4. TEMA: KANUNDA KÜRDİLİHİCAZKÂR DİZİSİNİ ÖĞRENİYORUM

SAB11. Müziksel Çalma

E1.1. Merak, E3.2. Odaklanma

SDB2.1. İletişim

D3. Çalışkanlık, D7. Estetik, D19. Vatanseverlik

OB2. Dijital Okuryazarlık

KNN.8.4.1. Kürdilihicazkâr dizisini ve özelliklerini örnek etüt ve eserlerle birlikte çalabilme

a) Kürdilihicazkâr dizisini, seslerini ve mandal sayılarını öğrenip çalabilmesi için yazılmış etüt veya eserleri çözümler.

b) Kürdilihicazkâr dizisini, seslerini ve mandal sayılarını öğrenerek kanuna özgü duruş pozisyonu alır.

c) Kürdilihicazkâr dizisini, seslerini ve mandal sayılarını öğrenerek kanuna özgü teknikleri kullanır.

ç) Kürdilihicazkâr dizisini, seslerini ve mandal sayılarını öğrenerek kanuna özgü müziksel bileşenleri kullanır.

Kürdilihicazkâr Dizisinin Öğrenilmesi

dizi, kanun, müzik, perde

Öğrenme çıktıları; gözlem formu, kontrol listesi, öz değerlendirme, akran değerlendirme formu eşleştirme kartları kullanılarak değerlendirilebilir. Dinlediğini anlama ve tanıma becerisini içine alan performans görevi verilebilir. Öğrencilerden kürdilihicazkâr dizisini ve dizinin özelliklerini örnek etüt ve eserlerle çalabilme performans görevi istenebilir. Performans görevi, analitik dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir.

Öğrencilerin rast, segâh, uşşak, hüseyni, hicaz, uzzal, karcığar, hümayun dizilerini bildiği ve teknik çalışmaları yaptığı öngörülmektedir.

Daha önce dizi kavramı ile ilgili öğrencinin bilgisi olduğu varsayılarak kürdilihicazkâr dizisinin öğrenilmesiyle ilgili ön hazırlık yapılabilir. Kürdilihicazkâr dizisi sesleri üzerinde durulabilir.

Önceden öğrenilen Türk müziği seslerini (perdelerini) dizi içerisine nasıl yerleştirip kullanılabileceği konusunda bilgiler verilebilir

KNN.8.4.1

Kürdilihicazkâr dizisinin genel özellikleri anlatılır, dizinin seyri gösterilerek solfej çalışmaları yapılır ve öğrencilerin odaklanması sağlanır (E3.2). Öğrencinin çalışacağı eser veya etütler öğrenciyle çözümlenir (KB1). Öğrencilere kürdilihicazkâr dizisinin sesleri ve mandal sayılarıyla ilgili kanun üzerinde bilgi verilerek öğrencinin mandal sistemine odaklanması sağlanır (E3.2). Daha sonra kürdilihicazkâr dizisinden oluşan etüt ve Türk sanat müziği eserleri bona ve solfej teknikleri kullanılarak öğrenciye sergilenir (SDB2.1) (E1.1). Öğrencilerin öğretmen tarafından yapılan bona ve solfeji inceleyip etüt ve Türk sanat müziği eserlerinin uygun teknikleri kullanarak önce bona ardından solfejini yapmaları beklenir (KB2.2). Ardından bona ve solfeji yapılan etüt ve Türk sanat müziği eserleri öğretmen tarafından kanunda çalınır. Öğrencinin dikkati duruş, oturuş ve mızrap tekniğine çekildikten sonra aynı şekilde öğrencinin de kanunda bunları tekrar etmesi sağlanır (D3.1). Öğrencinin kürdilihicazkâr dizisinde sözlü ve sözsüz eserlerden düzeyine uygun olanlardan seçilip makamın seyrini pekiştirerek (D7.2) yorumlaması sağlanır. Bu aşamada klasik Türk müziğinin farklı formdaki saz eserleri ve sözlü eserlerinden faydalanılabilir (D19.3). Ayrıca öğrencinin dijital platformlarda bu makamın çeşitli formlarında eserler dinleyip konserler seyrederek makamı pekiştirmesi sağlanır (OB2). Öğrencilerden kürdili hicazkâr dizisini ve dizinin özelliklerini örnek etüt ve eserlerle çalabilme performasn görevi istenebilir. Performans görevi; analitik dereceli puanlama anahtarı, öz değerlendirme, akran değerlendirme formu kullanılarak değerlendirilebilir.

Zenginleştirme etkinliği olarak öğrencilerle Kürdilihicazkâr Dedektifi Nota Bulma” oyunu oynanabilir. Öğrencilere rastgele diziler çalarak içlerinden kürdilihicazkâr dizisini bulmalarını istenebilir. Başlangıç seviyesi için öğrenciler, verilen notalar arasından sadece kürdilihicazkâr dizisine ait olanları seçerler. İleri seviyeler için yanlış nota eklenmiş bir diziyi düzelterek kürdilihicazkâr dizisini doğru hâline getirmeleri istenebilir. Doğru tahmin eden öğrenci 1 puan kazanır ve 5 puan toplayan kürdilihicazkâr dedektifi olur. Bir diğer etkinlik “Kürdilihicazkâr Melodi Bulmacası Dizi Sıralama” oyunu oynanabilir. Kürdîlihicazkâr dizisinin notaları sırasız hâlde verilir ve öğrencilerden doğru sırayla dizmeleri istenir. Kağıt üzerinde nota kartlarıyla sıralama yaparlar. Diziyi doğru sıraladıktan sonra kanunda çalarlar. İleri seviye için karışık notalar içinden sadece kürdilihicazkâr dizisine ait olanları seçmeleri istenebilir. Bir başka etkinlik olarak kürdilihicazkâr ile doğaçlama yaratıcı müzik üretme uygulaması kullanılabilir. Öğrencilere kürdilihicazkâr dizisinin içinde serbest doğaçlama yapma şansı verilir. İlk aşamada basit kürdilihicazkâr melodileri çalmaları teşvik edilir. İleri aşamada ise öğrenciler kendi kısa kürdilihicazkâr eserlerini oluşturup çalarlar. Grup etkinliği olarak bir öğrenci melodi çalar, diğeri ona kürdilihicazkâr dizisinden başka bir motifle cevap verir. Diğer bir zenginleştirme etkinliği olarak kürdilihicazkâr şarkıları bildikleri şarkılarla uygulama yapılabilir. Kürdîlihicazkâr dizisinde yazılmış eserlerden basit parçalar çalınır. Örnek olarak kürdilihicazkâr peşrevi, Türk sanat müziği eserlerinden basit kürdilihicazkâr şarkıları seçilebilir. Çocuk şarkılarını kürdilihicazkâr dizisine adapte ederek öğretme uygulamasında ise öğrenciler hem melodiyi hem de ritmi uygulayarak kürdilihicazkâr dizisini pekiştirir.

Öğrencilerin kürdilihicazkâr ile ilgili öğrenmeleri takip edilerek bireysel geri bildirimler verilebilir. Etütleri metronom yavaşlatılarak çalınabilir. Yavaş metronom ile öğrenilen etütler, öğrencinin öğrenmelerine göre hızlandırılarak çaldırılabilir.