4. TEMA: LEGATO TEKNİĞİYLE SAĞ EL ÇALIŞMASI

SAB11. Müziksel Çalma

KB2.6. Bilgi Toplama

E2.2. Sorumluluk

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)

D3. Çalışkanlık, D7. Estetik

OB1. Bilgi Okuryazarlığı

KMN.2.4.1. Yayda legato tekniğini uygulayıp çalabilme

a) Legato tekniğiyle çalınacak eseri çözümler.

b) Yayda legato tekniğiyle doğru duruş ve tutuş pozisyonu alır.

c) Legato tekniğini çalgıya özgü tekniklerle kullanır.

ç) Legato tekniğini kullanırken, müziksel bileşenleri uygulayarak çalar.

KMN.2.4.2. Legato tekniğiyle yapılan yay çalışmasında teknik bilgi toplayabilme

a) Doğru çalışma sergilemek için hangi araçları kullanacağını belirler.

b) Ayna karşısında yapılan çalışmaları kaydederek bilgileri bulur.

c) Legato tekniğinde yay tekniğini, ayna karşısında doğrular.

ç) Yayda bağlı çalma tekniğindeki bilgileri kaydeder.

Legato Yay Tekniğiyle Bütün Tellerde Yay Çalışmaları

keman, yay, reçine, ayna

Öğrenme çıktıları; video kaydı incelemesi, gözlem formu, kontrol listesi, öz değerlendirme formu, akran değerlendirmesi ve analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Legato tekniğini uygulamaya yönelik performans görevi verilebilir. Öğrenciler, belirlenen kısa bir eseri legato tekniğiyle çalarak bu çalışmaları video kaydıyla belgeleyebilir.

Öğrencilerin yay çalışmalarından edindiği bilgilerle teller arası hizalamalara ve yayda çekip itme çalışmalarına kolaylıkla adapte olacağı kabul edilir.

Aynada el-bilek koordinasyonu izlenerek uzun yay hareketleri yapılır. Öğrenciler yavaş tempoda, yay hızını değiştirmeden sabit tonda ses çıkarmaya çalışır. Öğrenciler, tablet veya telefon kamerasıyla kendi legato denemelerini kaydedebilir. Kendi videolarını izleyerek nerede duraksadıklarını görüp bunun sesi nasıl etkilediğini anlamaya çalışır. Öğretmen, farklı karakterdeki ses tonlarının örneklendiği legato ve non-legato çalım videolarını öğrencilere dinletebilir. Öğrenciler, legato tekniğindeki çalım videosunu işaretleyebilir.

Yolda yürürken adımların akıcılığına, ayak bileklerinin esnekliğine ve vücudun uyumlu hareketine dikkat çekilerek legato tekniğiyle ilişki kurulabilir. Bu benzetme yoluyla seslerin birbirine yumuşak ve kesintisiz şekilde bağlanmasının, tıpkı yürüyüşteki akışkanlık gibi olduğu fark ettirilebilir. Böylece öğrencilerin legato tekniğini günlük yaşamla ilişkilendirerek daha anlamlı bir şekilde içselleştirmeleri sağlanabilir.

KMN.2.4.1

Öğrenci, bağlı çalma tekniğini kullanarak la, re, sol ve mi tellerinde köprüye paralel şekilde doğru duruş ve tutuş pozisyonunu alır. Legato tekniğiyle yani notalar arasında bağ oluşturarak (bağlı çalarak) çalışmayı icra eder. Öğrenciler, ayna karşısında kendilerinin duruş ve tutuşlarını gözlemleyerek yorumlar (KB2.14). Çalışacağı etütte öncelikle nota sürelerine dikkat ederek çalışmanın bonasını yapar. Legato tekniğiyle çalacağı etüdü metronom eşliğinde sesli bona yaparak çözümler. Öğrencilerin ayna karşısında kendilerini gözlemleyip uygulama yapmaları önemli bir çalışma tekniğidir (SDB1.2). Bu doğrultuda duruş ve tutuşu çok rahat algılayıp uygular. Ayna eşliğinde tellere yayı yerleştirerek uygun pozisyonu gözlemler ve alır. Öğrenci, legato çalışmasında yayı köprüye paralel kullanarak, öğretmen eşliğinde la telinde çekip iterek ayna karşısında çalışmalar yapar. Bu çalışmayı gözlemleyerek diğer tellerde de planlar ve teknik kullanarak yapar (D3.2). Çalışmalar gözlem formu ve kontrol listesiyle değerlendirilir. Re teline geçtiğinde yayı la ve sol teline değmeden yayı çekip itme çalışması yapar. Sol teline geçtiğinde yayı çok eğmemeye dikkat eder. Bu çalışmada sol telinde yay eğiminin bozulması sonrasında çalgının ses bütünlüğünün bozulduğunu belirtir. Ayna karşısında daha da odaklanarak sol telinin yay çekimine dikkat eder (D7.1). Mi telinde de sol telindeki gibi aynı yaklaşıma dikkat eder. Yayı eğme durumunda yine göğüs bölgesine değip sesi kaybetme hatasından kaynaklı olarak ayna karşısında mi telinde yayı legato tekniğiyle çalışırken dikkat eder. Ezgisel yapıya uygun çalmaya dikkat eder, müziksel bileşenleri (ritmik yapıyı ve entonasyonu) uygular.

 KMN.2.4.2

 Legato tekniğinde çalışma yaparken yay çekip itme çalışmasında yayın diğer tellere değmemesi için ayna karşısında uygulama yapar (E2.2). Duruşu doğru ayarladıktan sonra aynayı araç olarak kullanır. Yayı reçineleme çalışması yapar. Kullandığı araçların önceliğini belirler. Legato tekniğini kullanarak tellerde çekip itme çalışması yapar. Ayna karşısında köprüye paralel yayı yerleştirdikten sonra la, re, sol ve mi telinde bağlı yayı dörde bölerek paralel yay çalışmaları yapar. Diğer tele yay değme hatasını geçmiş bilgilerine dayanarak bulur ve bu hatayı düzelterek doğru bilgiye ulaşır (OB1). Legato tekniğinde yay çekip itme çalışmasında ayna karşında yan duruş pozisyonu alır ve yayın paralel duruşuna dair bilgilerini doğrular. Öğrenci dikkatli ve sabırlı çalışarak legato tekniğinde tellerde eğimi bozmadan çekip itme çalışmalarını tek olarak ya da öğretmen eşliğinde yapar ve bilgileri kaydeder. Öğrencilere legato tekniğini uygulamaya yönelik performans görevi verilebilir. Belirlenen kısa bir eseri legato tekniğiyle çalmaları ve bu çalışmaları video kaydıyla belgelemeleri istenerek ortaya çıkan eserler değerlendirilebilir.

Grup çalışmalarına yer verilebilir. Video ve özellikle görseller kullanılarak pekiştirme yapılabilir. Özellikle keman tutuş çalışmalarıyla başlayıp, yay çekme ve itme tekniğine dikkat edilerek teknik ileri seviyeye çıkarılabilir.

Öğretmen, öğrenciyle bire bir çalışabilir. Öncelikle sağ kol hizasına dikkat edilerek çalışmalar yapılabilir. Yay çekerken öğrencinin sağ kolunun hizasına dikkat edilerek süreç ilerletilebilir.