3. TEMA: ÇALGIMI TANIYORUM

KB1. Temel Beceriler, KB2.6. Bilgi Toplama

E1.1. Merak, E3.8. Soru Sorma

SDB2.1. İletişim

D3. Çalışkanlık

OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB2. Dijital Okuryazarlık

KMN.1.3.1. Kemanı tanıyabilme

KMN.1.3.2. Kemanın özelliklerini tanıyabilme

KMN.1.3.3. Çalgının tarihi hakkında bilgi toplayabilme

a) Tarihsel gelişimiyle ilgili bilgiye ulaşmak için kullanacağı araçları belirler.

b) Belirlediği araçları kullanarak ilgili bilgileri toplar.

c) Çalgının tarihiyle ilgili bilgileri doğrular.

d) Doğruladığı bilgileri kaydeder.

Kemanı Tanıma

Çalgının Özellikleri ve Yapısı

 Kemanın Özellikleri ve Yapısı

keman, yay, gövde, tuşe

Öğrenme çıktıları; yapboz oyunları, dinlediğini anlama ve tanıma becerisini içine alan performans görevi ile değerlendirilebilir. Öğrencilerden kemanın geçmişten günümüze kadar gelen yapısal değişikliklerine dair görsellerden topladıkları bilgileri sınıf ortamında sergilemeleri ve sınıf panosunda paylaşmaları performans görevi olarak istenebilir.

Öğrencilerin dijital ortamlar göz önünde bulundurularak kemanla ilgili görsel bilgiye sahip oldukları kabul edilir.

Öğrencilere kemanın hangi parçaları içerdiği, bu parçaların işlevlerinin neler olduğu ve çalgının nasıl tutulduğu gibi temel sorular yöneltilebilir. Öğrencilerin daha önce kemanla karşılaşıp karşılaşmadıkları, kemanı canlı ya da dijital ortamda dinleyip dinlemedikleri ve hangi bağlamlarda duydukları sorgulanabilir. Öğrencilerin kemanın tarihsel gelişimi hakkında bilgiye ulaşmak için hangi kaynakları (kitap, müze, öğretmen, belgesel vb.) kullanabileceklerine dair fikirleri alınabilir.

Öğrencilere kemanın bölümlerini tanıtırken günlük yaşamdan bir nesne olan çatal örneği verilebilir. Çatalın ön kısmı, yemeğe temas eden bölümü, kemanın gövdesine; çatalın elde tutulan sap kısmı ise kemanın tuşe bölümüne benzetilebilir. Öğrenciler, daha önce aşina oldukları ve sıkça kullandıkları bir nesne aracılığıyla kemanın temel yapılarını zihinsel olarak eşleştirebilir. Tanıdık bir nesneden hareketle yapılan bu benzetme ile öğrencilerin hem kemanın yapısını hem de parçaların işlevlerini doğru şekilde öğrenebilmelerine yönelik bağlantı kurulabilir.

KMN.1.3.1

 “Bu çalgıyı yakından gördünüz mü?“, “Keman çalan birisini gördünüz mü?“, “Çalgının tellerini yakından incelediniz mi?“, “Bir müzik aleti olsaydınız hangi müzik aleti olmak isterdiniz?“ soruları ile derse başlanır. Görseller ve videolarla öğrencilerin kemanı tanıması sağlanır. Sınıf ortamına getirilen keman ve yay gösterilerek öğrencilerin enstrümanı merak etmesi ve tanıyabilmesi amaçlanır (E1.1). Öğrenciler video, görsel ve öğretmen anlatımı ile çalgı hakkında bilgi toplar. Öğrencilere bu ve benzer çalgıların sesleri dinletilerek kıyaslama yapması, öğrencilerin kemanın sesini tanıması sağlanır (SDB2.1). Öğrencilere dinlediğini anlama ve anlatabilmeyle ilgili performans görevi verilir. Öğretmen, öğrencilerin istek ve motivasyonunu artıracak amaçlar belirler. Süreç bu doğrultuda değerlendirilir (D3.1).

KMN.1.3.2

Öğrencilere çalgının özellikleri soru cevap yöntemi ile anlatılır (E3.8). Enstrüman üzerinde bölümleri gösterilerek incelemeleri istenir. Yapboz oyunu ile öğrencilerin çalgının özelliklerini tanımaları sağlanır. Dijital ortamda görseller yardımıyla oyunlar oynatılarak süreç desteklenir (OB2). 

KMN.1.3.3

 Derste çalgının tarihsel gelişimi ile ilgili video ve görsel materyallere yer verilerek öğrencilerin çalgının gelişim aşamasını öğrenmeleri sağlanır (OB1). Öğrencilerden çalgının tarihsel gelişimi ile ilgili bilgi toplamak için kullanacakları araçları belirlemeleri istenir. Öğrencilerin tarihsel gelişimi kendi cümleleriyle hikâyeleştirirek bu süreci ifade etmeleri sağlanır. İnceledikleri çalgı görsellerini çizmeleri ve görseli sınıf panosunda sergilemeleri istenir. Kemanın dünden bugüne tarihsel süreci ile ilgili toplanan bilgiler öğretmen rehberliğinde karşılaştırılır ve incelenir. Elde ettikleri bu bilgileri doğrulamak için grup hâlinde kart oyunları oynatılır. Bu kartlarda geçmişten günümüze kadar kemanın değişim resimleri yer alır. Diğer yaylılara ait resimlerle bu resimler karşılaştırılır, geçmiş veya günümüz keman görsellerinin gözlemlenip bulunması istenir (KB2.2). Bu çalışmalar ve oyunlar ile öğrendikleri bilgileri öğrencilerin kaydetmesi sağlanır.

Öğrencilerin ilgi ve öğrenme alanları dikkate alınarak etkinlik ve materyal hazırlanabilir. Yaylı ailesi ile ilgili görseller aracılığıyla oyunlar oynatılabilir. Eşleşme kartları öğretmen tarafından yapılır. Bu kartlarda keman ve farklı enstrüman resimleri bulunur. Doğru kartlar bulunduğunda öğrenci alkışlatılıp motive edilir. Yapboz kartları hazırlanabilir.

Çalgı tanıtılırken görseller kullanılabilir. Öğrencilerin diğer müzik aletleri içinden kemanı bulmasına yönelik materyaller sunulabilir. Çalgının bölümleri renkli kartlar veya sembollerle eşleştirilebilir. Bu etkinliklere öğrencilerin eşlik etmesi sağlanabilir böylece farklılıklar daha net gözlemlenebilir. Çalgı ile ilgili bilgiler verilip öğrenme süreci oyunlaştırılabilir. Müzik aletinin hikâyesi ya da aletin kullanımını anlatan kısa bir video izletilebilir. Bu çalışmalar ile öğrencilerin motivasyonu artırılarak çalgının bölümlerini öğrenmesine yönelik boyama, eşleştirme, bulmaca tarzı çalışmalar yapılabilir. Öğrencileri küçük gruplara ayırarak öğrendikleri bilgileri birbirleriyle paylaşmaları sağlanabilir.