T.C. MİLLÎ EĞİTİM
BAKANLIĞI

1. TEMA: KAVALDA İKİNCİ KADEME SES ALANINDA ARA SESLER

Tema içeriğini, kavalda ikinci kademede ses alanında yer alan ara sesleri (la# (si♭), do# (re♭), mi♭ (re#), si♭2) seslendirebilme oluşturmaktadır. Bu doğrultuda kavalda ikinci kademede ses alanında yer alan ara sesleri seslendirebilmek için belirlenen öğrenme çıktılarına ulaşılması amaçlanır.
Ders Saati
17
Alan Becerileri

SAB11. Müziksel Çalma

Eğilimler

E3.2. Odaklanma

Programlar Arası Bileşenler
Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB2.1. İletişim

Değerler

D10. Mütevazilik, D12. Sabır

Okuryazarlık Becerileri

OB1. Bilgi Okuryazarlığı

Disiplinler Arası İlişkiler
Türkçe, Hayat Bilgisi
Beceriler Arası İlişkiler
KB2.2. Gözlemleme
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri

KVL.5.1.1. La# (si♭), do# (re♭), notalarını çalabilme ,

a) Notaları çözümler.

b) Doğru duruş ve tutuş pozisyonu alır.

 c) Çalgıya özgü teknikleri kullanır.

ç) Seslendireceği notaları yapısına uygun olarak çalar.

 KVL.5.1.2. Mi♭ (re#), si♭2 notalarını çalabilme

a) Notaları çözümler.

b) Doğru duruş ve tutuş pozisyonu alır.

c) Çalgıya özgü teknikleri kullanır.

ç) Seslendireceği notaları yapısına uygun olarak çalar.

İçerik Çerçevesi

Kavalda İkinci Kademede Yer Alan Ara Sesler

 İkinci Kademede Yer Alan Ara Seslerin Seslendirilmesi

Anahtar Kavramlar

ara sesler, kaval, nota, ritim, süre

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme)

Öğrenme çıktıları; gözlem formu, dereceli puanlama anahtarı, kontrol listesi ve performans görevi kullanılarak değerlendirilebilir. Performans görevi olarak kavalda ikinci kademe ses alanındaki ara seslerin geçtiği Türk halk müziği eserlerini araştırmaları istenip, ulaştıkları bilgileri sunmaları sağlanabilir. Performans görevi, gözlem formu veya kontrol listesi ile değerlendirebilir.

Öğrenme-Öğretme Yaşantıları
Temel Kabuller

Öğrencilerin bir önceki temada yer alan kavalda ikinci ve üçüncü kademe ses alanında ana seslerden oluşan eserler ile ilgili öğrenme çıktılarına sahip oldukları kabul edilir.

Ön Değerlendirme Süreci

Kavalda ikinci kademede yer alan ara seslerin çalınması ile ilgili öğrenme çıktılarına yönelik aşağıdaki sorular sorulabilir.

• Bir notaya diyez veya bemol eklemek sesin hangi yönde değişmesine neden olur?

• Diyez ve bemol işaretlerini nasıl açıklarsınız?

Köprü Kurma

Önceki temalarda yer alan ikinci ve üçüncü kademede Türk halk müziğine ait eserlerin icrasındaki parmak pozisyonları ve nefes şiddetlerini hatırlayıp ikinci kademe ses alanındaki ara sesler ile ilişki kurmaları sağlanabilir.

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları

KVL.5.1.1

 Öğretmen tarafından kavalda la# (si♭), do# (re♭) sesleri uygulamalı olarak gösterilip dinlettirildikten sonra öğrencilerden sesleri çözümlemeleri beklenir. Kavalda La# (si♭), do# (re♭) notalarının parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak gösterilerek öğrencilerin odaklanıp pozisyonları kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, E3.2). Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (D10.1, SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin kavalda ikinci kademede yer alan la# (si♭), do# (re♭) notalarını çalabilmeleri için kavala özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları sağlanır. İkinci kademede yer alan la# (si♭), do# (re♭) notalarının belirgin şekilde algılanması için uzun seslerden ve basit usullerden oluşan etütler, öğretmen tarafından çalınır, öğrencilerin gözlemledikten sonra etütleri ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları istenerek çalışmalarında sabırlı olmaları gerektiği vurgulanır (D12.3, KB2.2). Çalışmalar dereceli puanlama anahtarı ve gözlem formu ile değerlendirilebilinir.

 KVL.5.1.2

Öğretmen tarafından kavalda Mi♭ (re#), si♭2‘ sesleri uygulamalı olarak gösterilip, dinlettirildikten sonra öğrencilerden sesleri çözümlemeleri beklenir. Kavalda Mi♭ (re#), si♭2‘ notalarının parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak gösterilerek öğrencilerin odaklanıp pozisyonları kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, E3.2). Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir. (D10.1, SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin kavalda ikinci kademede yer alan Mi♭ (re#), si♭2 notalarını çalabilmeleri için kavala özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları sağlanır. İkinci kademede yer alan Mi♭ (re#), si♭2notalarının belirgin şekilde algılanması için uzun seslerden ve basit usullerden oluşan etütler, öğretmen tarafından çalınır, öğrencilerin gözlemledikten sonra etütleri ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları istenerek çalışmalarında sabırlı olmaları gerektiği vurgulanır (D12.3, KB2.2). Süreç sonunda performans görevi olarak kavalda ikinci kademe ses alanındaki ara seslerin geçtiği Türk halk müziği eserlerini araştırmaları istenip ulaştıkları bilgileri sunmaları sağlanabilir. Performans görevi gözlem formu veya kontrol listesi ile değerlendirebilir.

Farklılaştırma
Zenginleştirme

Öğrencilerin seslendirdikleri notalar ve etütlerin yanı sıra kavalda öğrendikleri ikinci ve üçüncü kademede yer alan ana ve ara seslerden oluşan basit usullü Türk halk müziği eserlerine yer verilebilir. Çaldığı seslerden kendi melodilerini oluşturmaları istenebilir.

Destekleme

Her öğrencinin gelişimi takip edilerek bireysel geri bildirimler verilebilir. Bu süreçte etütler metronom aleti ile yavaşlatılarak çalınabilir.