3. TEMA: DETAŞE (DETACHE) TEKNİĞİYLE SAĞ EL POZISYONU

SAB11. Müziksel Çalma

KB2.14. Yorumlama

E1.5. Kendine Güvenme, E3.2. Odaklanma

SDB2.1. İletişim

D3. Çalışkanlık, D16. Sorumluluk

OB1. Bilgi Okuryazarlığı

KMN.2.3.1. Detaşe tekniğini uygulayıp yorumlayabilme

a) Detaşe tekniğinde yay çalışmalarını inceler.

b) Yayda detaşe tekniğini uygular.

c) Yay kullanma tekniklerini fiziksel özelliklere uygun olarak ifade eder.

KMN.2.3.2. Detaşe tekniğiyle yayda ses elde edebilme

a) Çalacağı eseri detaşe tekniğiyle çözümler.

b) Yayı tellere göre çevirirken sağ elde dik duruş pozisyonu alır.

c) Çalgısını ezgisel yapıya ve tekniğe uygun kullanır.

ç) Müziksel bileşenlerini uygular.

Detaşe Tekniğiyle Yay Çekme

keman, yay, ayna, keman yastığı

Öğrenme çıktıları, sunum ve dinlediğini anlama becerisini içeren performans görevleri ile değerlendirilebilir. Detaşe çalma tekniği ile yay çekme çalışmaları ise dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilir.

Yaya reçine sürme (hayali ve gerçek) çalışması yapılarak yayda detaşe ve yay çekme çalışmaları arasında bağ kurduğu ve metronom sürelerini öğrendiği kabul edilir.

Öğrenciler sırayla kemanı alarak, herhangi bir teknik yönlendirme yapılmadan açık tel çalışması ile doğal yay hareketlerini sergileyebilir. Bu serbest uygulama sırasında öğrencilerin yayı tutuş biçimleri, bilek–el–dirsek dengesi ve yay yönü gözlemlenir; fiziksel özelliklerine bağlı olarak geliştirdikleri farklı tutuş alışkanlıkları ve denge kurma yöntemleri (bileğin aşırı katı veya fazla esnek olması, parmak pozisyonlarının dengesizliği gibi) not edilir. Ardından öğrenciler küçük gruplara ayrılarak her biri belirli bir beceriye odaklanan “yay hareketi istasyonları“na yönlendirilebilir.

Arabada fren yapma ve hızlanma hareketine dikkat çekilir. Gaza sürekli bastığımızda legato tekniğindeki süreğenlik gibi arabanın da hep hareket ettiği örneğiyle konuyla bağlantı kurulabilir.

KMN.2.3.1

Detaşe tekniğiyle ilgili bilgiler verilir. Kemanda detaşe tekniği gösterilerek öğrencilerin çalışmayı incelemeleri sağlanır. 4 vuruşluk sürelerle tüm tellerde çekme ve itme çalışmalarıyla detaşe yay tekniğini kullanması ölçüt olarak belirlenir. Öğrenci bütün tellerde yayı dört eşit parçaya bölerek köprüye paralel konumda çekip itme çalışmaları yapar. Yayı çekerken ayna karşısında yay ve köprüye ilişkin paralelliğe dair parçaları belirler ve çözümler. Dik bir duruş sergileyerek, çeneliğe hafif bir kafa eğimiyle yayı ayna karşısında bölerek planlı çalışmalar sergiler (D16.1). Öğrenciler tellerin isimlerinin verilerini sınıflandırır ve kaydeder. Yay çekerken ve yayın açılarını ayarlarken kendine güvenir (E1.5). Çalışmalar sonucunda gözlem formu kullanılarak çalışmalar değerlendirilir.

KMN.2.3.2

 Öğrenciler yayı ayna karşısında tellere paralel yerleştirir. Her notayı çekip itme yöntemiyle yani detaşe tekniğiyle yayı aynı paralelde tutarak çalışmayı icra eder. Yapılan çalışma, dereceli puanlama anahtarı ile ölçülür. Öğrenciler, detaşe tekniğiyle yay çalışması yaparken nota vuruş sürelerine dikkat eder ve ritmik yapıyı bozmadan, bonasını yaparak etüt veya çalışma parçasını çözümler. 4 vuruş nota sürelerini metronom eşliğinde sayarak çalar. Yayı tellerde itip çekerken, kemanda doğru tutuş ve duruş sergilerken sağ el yayda dar açılı bir konumda hareket eder. Dik duruşun çalma ve yay açısının doğru olması ile ilgili önemi vurgulanır. Ayna karşısında yay ve keman tutuşunda dik bir duruş sergileyip, kontrol ederek çalışmalar yapması istenir. Grup çalışmalarına geçilir. Yayı köprüye paralel olarak tutar. Yay çekerken açıyı düşünür ve ayna karşısında yayın yerini belirleyerek tellerde yay çekme ve itme çalışmaları yapar. Ayna karşısında yay çekerken köprü ile paralel bağlantıya odaklanır (E3.2). Çalışmada ritmik yapıya uygun hızda (moderato veya andante), diğer tellere yayı değdirmeden ve ses bütünlüğünü bozmadan müziksel bileşenleri uygular. Bu çalışma, köprüye paralel yay çekimi ve yay açısının toparlanmasına kadar planlı devam eder (D3.1, D16.1). Yayın tellerdeki ayarlama açısını doğru kullanarak yayı çekip iter. Öğrenciler, öğretmenin yay çekimine ve orantısına bakarak öğretmenle iletişim sağlar (SDB2.1). Kendi çalışmaları ile çıkarımda bulunarak eksikliklerini algılar ve bilgi ihtiyacını fark eder (OB1). Detaşe çalma tekniği ile yay çekme çalışmalarını içeren performans görevi verilebilir. Performans görevi dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir.

Yay çekme tekniğine dair ritim hızları farklı olan videolar gösterilir ve yayın tellerdeki hizalanmasına dikkat çekilir. Andante ve moderato seviyesinde yay çekme çalışmaları yapılabilir.

Öğrencilere kol hizalama ve yay paralelliği için çalışmalar yaptırılabilir. Bu çalışmalar, bire bir ve ayna karşısında öğrencilerin kendilerini görme açısına uygun olabilir. Çalışma materyalleri oluşturulabilir. Ayrıca oyunlu yay çekme yarışmaları ile süreç desteklenebilir.