB2.20. Sentezleme

E1.4. Kendine İnanma

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB2.1. İletişim

D12. Sabır, D16. Sorumluluk

OB1. Bilgi Okuryazarlığı

KMN.3.2.1. Yayı bölerek nota süreleri çalabilme

a) Sürelere bölünen yayda susu ve etüdü çözümler.

 b) Dik duruş ve tutuş pozisyonu aldıktan sonra alt yayda 4'lük 1 vuruş çalar.

c) Üst yayda çalgıya özgü teknikleri kullanır.

ç) Orta yayı çalışmasını ezgisel yapıya uygun çalar.

KMN.3.2.2. Yarım yay çalışmalarında nota değerleri ile yarım yay çalışmalarını sentezleyebilme

a) Çalışmalarda kullanacağı vuruşları belirler.

b) Yapılan yay çalışmaları arasında süre ilişkisi kurar.

c) Karma yay çalışmaları yaparak özgün bir çalışma oluşturur.

Birlik, İkilik ve Dörtlük Notalarla Yay Çalışmaları

keman, yay, metronom, reçine

Öğrenme çıktıları; performans görevi, gözlem formu, kontrol listesi, video kaydı incelemesi, açık uçlu sorular ve analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Öğrencilere alt, üst ve orta yay bölgelerinde nota sürelerine göre düzenlenmiş kısa etüt parçaları ya da alıştırmalar içeren performans görevi verilebilir. Öğrenci, bu bölgelere özgü teknikler doğru duruş ve tutuşla uygulayarak performans sergileyebilir. Bu süreçte öğretmen; teknik doğruluk, yay bölgesi kullanımı ve ezgisel uyuma göre öğrenciyi gözlem formu ve kontrol listesiyle değerlendirebilir.

Öğrencinin ritmik olarak sayma becerisini aksatmadan, metronomu doğru kullanarak andante ve adagio hızında çaldığı kabul edilir.

Ön değerlendirme sürecinde öğrencilerin yay kontrolü ve bölme becerilerini belirleyebilmek amacıyla öğrencilere “Orta yayda bir vuruş yapabilir misiniz?“ ve “Alt yayda iki vuruş yay çalışması yapabilir misiniz?“ soruları yöneltilebilir.

Tıp oyunu oynarken yapılan sessiz kalma çalışmaları hatırlatılarak sus egzersizleriyle bağlantı kurulabilir. Öğrencilerin oyundaki dikkatli ve kontrollü sessizliği hatırlamaları sağlanabilir. Bu sayede sessizliğin yalnızca bir duraksama değil aynı zamanda farkındalık ve kontrol gerektiren etkin bir beceri olduğu vurgulanabilir.

KMN.3.2.1

Öğrenciler, yayın yarısına kadar kullanılan bölgenin başlangıçta bir vuruş olarak kullanıldığını öğrenir. Alt yayın başlangıç bölgesinden yarıya kadar, üst yayın orta bölgeden üst bölgeye kadar, orta yayın ise yayın ortasından iki eşit parçaya göz hizasından bölünmesi anlamına geldiğini kavrar. Susların ise yine 1 vuruş nota değeri kadar kullanıldığını öğrenerek tekniği icra eder. Ayna karşısında kendi duruşu ve tutuşuyla bağlantılı olarak, yayı tele yerleştirerek çıkarım yapar (KB2.10). Öğrenci; yayı alt yay, orta yay ve üst yay olarak bölme çalışmaları yaparken çalacağı etüdün bonasını öğretmen eşliğinde yapar. Yayda sus çalışmalarının da nota sürelerine göre ve eşit sürelerde olduğunu eseri çalarak çözümler. Alt, üst ve orta yay çalışmaları dereceli puanlama anahtarı ile ölçülür. Öğrenci; alt yayda birer vuruş yaparken , ayna karşısında küçük molalar vererek yayın yarısına kadar göz hizasıyla bölme çalışması yapar (D12.2). Aynı çalışmayı ayna karşısında dik duruş ve tutuş pozisyonu aldıktan sonra yine alt yayda bir vuruş susu kullanarak tekrarlar. Duruşunu düzenler ve motivasyonunu ayarlayarak çalışmaya devam eder (SDB1.2). Üst yay çalışmasını yayın eğimini tam ayarlayarak (Burada üst yay çalışmasında yay açısı bozulabilir, dikkat edilmelidir.) yayın üst bölümünden başlatır ve kol hizasını açmadan bir vuruş, ikilik vuruş ve bu nota değerlerinin suslarını doğru teknik kullanarak ve öğretmenini verimli dinleyerek çalar (SDB2.1).Süreç akran değerlendirme formu ile değerlendirilir. Orta yay çalışmasına geçilir ve ayna karşısında (Çalışmalarda öğrencinin kemana bakması doğru değildir.) bir vuruş, iki vuruş ve suslarının çalışması ezgisel ve ritmik yapıya uyularak yapılır (D16.1). Öğrencilere alt, üst ve orta yay bölgelerinde nota sürelerine göre düzenlenmiş kısa etüt parçaları ya da alıştırmalar içeren performans görevi verilebilir. Öğrenci bu bölgelere özgü teknikleri, doğru duruş ve tutuşla uygulayarak performans sergileyebilir. Öğretmen bu süreçte teknik doğruluk, yay bölgesi kullanımı ve ezgisel uyuma göre öğrenciyi gözlem formu ve kontrol listesiyle değerlendirebilir.

KMN.3.2.2

 Alt yay, üst yay ve orta yay çalışmalarında ikilik, birlik ve dörtlük yay çalışmaları ile bu nota değerlerinin suslarını metronom yardımıyla eşit sürelerde çalar ve karma çalışmalar yaparak yay vuruşlarını sentezler. Kendine göre bir süre belirleyerek çalışmasını oluşturur (OB1). İlk olarak alt yay çalışmaları ve 2'lik çalışmalar, daha sonra yine alt yayda birlik ve dörtlük vuruş ile susların çalışmalarını belirler. Alt yay, üst yay ve orta yay çalışmalarında vuruş sürelerini ve suslarını aynı ölçüde çalışarak (yani alt yayda dörtlük nota, ikilik nota ve birlik nota) parçalar arası ilişki kurar. Son olarak karma çalışmalara geçerek her yayda üç vuruş nota değeri ve üç vuruş nota değerinin suslarını kullanır, kendine özgü karma bir çalışma oluşturur (E1.4). Öğrencilere alt, üst ve orta yay bölgelerinde nota sürelerine göre düzenlenmiş kısa etüt parçaları ya da alıştırmalar içeren performans görevi verilebilir. Öğrenci bu bölgelere özgü teknikleri, doğru duruş ve tutuşla uygulayarak performans sergileyebilir. Öğretmen bu süreçte teknik doğruluk, yay bölgesi kullanımı ve ezgisel uyuma göre öğrenciyi gözlem formu ve kontrol listesiyle değerlendirebilir.

Bir vuruş, iki vuruş ve dört vuruş nota süreleri ve sus çalışmaları yapılırken çocuk parçalarından faydalanılarak öğrencilerin ritim tutmaları istenir. Bu sayede ritimsel algılama daha da gelişecektir ve yay çekerken bir vuruş, iki vuruş ve dört vuruş daha iyi algılanacaktır. Grup hâlinde çalışmalar da gerçekleştirilebilir.

Öğrencilerin bir vuruş, iki vuruş ve dört vuruşluk nota sürelerini daha iyi kavrayabilmeleri için bireysel çalışmalara ek olarak destekleyici yöntemler önerilebilir. Örneğin ritim sürelerini içeren kısa ve basit egzersizlerin günlük rutinlere dâhil edilmesi, öğrencinin farkındalığını artırabilir. Bu egzersizler sırasında alkış, ayak vurma veya vurmalı çalgılarla yapılan eşlikler, ritmin bedensel olarak hissedilmesine yardımcı olabilir.