T.C. MİLLÎ EĞİTİM
BAKANLIĞI

2. TEMA: KANUN ÇALARKEN AKSAK SEMAÎ USULÜNÜ ÖĞRENİYORUM

Temada öğrencinin aksak semai usulünü kavranması üstünde durulur.
Ders Saati
8
Alan Becerileri

SAB11. Müziksel Çalma

Eğilimler

E3.2. Odaklanma

Programlar Arası Bileşenler
Değerler

D12. Sabır

Okuryazarlık Becerileri

OB1. Bilgi Okuryazarlığı

Beceriler Arası İlişkiler
KB2.4. Çözümleme
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri

KNN.8.2.1. Aksak semâi usulünü çalabilme

a) Aksak semâi usulünü sağ ve sol dizinin üstüne vurarak çalmak için yazılmış etüt veya eserleri çözümler.

b) Aksak semâi usulünü sağ ve sol dizinin üstüne vurarak çalmak için duruş pozisyonu alır.

c) Aksak semâi usulünü sağ ve sol dizinin üstüne vurarak çalmak için usule uygun teknikleri kullanır.

ç) Aksak semâi usulünü sağ ve sol dizinin üstüne vurarak çalmak için usulün bileşenlerini uygular.

Anahtar Kavramlar

kanun, makam, müzik, perde

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme)

Öğrenme çıktıları; gözlem formu, kontrol listesi, öz değerlendirme, akran değerlendirme formu eşleştirme kartları kullanılarak değerlendirilebilir. Dinlediğini anlama ve tanıma becerisini içine alan performans görevi verilebilir. Öğrencilerden aksak semâi usulünü ve özelliklerini örnek etüt ve eserlerle çalabilme performasn görevi istenebilir. Performans görevi analitik dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir.

Öğrenme-Öğretme Yaşantıları
Temel Kabuller

Öğrencilerin rast, segâh, uşşak, hüseyni, hicaz, uzzal, karcığar, hümayun dizilerini bildiği ve teknik çalışmaları yaptığı öngörülmektedir.

Ön Değerlendirme Süreci

Daha önce usul kavramı ile ilgili öğrencinin bilgisi o olduğu varsayılarak aksak semâi usulünü ve vuruluşunun öğrenilmesiyle ilgili ön hazırlık yapılabilir.

Köprü Kurma

Önceden öğrenilen Türk müziği seslerini (perdelerini) diziler içerisine nasıl yerleştirip kullanılabileceği konusunda bilgiler verilebilir.

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları

KNN.8.2.1

Öğrencinin çalışacağı eser veya etütler öğrenciyle çözümlenir (KB2.4). Daha önceden öğrenciye usul kavramı geleneksel Türk müziğimiz içerisinde usulün ne olduğu, eserlerde nasıl kullanıldığı ile ilgili genel bilgi verildiğinden birleşik usullerimizden olan aksak semâi usulü vuruşları (darpları) uygulamalı şekilde gösterilerek öğrencinin usule ve usul vurmaya odaklanması sağlanır (E3.2, OB1). Daha sonra öğrenciden bunları tekrar etmesi istenir. Ardından bu usullerde yazılmış Türk müziğine ait etüt ve örnek eserler çalınarak usul kavramı pekiştirilir (D12.3). Öğrencilerden aksak semâi usulünü ve özelliklerini örnek etüt ve eserlerle çalabilme performans görevi istenebilir. Performans görevi analitik dereceli puanlama anahtarı, öz değerlendirme, akran değerlendirme formu kullanılarak değerlendirilebilir.

Farklılaştırma
Zenginleştirme

Öğrencilerin öğrendiği dizilerde eser ve etütleri farklı metronom hızları ile çalışılabilir. Ayrıca öğrenilen dizinin 1, 4 ve 5 ses transpoze çalışmaları ile öğrenmeler geliştirilebilir.

Destekleme

Öğrencilerin aksak usülleri ile ilgili öğrenmeleri takip edilerek bireysel geri bildirimler verilebilir. Etütleri metronom yavaşlatılarak çalınabilir. Yavaş metronom ile öğrenilen etütler, öğrencinin öğrenmelerine göre hızlandırılarak çaldırılabilir.